Θετικός στην πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για μια στρατηγική συνεργασία εμφανίζεται ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Επιδιώκοντας τον άμεσο τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε προ ημερών την επιθυμία να προσφέρει το Κίεβο σπάνιες γαίες και άλλα ορυκτά στις ΗΠΑ σε αντάλλαγμα για την αμερικανική οικονομική υποστήριξη. Το περασμένο φθινόπωρο, το Κίεβο είχε συμπεριλάβει την προσέλκυση ξένων επενδυτών για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της Ουκρανίας στο «σχέδιο νίκης» που είχε παρουσιάσει με στόχο να βρεθεί σε θέση ισχύος σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα.
Χθες, ο Ζελένσκι, στη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters και ανταποκρινόμενος στην πρόταση Τραμπ για «εγγυήσεις» από το Κίεβο σε αντάλλαγμα για την αμερικανική βοήθεια, ξεδίπλωσε έναν άλλοτε διαβαθμισμένο χάρτη με τα τεράστια κοιτάσματα σπάνιων γαιών και άλλων ορυκτών στρατηγικής σημασίας. «Εάν μιλάμε για συμφωνία, ας κάνουμε μια συμφωνία», είπε ο Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας πως σε οποιαδήποτε διευθέτηση είναι απαραίτητη η παροχή εγγυήσεων από τους συμμάχους για την ασφάλεια της Ουκρανίας.
{https://x.com/ZelenskyyUa/status/1887963229504090512}
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραχώρησε τη συνέντευξη στο Reuters λίγες ημέρες πριν από τη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια (14-16 Φεβρουαρίου), στην οποία ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι σκοπεύει να παραστεί. Στη διάσκεψη αναμένεται επίσης, ο Κιθ Κέλογκ, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Ρωσία και την Ουκρανία. Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε πως θεωρεί αναγκαίο να συναντηθεί με τον Τραμπ προτού ο αμερικανός ομόλογός του συναντήσει τον ισχυρό άνδρα του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Πούτιν, «διαφορετικά θα μοιάζει με διάλογο για την Ουκρανία, χωρίς την Ουκρανία».
Ο Ζελένσκι είπε ότι λιγότερο από το 20% των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων περίπου των μισών κοιτασμάτων σπάνιων γαιών, βρίσκεται σήμερα υπό τον έλεγχο ρωσικών δυνάμεων. Προειδοποίησε ότι η Μόσχα θα μπορούσε να διαθέσει αυτούς τους πόρους σε Βόρεια Κορέα και Ιράν – συμμάχους της Ρωσίας και ορκισμένους εχθρούς των ΗΠΑ. «Πρέπει να σταματήσουμε τον Πούτιν και να προστατεύσουμε τον πλούτο μας», είπε ο Ζελένσκι, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην «πολύ πλούσια» σε κοιτάσματα περιφέρεια του Ντιπροπετρόβσκ. Οι Ρώσοι εισβολείς προελαύνουν εδώ και μήνες στο ανατολικό μέτωπο, εκμεταλλευόμενοι το αριθμητικό πλεονέκτημα στα πεδία των μαχών, ενώ το Κίεβο ανησυχεί σχετικά με τις μελλοντικές παραδόσεις όπλων από τους συμμάχους του.
Κατά τη συνέντευξη που παραχώρησε στο Reuters, ο Ζελένσκι ξεδίπλωσε στο γραφείο του έναν χάρτη που έδειχνε τα πολυάριθμα κοιτάσματα ορυκτών, συμπεριλαμβανομένης μιας λωρίδας στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας με την ένδειξη ότι είναι πλούσια σε σπάνιες γαίες. Περίπου η μισή ζώνη φέρεται να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ρωσικών δυνάμεων. Ο Ζελένσκι είπε ότι η Ουκρανία διαθέτει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα τιτανίου στην Ευρώπη, το οποίο είναι πολύτιμο στην αεροδιαστημική βιομηχανία, καθώς και κοιτάσματα ουρανίου, που χρησιμοποιείται στην πυρηνική και στην αμυντική τεχνολογία. Στον χάρτη, πολλά από τα κοιτάσματα τιτανίου απεικονίζονταν στη βορειοδυτική Ουκρανία, μακριά από τα μέτωπα των μαχών.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας ξεκαθάρισε πως δεν προτείνει να «χαρίσει» τον ορυκτό πλούτο της χώρας του και πρόκειται μια αμοιβαία επωφελή εταιρική σχέση για την εκμετάλλευσή τους. «Οι Αμερικανοί βοήθησαν στον μεγαλύτερο βαθμό, επομένως θα πρέπει να κερδίσουν τα περισσότερα. Θα πρέπει να έχουν αυτήν την προτεραιότητα και θα την έχουν. Θα ήθελα επίσης να μιλήσω επ’ αυτού με τον πρόεδρο Τραμπ», είπε ο Ζελένσκι.
Επιπλέον, ανέφερε ότι το Κίεβο και ο Λευκός Οίκος συζητούν το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν οι τεράστιες υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ουκρανία για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ. «Γνωρίζω πως η κυβέρνηση Τραμπ ενδιαφέρεται πολύ για αυτό… Είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να υπογράψουμε συμβάσεις για προμήθειες LNG στην Ουκρανία. Και φυσικά, θα είμαστε κόμβος για ολόκληρη την Ευρώπη», συμπλήρωσε.
Τι θέλουν οι Ρώσοι - Το σχέδιο Τραμπ
Οι δηλώσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να φέρουν εξελίξεις, με τη Ρωσία να μένει ανυποχώρητη μέχρι στιγμής στις θέσεις της, αλλά να δηλώνει πρόθυμη σε διάλογο με τον Τραμπ. Το Κρεμλίνο πέρα από την ανατροπή της τωρινής ουκρανικής κυβέρνησης, απαιτεί η Ουκρανία να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, αλλά και να μην υπάρχουν δυτικά στρατεύματα ή δυτικός στρατιωτικός εξοπλισμός στη χώρα. Επίσης, ζητάει επίσημη αναγνώριση των εδαφών που προσάρτησε το 2014, αλλά και το Κίεβο να αναγνωρίσει τη ρωσική γλώσσα, όπως και να προσφέρει προστασία στα συμφέροντα των Ρώσων και ρωσόφωνων πολιτών του.
«Η θέση μας είναι ευρέως γνωστή και παραμένει αμετάβλητη. Η Ρωσία είναι ανοιχτή σε μια πολιτικο-διπλωματική διευθέτηση που θα πρέπει να εξαλείψει τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης. Θα πρέπει να στοχεύει στον τερματισμό της σύγκρουσης παρά στην επίτευξη εκεχειρίας. Η Δύση θα πρέπει να σταματήσει να προμηθεύει όπλα και το Κίεβο να τερματίσει τις εχθροπραξίες. Η Ουκρανία θα πρέπει να επιστρέψει στο ουδέτερο καθεστώς, να προστατεύσει τη ρωσική γλώσσα και να σεβαστεί τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών της», είχε δηλώσει πριν λίγο καιρό, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαφρόβ.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος κρατάει κλειστά τα χαρτιά του, αλλά στενοί συνεργάτες του έχουν διαρρεύσει εδώ και καιρό το σχέδιο που επεξεργάστηκε για τον τερματισμό του πολέμου. Αρχικά, εξέτασε να «παγώσει» για τουλάχιστον 20 χρόνια η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα οι ΗΠΑ να προμηθεύουν με όπλα το Κίεβο. Έπειτα, τα ουκρανικά σύνορα θα διαμορφωθούν με βάση τα εδάφη που κατέχει έως και σήμερα. Δηλαδή θα μικρύνει κατά 20%, γιατί τα συγκεκριμένα εδάφη είναι υπό ρωσική κατοχή. Παράλληλα, στα ανατολικά θα δημιουργήσει αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη μήκους 1.300 χιλιομέτρων, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλαμβάνει τον έλεγχο, στέλνοντας δικά της στρατεύματα, προερχόμενα από κράτη μέλη της, όπως Γερμανία, Γαλλία, Ελλάδα κτλ.
Ο απόστρατος στρατηγός και σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου, Κιθ Κέλογκ, είχε αναφέρει ότι το σχέδιο θα περιλαμβάνει πρόσθετες προειδοποιήσεις προς τη Ρωσία ότι οι ΗΠΑ θα αυξήσουν τη στρατιωτική τους υποστήριξη προς την Ουκρανία εάν αρνηθεί τους όρους της κατάπαυσης του πυρός.
