Η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε σήμερα ότι προτίθεται να καταθέσει νομοσχέδιο που προβλέπει τη μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης των ανηλίκων από τα 15 στα 13 έτη, αποκλειστικά για βαριά εγκλήματα. Η ρύθμιση αυτή ανοίγει τη δυνατότητα επιβολής ποινών κάθειρξης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Ωστόσο, το σχέδιο συναντά αντιδράσεις από αρκετούς θεσμικούς φορείς, με την αστυνομία, τις σωφρονιστικές υπηρεσίες και τους εισαγγελείς να εκφράζουν τη διαφωνία τους.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρέμερ έσπευσε να διευκρινίσει, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ότι «Δεν πρόκειται για μια “γενική μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης”».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όπως εξήγησε, «πρόκειται να τη μειώσουμε για τα σοβαρότερα εγκλήματα, όπως τους φόνους, τις απόπειρες φόνου, τις βομβιστικές επιθέσεις με επιβαρυντική περίσταση, τα εγκλήματα με τη χρήση όπλων και τους βιασμούς, όλα με επιβαρυντικές περιστάσεις».
Η έξαρση της βίας και ο ρόλος των συμμοριών
Τα τελευταία δέκα χρόνια, η Σουηδία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη βία που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα. Το φαινόμενο αποδίδεται κυρίως σε αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων συμμοριών και στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο της αγοράς ναρκωτικών.
Στο πλαίσιο αυτό, τα εγκληματικά δίκτυα στρατολογούν ολοένα και περισσότερους ανηλίκους κάτω των 15 ετών, τους οποίους χρησιμοποιούν για τη διάπραξη ένοπλων και βομβιστικών επιθέσεων, γνωρίζοντας ότι σε περίπτωση σύλληψης δεν αντιμετωπίζουν ποινές φυλάκισης.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατόπιν κυβερνητικού αιτήματος τον Ιανουάριο του 2025 είχε εισηγηθεί τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 έτη. Παρ’ όλα αυτά, τον Σεπτέμβριο η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι εξετάζει τη μείωση του ορίου στα 13 έτη και έθεσε το νομοσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση, αποστέλλοντάς το σε 126 αρμόδιους φορείς και οργανισμούς.
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων στη διαβούλευση είτε άσκησε έντονη κριτική είτε απέρριψε πλήρως την πρόταση. Η αστυνομία προειδοποίησε ότι μια τέτοια αλλαγή ενδέχεται να οδηγήσει «στην εμπλοκή πολύ μικρότερων παιδιών, σε σύγκριση με σήμερα, στα εγκληματικά δίκτυα».
Άλλοι φορείς επισήμαναν ότι το σωφρονιστικό σύστημα δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένο για να διαχειριστεί τόσο νεαρές ηλικίες, τονίζοντας τον κίνδυνο παραβίασης των δικαιωμάτων του παιδιού.
Προσωρινή εφαρμογή και επόμενα βήματα
Παρά τις αντιδράσεις, ο υπουργός Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι «Βρισκόμαστε σε μια επείγουσα κατάσταση. Τα μέτρα που λαμβάνουμε πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητα της κατάστασης».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ρύθμιση θα εφαρμοστεί σε προσωρινή βάση και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αρχικά πέντε ετών.
Το νομοσχέδιο θα υποβληθεί στο Νομοθετικό Συμβούλιο της Σουηδίας, το οποίο εξετάζει τις κυβερνητικές προτάσεις πριν την κατάθεσή τους στο κοινοβούλιο. Ο Γκούναρ Στρέμερ εκτίμησε ότι, εφόσον εγκριθεί, το νέο πλαίσιο θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ μέσα στο καλοκαίρι.
