Οι μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης καταρτίζουν πλάνα για να αναλάβουν μεγαλύτερες από τις ΗΠΑ ευθύνες στην άμυνα της ηπείρου- στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ- και σχεδιάζουν πρόταση στην κυβέρνηση Τραμπ για μια ελεγχόμενη μεταβίβαση τα επόμενα 5-10 χρόνια, σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times.
Οι συζητήσεις αυτές αποτελούν μια προσπάθεια να αποφευχθεί το χάος μιας μονομερούς απόσυρσης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, φόβο που έχουν προκαλέσει οι επανειλημμένες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα μειώσει τη στήριξη ή θα αποχωρήσει από τη Συμμαχία που προστατεύει την Ευρώπη εδώ και σχεδόν οχτώ δεκαετίες.
Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και οι Σκανδιναβοί είναι ανάμεσα στις χώρες που συμμετέχουν στις ανεπίσημες αλλά συντεταγμένες συζητήσεις, σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στους Financial Times, οι οποίοι εμπλέκονται σε αυτές τις επαφές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στόχος τους είναι να καταλήξουν σε ένα πλάνο για τη μεταβίβαση του οικονομικού και στρατιωτικού βάρους στις ευρωπαϊκές χώρες και να το παρουσιάσουν στις ΗΠΑ ενόψει της ετήσιας Συνόδου του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στη Χάγη τον Ιούνιο.
Η πρόταση θα περιλαμβάνει ακλόνητες δεσμεύσεις για αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών και την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, σε μια προσπάθεια να πειστεί ο Τραμπ να συμφωνήσει σε μια σταδιακή μεταβίβαση, η οποία θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να επικεντρωθούν περισσότερο στην Ασία.
Οι ΗΠΑ, που ξοδεύουν περισσότερα για την άμυνα από ό,τι όλες οι υπόλοιπες χώρες του ΝΑΤΟ μαζί, είναι αναγκαίες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Πέρα από την πυρηνική αποτροπή- που είναι δεσμευμένη για την άμυνα της Ευρώπης, με τις μαχητικά αεροσκάφη διάφορων ευρωπαϊκών χωρών να μεταφέρουν αμερικανικά πυρηνικά όπλα- παρέχει στρατιωτικές δυνατότητες που δεν διαθέτουν οι Ευρωπαίοι Σύμμαχοι, διοικεί ναυτικές, αεροπορικές και στρατιωτικές βάσεις, ενώ 80.000 Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται στην Ευρώπη.
Θα χρειαστούν 5-10 χρόνια
Μετά την εκλογή του Τραμπ, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία έχουν κάνει κινήσεις για να ενισχύσουν τις αμυντικές δαπάνες ή να επιταχύνουν ήδη αποφασισμένες αυξήσεις. Την ίδια ώρα, η ΕΕ έχει παρουσιάσει πρωτοβουλίες προκειμένου οι χώρες- μέλη της να επισπεύσουν την αύξηση των αμυντικών επενδύσεων.
Εκτιμάται ότι θα χρειαστούν 5-10 χρόνια προκειμένου αυτές οι αυξημένες δαπάνες να ενισχύσουν τις ευρωπαϊκές δυνατότητες σε επίπεδο που θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις αμερικανικές, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, δίχως να περιλαμβάνεται σε αυτό η αμερικανική πυρηνική «ομπρέλα».
«Η αύξηση των δαπανών είναι η μόνη επιλογή που έχουμε: επιμερισμός του βάρους και απεξάρτηση από τις ΗΠΑ», είπε ο ένας από τους αξιωματούχους. «Ξεκινάμε αυτές τις συζητήσεις, αλλά είναι μεγάλο το εγχείρημα», σημείωσε.
«Μπορείς να τους εμπιστευτείς;»
Παρότι Αμερικανοί διπλωμάτες έχουν διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους ομολόγους τους πως ο Τραμπ παραμένει αφοσιωμένος στο ΝΑΤΟ και το Άρθρο 5 της Συμμαχίας για τη συλλογική άμυνα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες φοβούνται ότι ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να αποφασίσει να μειώσει γρήγορα τα στρατεύματα ή τον εξοπλισμό που έχει στην ήπειρο, ή να απεμπλακεί από τις κοινές αποστολές.
Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες είναι απρόθυμες να εμπλακούν σε αυτές τις συζητήσεις για τη μετατόπιση του βάρους, φοβούμενες ότι μπορεί να ενθαρρυνθεί η Ουάσινγκτον να κινηθεί πιο γρήγορα, σύμφωνα με αξιωματούχους. Πιστεύουν ότι- παρά τα όσα λέει- ο Τραμπ δεν σκοπεύει να αλλάξει σημαντικά την αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη. Άλλοι αμφιβάλλουν ότι η κυβέρνησή του θα συμφωνούσε σε μια συντεταγμένη διαδικασία, δεδομένης της απρόβλεπτης φύσης της.
«Χρειάζεται μια συμφωνία με τους Αμερικανούς και είναι ασαφές αν θα είναι διατεθειμένοι να το κάνουν αυτό», ανέφερε άλλος αξιωματούχος. «Μπορείς να τους εμπιστευτείς ότι θα την τηρήσουν;», συμπλήρωσε.
Ο ευρωπαϊκός πυλώνας του ΝΑΤΟ
Αξιωματούχοι παραπέμπουν στις συνεχιζόμενες και τακτικές συζητήσεις, υπό τη Γαλλία και τη Βρετανία, για τον σχηματισμό ενός «συνασπισμού των προθύμων» για την υποστήριξη της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία και τις επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα, ως ενδεικτικό της κατεύθυνσης. Αυτές οι συζητήσεις είναι ανάμεσα σε πάνω από 10 ευρωπαϊκές αμυντικές δυνάμεις και δεν περιλαμβάνουν τις ΗΠΑ.
Σε ερώτηση τι σημαίνει ένας ευρωπαϊκός πυλώνας εντός του ΝΑΤΟ και αν αυτό είναι δυνατό, τρίτος υψηλόβαθμος αξιωματούχος απάντησε: «Το βλέπουμε αυτή τη στιγμή. Η Βρετανία και η Γαλλία αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία χωρίς τους Αμερικανούς».
Παράλληλα, αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ επισημαίνουν ότι η διατήρηση της Συμμαχίας με μικρότερη ή καμία αμερικανική εμπλοκή είναι πιο απλή από τη δημιουργία μιας νέας δομής, δεδομένης της δυσκολίας για την εκ νέου δημιουργία ή επαναδιαπραγμάτευση των υπαρχόντων στρατιωτικών σχεδίων για την άμυνα της ηπείρου, των στόχων και κανόνων, της δομής διοίκησης και του Άρθρου 5.
Η βασική άμυνα της Ευρώπης πάντα θα απαιτεί η Βρετανία και άλλες ατλαντικές ναυτικές δυνάμεις, τους Σκανδιναβούς για τον βορρά και την Τουρκία για τη νοτιοανατολική άμυνα, ανέφεραν αξιωματούχοι. Μέλη που το ΝΑΤΟ έχει ήδη.
«Ακόμα και χωρίς τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ παρέχει μια δομή για συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας στην Ευρώπη. Υπάρχουν τομείς που θα πρέπει να αντικατασταθούν αν απεμπλακούν οι ΗΠΑ. Όμως, παρέχει ένα πλαίσιο δομής και υποδομής με το οποίο οι Ευρωπαίοι είναι πραγματικά εξοικειωμένοι. Κάνει πολλή από τη δουλειά που θα έπρεπε να κάνεις από το μηδέν, αν έπρεπε να στήσεις μια διαφορετικού είδους δομή μόνο για τα ευρωπαϊκά μέλη», επεσήμανε η Μάριον Μέσμερ από το βρετανικό think tank Chatham House.
