Το Ισραήλ έχει θέσει ως προθεσμία για την έναρξη των νέων εντατικών – κατά τα λεγόμενα του Νετανιάχου- επιχειρήσεων για την ολοκληρωτική κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας, την επίσκεψη Τραμπ στη Μέση Ανατολή.
Αν από την επίσκεψη αυτή δεν προκύψει κατάπαυση του πυρός με απελευθέρωση των ομήρων, τότε το Ισραήλ θα βάλει σε εφαρμογή το νέο σχέδιό του, που υπέγραψε τη Δευτέρα το πρωί το υπουργικό συμβούλιο.
Το σχέδιο κατοχής του Ισραήλ
Αυτό ορίζει «κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας και κατοχή εδαφών» αλλά και εκτοπισμό των Παλαιστινίων που το Ισραήλ χαρακτηρίζει ως «εθελοντική μετανάστευση». Η πρόταση αυτή έτυχε ευρείας κατακραυγής από τη διεθνή κοινότητα, ανάμεσά τους και από συμμάχους του Ισραήλ στην Ευρώπη, και ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ανέφεραν πως αυτό θα ήταν έγκλημα πολέμου σύμφωνα με τη διεθνή νομοθεσία.
Το σχέδιο του Ισραήλ ορίζει σταδιακή κατοχή ολόκληρης της Λωρίδας της Γάζας για αόριστο χρόνο. Οι IDF θα ισοπεδώσουν όποιο κτίριο παραμένει όρθιο και σταδιακά επίσης θα εκτοπίσουν όλον τον πληθυσμό των 2 εκατ. Παλαιστινίων σε μία όπως ονομάζουν «ανθρωπιστική περιοχή» στα νότια της Γάζας. Αυτό αυτόματα εξαλείφει την όποια διεκδίκηση για ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.
Η εναλλακτική λύση για την παραμονή στην ανθρωπιστική ζώνη είναι οι Παλαιστίνιοι να εγκαταλείψουν τον θύλακα «οικειοθελώς» για να πάνε σε άλλες χώρες «σύμφωνα με το όραμα του Προέδρου Τραμπ για τη Γάζα», δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος.
Τέτοιες αναχωρήσεις, μετακινήσεις ωστόσο δύσκολα θα μπορούσαν να θεωρηθούν εθελοντικές και καμία χώρα δεν έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής να δεχτεί εκτοπισμένους Παλαιστίνιους. Ισραηλινοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με αρκετές χώρες σε αυτό το μέτωπο.
Αυτό που βλέπουν πολλοί Ισραηλινοί αξιωματούχοι ωστόσο, είναι ότι η «εντατική» αυτή επιχείρηση είναι μία πυρηνική εναλλακτική, και το Ισραήλ θα προτιμούσε και αυτό μία συμφωνία μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες.
Το πρόβλημα είναι ότι ο Τραμπ δεν παίζει πλέον ενεργό ρόλο στις προσπάθειες για συμφωνία κατάπαυσης του πυρός αλλά έχει δώσει το πράσινο φως στον Νετανιάχου να κάνει ό,τι ταιριάζει σε εκείνον, όπως λένε οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι.
Η μεγάλη εικόνα ωστόσο είναι η εξής:
Η επιστροφή του Ισραήλ σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο έρχεται αφού η χώρα έχει ήδη διακόψει όλες τις προμήθειες τροφίμων, νερού και φαρμάκων για τους αμάχους στη Γάζα μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας πριν από δύο μήνες. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα έχουν ήδη σκοτώσει 52.000 Παλαιστίνιους, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν άμαχοι, σύμφωνα με το υπουργείο υγείας στη Γάζα υπό την ηγεσία της Χαμάς.
Την ίδια ώρα ο Νετανιάχου απέρριψε οποιαδήποτε πρόταση τερματίζει εντελώς τον πόλεμο, πιέζοντας αντ' αυτού τη Χαμάς να υπογράψει μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία, πάντα σύμφωνη με τους δικούς του όρους. Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το Axios και το AP, ελπίζουν ότι η απειλή μιας στρατιωτικής επιχείρησης ευρείας κλίμακας, θα πιέσει αρκετά τη Χαμάς ώστε να προχωρήσει σε συμφωνία με το Ισραήλ.
Ο ρόλος Τραμπ
Ο φίλος του Νετανιάχου, ο Ντόναλντ Τραμπ θα ταξιδέψει στη Μέση Ανατολή ξεκινώντας τη Δευτέρα μια τριήμερη επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Προς το παρόν δεν αναμένεται να επισκεφθεί το Ισραήλ, όμως Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Γάζα είναι ο κύριος λόγος. «Τίποτα καλό δεν μπορεί να προκύψει από μια επίσκεψη στο Ισραήλ αυτή τη στιγμή», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Ωστόσο, Αμερικανοί και Άραβες αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις προετοιμασίες για το ταξίδι δήλωσαν ότι η Γάζα δεν αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τον Τραμπ και αναμένεται να επικεντρωθεί σε διμερή ζητήματα και επενδύσεις. «Οι προοπτικές γύρω από την επίσκεψη του προέδρου Τραμπ στην περιοχή στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα είναι πολύ κακές. Έκανε μεγάλη φασαρία πιέζοντας για κατάπαυση του πυρός πριν από την ορκωμοσία του και την ολοκλήρωσε, αλλά τρεις μήνες αργότερα η κατάσταση στη Γάζα είναι χειρότερη», δήλωσε Άραβας αξιωματούχος, που επικαλείται το Axios.
Η κατάσταση που ισχύει τώρα ωστόσο είναι όπως παραδέχονται, Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι, ότι οι διαπραγματεύσεις για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και τη συμφωνία για τους ομήρους έχουν κολλήσει. Ενώ το Ισραήλ θέλει μια μερική συμφωνία που περιλαμβάνει την απελευθέρωση 8 έως 10 ομήρων σε αντάλλαγμα με μια κατάπαυση του πυρός 45 έως 60 ημερών, η Χαμάς απαιτεί συνολική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με αντάλλαγμα την απελευθέρωση και των 59 ομήρων.
Όλες, όμως οι προσπάθειες για την κάλυψη αυτού του χάσματος έχουν αποτύχει. Το ενδιαφέρον του Λευκού Οίκου έχει μετατοπιστεί από το Ισραήλ στον πόλεμο Ρωσίας - Ουκρανίας και στις συνομιλίες με το Ιράν για τα πυρηνικά ενώ όπως αναφέρουν αξιωματούχοι του Ισραήλ και των ΗΠΑ έχει – τουλάχιστο προς το παρόν- ελάχιστο έως καθόλου εύρος ενδιαφέροντος για τη Γάζα.
Όπως τόνισαν, στην παρούσα φάση η κυβέρνηση Τραμπ δεν πιέζει καθόλου το Ισραήλ ενώ ξεκαθάρισαν στους μεσολαβητές της Αιγύπτου και του Κατάρ ότι μια προσωρινή συμφωνία, που ακολουθεί τις γραμμές που παρουσίασε ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ πριν από δύο μήνες, με την υποστήριξη του Ισραήλ, είναι το μόνο εφικτό πλάνο.
Σχέδιο: Τα άρματα του Γυδεών
Το σχέδιο που ενέκρινε το Ισραήλ, με την κωδική ονομασία «Τα άρματα του Γεδεών», στοχεύει στην «ολοσχερή ήττα της Χαμάς», δήλωσαν Ισραηλινοί αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με το σχέδιο οι IDF θα εισβάλλουν στη Γάζα με τέσσερις ή πέντε τεθωρακισμένες και πεζικές μεραρχίες και θα καταλάβουν σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος της Λωρίδας.
Ο υπερεθνικιστής υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ, Μπετζαλέλ Σμότριτς, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η κατοχή θα είναι μόνιμη και οι Ισραηλινές Άμυνες δεν θα υποχωρήσουν ούτε στην περίπτωση που απελευθερωθούν ως αντάλλαγμα και οι 59 όμηροι που κρατά η Χαμάς. Η μόνη επιδίωξη είναι η «μόνιμη κατοχή» δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος ενώ η τακτική θα είναι η μαζική καταστροφή.
Σύμφωνα με το σχέδιο, όλοι οι Παλαιστίνιοι που εισέρχονται στην «ανθρωπιστική περιοχή» που ορίζει το Ισραήλ θα υποβάλλονται σε ελέγχους για να υπάρχει η διαβεβαίωση ότι δεν είναι οπλισμένοι και δεν είναι μέλη της Χαμάς. Τη διαχείριση και διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας θα ορίσει ένα νέο διεθνές ίδρυμα και ιδιωτικές αμερικανικές εταιρείες,- εξ ού και η ανοχή και εμπλοκή Τραμπ- αν και δεν είναι σαφές πώς θα λειτουργήσει το σχέδιο μετά την ανακοίνωση του ΟΗΕ και όλων των οργανώσεων βοήθειας ότι δεν θα συμμετάσχουν.
Ο Τραμπ από την πλευρά του ερωτώμενος τη Δευτέρα σχετικά δήλωσε από τον Λευκό Οίκο ότι θα βοηθήσει στην παροχή τροφίμων στους ανθρώπους στη Γάζα. «Λιμοκτονούν. Η Χαμάς καθιστά αδύνατο (το να τους παρασχεθεί τροφή) επειδή τους παίρνουν τα πάντα. Θα βοηθήσουμε τον λαό της Γάζας επειδή η Χαμάς τους έχει φερθεί πολύ άσχημα», είπε.
Η απόφαση του ισραηλινού υπουργικού συμβουλίου είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενη στο εσωτερικό, ειδικά επειδή συνεπάγεται την κινητοποίηση 70.000 εφέδρων, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν υπηρετήσει για περισσότερες από 300 ημέρες από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου. Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανησυχούν ότι το 30-50% των εφέδρων δεν θα εμφανιστεί, όπως λένε αξιωματούχοι ενώ στα νέα σχέδια Νετανιάχου υπάρχει σφοδρή αντίδραση και από τις οικογένειες των ομήρων.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι το 60-70% των Ισραηλινών αντιτίθενται σε μια μεγάλη επιχείρηση κατάληψης της Γάζας και αντίθεταμ είναι υπέρ μίας συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου και την απελευθέρωση των ομήρων. Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η πλειοψηφία των Ισραηλινών πιστεύει ότι ο Νετανιάχου συνεχίζει τον πόλεμο για πολιτικούς λόγους.
«Οι προετοιμασίες για την επιχείρηση επιτρέπουν ένα παράθυρο ευκαιρίας μέχρι το τέλος του ταξιδιού του Προέδρου Τραμπ στην περιοχή για την επίτευξη συμφωνίας με σκοπό την απελευθέρωση ομήρων και την κατάπαυση του πυρός. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η επιχείρηση θα προχωρήσει», δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος.
Η ρόλος Ερντογάν
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είχε μία «καλή και παραγωγική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ότι συζήτησαν για τον πόλεμο στη Γάζα. Από την πλευρά του το γραφείο της τουρκικής προεδρίας ανέφερε ότι ο Ερντογάν τόνισε στον Τραμπ τη σοβαρότητα της ανθρωπιστικής κρίσης στη Λωρίδα.
Η Τουρκία «είναι έτοιμη να συνεργαστεί και να παράσχει κάθε είδους υποστήριξη για την επίτευξη εκεχειρίας και τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης», αναφέρει το γραφείο του Ερντογάν ενώ ο Τραμπ δήλωσε πως ο Τούρκος πρόεδρος θα μεταβεί στην Ουάσινγκτον σε ημερομηνία ωστόσο που δεν προσδιόρισε.
Ο Τούρκος ηγέτης προσκάλεσε με τη σειρά τους και τον Τραμπ στην Τουρκία.
Ο Τραμπ επαίνεσε την ισχυρή σχέση που έχει με τον Ερντογάν, η οποία αποτελεί ωστόσο σημείο διαμάχης για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς η Ιερουσαλήμ συγκρούεται με την Άγκυρα για τον πόλεμο στη Γάζα και την άνοδο του καθεστώτος του Άχμεντ αλ-Σαράα στη Συρία. Ωστόσο αυτό που παραμένει σίγουρο είναι ότι ο Ερντογάν δεν θα αφήσει να εξελιχθεί ένα σχέδιο, σαν αυτό που ετοιμάζει το Ισραήλ, τουλάχιστον όχι χωρίς καμία αντίδραση.
Με πληροφορίες του Axios/Times of Israel/ Guardian
