Συναγερμός σήμανε στις ευρωπαϊκές αρχές τροφίμων μετά τον εντοπισμό υψηλών συγκεντρώσεων της τοξικής ουσίας Ωχρατοξίνη Α σε παρτίδα αποξηραμένων σύκων από την Τουρκία, που εντοπίστηκε στα σύνορα της Βουλγαρίας. Η υπόθεση καταγράφηκε επίσημα στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αριθμό αναφοράς 2025.7827, και έχει χαρακτηριστεί ως σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.
Εντοπισμός στο τελωνείο και καταστροφή του φορτίου
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ειδοποίησης, το ύποπτο φορτίο αποξηραμένων σύκων τουρκικής προέλευσης εντοπίστηκε στις 10 Οκτωβρίου 2025 κατά τη διάρκεια ελέγχου στα σύνορα από τις βουλγαρικές αρχές. Τα εργαστηριακά αποτελέσματα έδειξαν συγκέντρωση Ωχρατοξίνης Α 15,1 ± 4,5 μg/kg (ppb), όταν το ανώτατο επιτρεπτό όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 8 μg/kg — σχεδόν διπλάσια ποσότητα. Το προϊόν δεν είχε διατεθεί στην αγορά και το φορτίο καταστράφηκε άμεσα με εντολή των αρμόδιων υπηρεσιών. Η ειδοποίηση επικυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 13 Οκτωβρίου, χωρίς να αναφερθούν περιστατικά ασθένειας ή έκθεσης καταναλωτών.
Η ωχρατοξίνη Α και οι κίνδυνοι για την υγεία
Η Ωχρατοξίνη Α (Ochratoxin A) είναι μυκοτοξίνη, φυσική τοξική ουσία που παράγεται από μύκητες των γενών Aspergillus και Penicillium. Εμφανίζεται κυρίως σε προϊόντα που αποξηραίνονται ή αποθηκεύονται σε υγρές και θερμές συνθήκες, όπως σύκα, σταφίδες, δημητριακά, καφές και κρασί. Η ουσία είναι νεφροτοξική, έχει δηλαδή επιβλαβή δράση στα νεφρά, ενώ έχει χαρακτηριστεί από την EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) ως πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο. Η μακροχρόνια κατανάλωση προϊόντων με υψηλές συγκεντρώσεις ωχρατοξίνης μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συνεχής προβληματισμός για τις εξαγωγές σύκων της Τουρκίας
Δεν είναι η πρώτη φορά που προϊόντα σύκων από την Τουρκία βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών αρχών. Τα τελευταία χρόνια, επανειλημμένες ειδοποιήσεις του RASFF έχουν καταγράψει υπερβάσεις μυκοτοξινών σε εξαγόμενες παρτίδες, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία στις αγορές και αυστηρότερους ελέγχους στα τελωνεία των κρατών-μελών. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το πρόβλημα σχετίζεται με συνθήκες αποθήκευσης και αποξήρανσης, που επιτρέπουν την ανάπτυξη μυκήτων. Η Τουρκία, ως βασικός προμηθευτής αποξηραμένων σύκων στην Ε.Ε., καλείται να ενισχύσει τους εσωτερικούς ελέγχους και τις διαδικασίες ιχνηλασιμότητας για να αποτραπούν μελλοντικά περιστατικά.
Η Βουλγαρία, ως χώρα κοινοποίησης, ενημέρωσε τα υπόλοιπα κράτη-μέλη μέσω του RASFF και ζήτησε προληπτική επαγρύπνηση για τυχόν παρόμοια προϊόντα στις ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, η Γαλλία έχει δηλωθεί ως «operator» στην ειδοποίηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι το προϊόν πιθανόν προοριζόταν για γαλλική αγορά, πριν σταματήσει στα σύνορα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρακολουθήσει στενά την υπόθεση και να ζητήσει αναφορά συμμόρφωσης από τις τουρκικές αρχές, προκειμένου να επιβεβαιωθούν τα διορθωτικά μέτρα που θα ληφθούν στην πηγή.
Η νέα αυτή υπόθεση αποτελεί καμπανάκι για την ασφάλεια των τροφίμων και υπενθυμίζει την ανάγκη συνεχούς ελέγχου των εισαγωγών αποξηραμένων φρούτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι το φορτίο δεν κυκλοφόρησε στην αγορά, το περιστατικό επιβεβαιώνει ότι η απειλή των μυκοτοξινών παραμένει υπαρκτή και ότι η πρόληψη και ο έλεγχος αποτελούν τον πιο ασφαλή δρόμο για την προστασία των καταναλωτών.
