Συνήθως οι πρώτες μέρες του χρόνου είναι «καθισμένες» ειδησεογραφικά, αφού η πολιτική ζωή (τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό) κινείται στο χαλαρό ρυθμό των Γιορτών. Το 2026 όμως μόνο χαλαρά δεν μπήκε. Τις πρώτες δεκαπέντε μέρες του χρόνου είχαμε έναν καταιγισμό «μεγάλων ειδήσεων» -για την ακρίβεια, πολύ μεγάλων ειδήσεων. Και οι (πολύ) μεγάλες ειδήσεις σπανίως είναι για καλό…
Όλα τα δραματικά γεγονότα των δύο πρώτων εβδομάδων του έτους σχετίζονται με ένα πρόσωπο: τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο «τυφώνας Τραμπ» μπήκε ορμητικά στο 2026 συγκλονίζοντας όλο τον κόσμο.
Η απαγωγή Μαδούρο
Η χρόνια ξεκίνησε με ένα απίστευτο γεγονός: Στις 3 Ιανουαρίου με μια επιχείρηση-αστραπή οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ βομβάρδισαν το Καράκας και απήγαγαν τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες. Εκείνο που προκάλεσε γενική έκπληξη δεν ήταν αυτό καθαυτό το αμερικανικό στρατιωτικό χτύπημα στη Βενεζούλα. Με την ανάπτυξη σημαντικών ναυτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στην Καραϊβική και τις απειλές που είχε εξαπολύσει ο Τραμπ, το χτύπημα αναμενόταν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυτό που εξέπληξε ήταν η σχετική ευκολία με την οποία ο αμερικανικός στρατός ολοκλήρωσε επιτυχώς την επιχείρηση χωρίς δικές του απώλειες -οι Βενεζουελάνοι και οι Κουβανοί νεκροί μπορεί να ανέρχονται στους 100. Ακόμα πιο μεγάλη έκπληξη προκάλεσε η απόφαση του Τραμπ να μην επιδιώξει την ανάληψη της εξουσίας από την επικεφαλής της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, αλλά να δώσει πράσινο φως στην (προσωρινή;) διακυβέρνηση της χώρας από την αντιπρόεδρο του Μαδούρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ.
Γεωπολιτική κυριαρχία
Μπορούμε να επισημάνουμε πέντε βασικά στοιχεία της αμερικανικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα:
1. Η επιχείρηση ήταν μια παγκόσμια επίδειξη πλανητικής γεωπολιτικής κυριαρχίας.
2. Το πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας δέχτηκε καίριο πλήγμα, αφού η επίθεση και η απαγωγή παραβιάζουν κατάφωρα τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.
3. Με την απαγωγή του Μαδούρο έγινε αποφασιστικό βήμα στην υλοποίηση της εξαγγελίας του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα κυριαρχήσουν στο δυτικό ημισφαίριο, νεκρανανασταίνοντας το δόγμα Μονρόε μαζί με το «συμπλήρωμα Ρούσβελτ».
4. Οι ΗΠΑ κάνουν ένα αποφασιστικό βήμα για τον έλεγχο των ροών του πετρελαίου.
5. Ασκείται σημαντική πίεση στην παρουσία της Κίνας στη Λατινική Αμερική.
Τώρα ο Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας (εδάφους της Δανίας και της ΕΕ), δείχνοντας ότι η Βενεζουέλα ήταν μόνο η αρχή…
Η δολοφονία του ICE
O τραμπισμός δεν αλλάζει όμως το τοπίο μόνο στο διεθνές πεδίο. Στο εσωτερικό των ΗΠΑ το πογκρόμ που έχει εξαπολυθεί εναντίον των μεταναστών προκαλεί τις σφοδρές αντιδράσεις της φιλελεύθερης Αμερικής. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι οι φιλελεύθεροι Αμερικανοί που παραλληλίζουν τις πρακτικές την ICE (της υπηρεσίας καταστολής των μεταναστών) με εκείνες της Γκεστάπο.
Το κυνήγι των μεταναστών οδήγησε στις 7 Ιανουαρίου στη δολοφονία στη Μινεσότα από πράκτορα της ICE της Ρενέ Νικόλ Γκουντ. Η 37χρονη ακτιβίστρια, μητέρα τριών παιδιών, πυροβολήθηκε εξ επαφής από πράκτορα της ICE ενώ βρισκόταν στο αυτοκίνητό της. Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν, διέψευσαν την επίσημη εκδοχή ότι η Γκουντ αποτελούσε θανάσιμη απειλή για τους άνδρες της ICE. Ο ίδιος όμως ο Τραμπ δεν πτοήθηκε, δίνοντας πλήρη κάλυψη στον πράκτορα της ICE και χαρακτηρίζοντας την Γκουντ ταραξία.
Καταστολή και αυταρχισμός
Η δολοφονία της Γκουντ και ο τρόπος που την αντιμετώπισε ο Τραμπ σηματοδοτούν:
1. Την επιβολή ενός καθεστώτος αυταρχισμού και καταστολής στο εσωτερικό των ΗΠΑ, το οποίο δεν συνάδει με τις αρχές της φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας.
2. Τη στοχοποίηση από τις δυνάμεις ασφαλείας κατηγοριών πολιτών που μέχρι τώρα έχαιραν μιας σχετικής προστασίας, όπως οι λευκές γυναίκες.
3. Την προσπάθεια εμπέδωσης της λογικής ότι οι μετανάστες είναι διαρκώς στο στόχαστρο ακόμα και όταν διαβιούν στις ΗΠΑ για δεκαετίες.
4. Τη βούληση του Τραμπ να παίξει το χαρτί της κρατικής βίας με ιδεολογικούς όρους και χωρίς τα συνήθη «κρατήματα» των ηγετών δημοκρατικών χωρών.
Η αμφιταλάντευση στο Ιράν
Ο Τραμπ είναι όμως πρωταγωνιστής και στα καταιγιστικά γεγονότα στο Ιράν. Ο λαϊκός ξεσηκωμός που ξέσπασε μετά την κατάρρευση της ισοτιμίας του ριάλ, προκάλεσε πολύ σοβαρούς κλυδωνισμούς στο απολυταρχικό καθεστώς της Τεχεράνης. Ο Τραμπ εμφανίστηκε ως «προστάτης» των Ιρανών πολιτών, απειλώντας το καθεστώς ότι θα το χτυπήσει στρατιωτικά αν δολοφονήσει διαδηλωτές. Τελικά το χτύπημα δεν έγινε, παρόλο που οι κατασταλτικές δυνάμεις έχουν δολοφονήσει εκατοντάδες ή χιλιάδες διαδηλωτές και διαδηλώτριες. Ο Τραμπ φαίνεται ότι έκανε πίσω υπό την πίεση των συντηρητικών μοναρχιών του Κόλπου, οι οποίες φοβούνται ότι μια ενδεχόμενη κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος θα επιφέρει το χάος στην περιοχή και θα απειλήσει την εθνική ασφάλειά τους.
Στην περίπτωση του Ιράν αναδείχτηκε η δυσκολία που έχει η διπλωματία των κανονιοφόρων να επιλύσει περίπλοκα γεωπολιτικά προβλήματα. Έγινε επίσης φανερή μια ορισμένη στρατηγική αμηχανία των ΗΠΑ που οδήγησε στην αμφιταλάντευση του Λευκού Οίκου σχετικά με τη στρατιωτική δράση εναντίον του ιρανικού καθεστώτος. Ωστόσο, και στο Ιράν ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει το ρόλο του παγκόσμιου σερίφη, ασχέτως αν προς το παρόν επιλέγει να μην πυροβολήσει. Για τη διεθνή νομιμότητα ας μη μιλήσουμε καλύτερα. Σίγουρα το 2026 δεν θα είναι η χρονιά της.
