Σε συμφωνία ειρήνευσης κατέληξαν το καθεστώς της Δαμασκού και οι Κούρδοι της Συρίας. Η συμφωνία δεν αφορά μόνο τον τερματισμό των αιματηρών συγκρούσεων που ξεκίνησαν πριν ένα μήνα, αλλά και έναν οδικό χάρτη για την ενσωμάτωση των Κούρδων στην νέα πολιτική πραγματικότητα της Συρίας του αλ Σάρα.
Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Παρασκευής η «υπουργός Εξωτερικών» των Κούρδων της Συρίας Ιλχάμ Άχμεντ επισήμανε τις μεγάλε ωφέλειες της συμφωνίας:
1.Σταματάει η αιματοχυσία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
2.Αποτρέπεται η γενοκτονία των Κούρδων.
Ωστόσο, είναι εύλογη η ανησυχία αν η συμφωνία όντως θα τηρηθεί. Κι αυτό γιατί το καθεστώς της Δαμασκού έχει παραβιάσει προηγούμενες εκεχειρίες και η συμφωνία περιέχει πολλά θολά σημεία που μπορεί να οδηγήσουν σε έκρηξη. Το βασικό όμως είναι ότι το αίμα που χύθηκε αυτόν τον μήνα, χαράσσει μια βαθιά διαχωριστική γραμμή μεταξύ της Δαμασκού και της Ροζάβα (της υπό κουρδική αυτοδιοίκηση Βορειοανατολικής Συρίας). Αυτός ο διχασμός δύσκολα μπορεί να ξεπεραστεί.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι τώρα, η συμφωνία ειρήνευσης προβλέπει:
- Την απόσυρση των στρατιωτικών δυνάμεων της Δαμασκού και των SDF (των υπό κουρδική διοίκηση Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων) από τη γραμμή επαφής στη Βορειοανατολική Συρία καθώς και στο θύλακα του Κομπάνι.
- Την είσοδο δυνάμεων ασφαλείας του υπουργείου Εσωτερικών της Δαμασκού στο Κάμισλο και το Χάσακε, τις πολυπληθέστερες πόλεις στη Ροζάβα. Ωστόσο, οι κουρδικές δυνάμεις για τη διατήρηση της τάξης (Ασάις) θα συνεχίσουν να επιτελούν κανονικά τα καθήκοντά τους. Απαντώντας σε ερώτηση του Dnews, η Ιλχάμ Άμχεντ είπε ότι οι δυνάμεις του υπουργείου Εσωτερικών θα φέρουν ελαφρά όπλα και θα κινούνται σε ορισμένες μόνο συνοικίες. Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες θα είναι οι δικαιοδοσίες των μεν και των δε.
- Άρση της πολιορκίας του Κομπάνι.
- Ενσωμάτωση των SDF στον υπό διαμόρφωση εθνικό στρατό, μέσα από τη δημιουργία μιας ενιαίας μεραρχίας, αποτελούμενης από τρεις ταξιαρχίες. Άλλη μια ταξιαρχία δημιουργείται στο Κομπάνι. Στην κουρδική μεραρχία θα συμμετάσχουν και οι γυναίκες μαχήτριες.
- Ενσωμάτωση των θεσμών αυτοδιοίκησης της Ροζάβα στις νέες διοικητικές δομές του συριακού κράτους. Επίσης, σε όλες τις κουρδικές περιοχές θα παραμείνουν οι σημερινοί δημόσιοι υπάλληλοι. Ωστόσο, δεδομένου ότι θα λειτουργούν παράλληλα οι θεσμοί της Δαμασκού, δεν είναι καθαρό πώς θα λειτουργούν ταυτόχρονα οι δύο μορφές θεσμών.
- Αναγνώριση των κουρδικών εκπαιδευτικών οργανισμών και των πτυχίων που έχουν δώσει. Ωστόσο, είναι προς διαπραγμάτευση το πώς θα διαμορφωθεί το νέο εκπαιδευτικό σύστημα.
- Επιστροφή των εκτοπισμένων στις ζώνες που έχει καταλάβει η Τουρκία, στο Αφρίν και το Σερεκανίγιε. Δεν δίνονται λεπτομέρειες όμως για το πώς αυτός ο κόσμος θα επιστρέψει με ασφάλεια.
Να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ και η Γαλλία εμφανίζονται ως εγγυήτριες της συμφωνίας. Το επόμενο διάστημα θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις τόσο για την αποσαφήνιση της συμφωνίας όσιο για το νέο σύνταγμα της Συρίας. Στη συζήτηση για το σύνταγμα χωρίζει χάος τις δύο πλευρές στα ζητήματα της κοσμικότητας του κράτους και των δικαιωμάτων των γυναικών.
Τα κέρδη και οι ζημιές
Είναι προφανές ότι ο αλ Σάρα βγαίνει κερδισμένος από τη σύγκρουση με τους Κούρδους. Κατάφερε να επεκτείνει κατά πολύ τα εδάφη που ελέγχει και περιόρισε τις SDF στις περιοχές όπου πλειοψηφία είναι ο κουρδικός πληθυσμός. Επιπλέον, επέβαλε στην πράξη ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο του κράτους από αυτό που θέλουν οι μειονότητες της Συρίας. Ωστόσο, δεν κατάφερε να αφοπλίσει του Κούρδους και αναγκάζεται να δεχτεί ως ένα βαθμό την αυτοδιοίκησή τους. Επιπλέον, δεδομένου ότι η επιτυχία του οφείλεται στη συνεργασία των αραβικών φυλών, είναι αναγκασμένος να δεχτεί την ισχύ τοπικών παραδοσιακών εξουσιών.
Από την άλλη, οι Κούρδοι γλίτωσαν την εθνοκάθαρση, κράτησαν τα όπλα τους και διατηρούν ως ένα βαθμό την αυτοδιοίκησή τους. Το κυριότερο όμως είναι ότι έδειξαν την αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν μέχρι τέλους την ελευθερία τους.
Ωστόσο, έχασαν το 80% των εδαφών που ήλεγχαν και βρίσκονται πλέον σε πολύ δύσκολη θέση, αφού οι ΗΠΑ, η ΕΕ, οι μοναρχίες του Κόλπου, η Ρωσία και κυρίως η Τουρκία στηρίζουν τον αλ Σάρα. Η απειλή της εθνοκάθαρσης συνεχίζει να επικρέμεται πάνω από τη Ροζάβα.
Η στάση της διεθνούς κοινότητας (ιδιαίτερα των ΗΠΑ) απέναντι στους Κούρδους θα διδάσκεται στα βιβλία της Ιστορίας ως παράδειγμα αμοραλισμού. Οι Κούρδοι όχι μόνο έχασαν 11.000 ανθρώπους στον πόλεμο κατά του ISIS, αλλά και δημιούργησαν στη Ροζάβα ένα παράδειγμα για όλη της Μέση Ανατολή σε ό,τι αφορά την ανεξιθρησκεία και τα δικαιώματα των γυναικών. Εντούτοις, οι Μεγάλες Δυνάμεις τους γύρισαν τη πλάτη για να στηρίξουν το ισλαμιστικό καθεστώς του αλ Σάρα, του πρώην επικεφαλής της αλ Κάιντα στη Συρία, αποδεικνύοντας ότι είναι προσχηματικά όσα διατείνονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία.
