Το ειδησεογραφικό δίκτυο Axios - επικαλούμενο τρεις πηγές - αποκαλύπτει πως ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Τζέικ Σάλιβαν, παρουσίασε πρόσφατα στον πρόεδρο Μπάιντεν μια σειρά από επιλογές για πιθανή επίθεση των ΗΠΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν πριν τις 20 Ιανουάριου.
Η συνάντηση, η οποία παρέμενε μυστική μέχρι σήμερα, πραγματοποιήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες και δεν κατέληξε σε καμία συμφωνία. Αντίθετα έγινε προκειμένου να συζητηθούν οι εναλλακτικές των ΗΠΑ σε περίπτωση που επιβεβαιωνόταν πως η Τεχεράνη ολοκληρώνει ένα πυρηνικό όπλο.
Σύμφωνα πάντα με τις πηγές, ο Μπάιντεν και η ομάδα εθνικής ασφαλείας του συζήτησαν διάφορες επιλογές και σενάρια κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου ένα μήνα, αλλά ο πρόεδρος δεν έλαβε καμία τελική απόφαση.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση του θέματος υποστήριξε ότι η συνάντηση στον Λευκό Οίκο δεν προγραμματίστηκε επειδή προέκυψαν νέες πληροφορίες, ούτε είχε σκοπό να καταλήξει σε μια απόφαση του Μπάιντεν.
Αντίθετα, ήταν μέρος μιας συζήτησης για τον «συνετό σχεδιασμό σεναρίων» σχετικά με το πώς θα πρέπει να αντιδράσει η Ουάσινγκτον εφόσον το Ιράν προβεί σε βήματα όπως ο εμπλουτισμός του ουρανίου σε καθαρότητα 90% πριν από τις 20 Ιανουαρίου.
Μια άλλη πηγή διαβεβαίωσε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν ενεργές συζητήσεις εντός του Λευκού Οίκου για πιθανή στρατιωτική δράση κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Γιατί «τώρα» είναι η κατάλληλη ευκαιρία
Κάποιοι από τους κορυφαίους συνεργάτες του Μπάιντεν, μεταξύ των οποίων και ο Σάλιβαν, έχουν υποστηρίξει - πίσω από κλειστές πόρτες - πως η παρούσα συγκυρία καθιστά ένα αμερικανικό χτύπημα «επιτακτική ανάγκη»:
Από τη μία η επιτάχυνση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν δίνει την κατάλληλη αφορμή και από την άλλη η αποδυνάμωση της Τεχεράνης και των «πληρεξούσιων» της βελτιώνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας και μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ιρανικών αντιποίνων και νέας περιφερειακής κλιμάκωσης.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios πάντως υποστηρίζει πως ο Σάλιβαν δεν έκανε καμία σύσταση στον Μπάιντεν για το θέμα, αλλά συζήτησε μόνο τον σχεδιασμό σεναρίων.
Επαρκούν οι ενδείξεις για ένα τέτοιο χτύπημα;
Το δημοσίευμα περιγράφει πως ο Μπάιντεν επικεντρώθηκε κατά βάση στο ζήτημα του επείγοντος, διερωτώμενος κατά πόσον το Ιράν είχε κάνει βήματα που να δικαιολογούν ένα δραματικό στρατιωτικό χτύπημα λίγες εβδομάδες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του νέου προέδρου.
Η Τεχεράνη διαψεύδει εδώ και καιρό τα σενάρια που την θέλουν να επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πυρηνικό όπλο και τονίζει πως το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι μόνο για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, αρκετοί πρώην και νυν Ιρανοί αξιωματούχοι μίλησαν δημοσίως για την πιθανότητα αλλαγής του πυρηνικού δόγματος του Ιράν.
«Μπορείτε να ανατρέξετε στις δημόσιες δηλώσεις των Ιρανών αξιωματούχων τους τελευταίους μήνες, οι οποίες έχουν αλλάξει τόνο έπειτα από τα στρατηγικά πλήγματα που υπέστησαν, και να σκεφτείτε: Μήπως πρέπει να αλλάξουμε το δόγμα μας κάποια στιγμή; Το γεγονός ότι αυτές οι δηλώσεις γίνονται δημόσια είναι κάτι που πρέπει να εξετάσουμε εξαιρετικά προσεκτικά», δήλωνε ο Σάλιβαν σε συνέδριο στη Νέα Υόρκη μόλις πριν από δύο εβδομάδες.
Στην ίδια εκδήλωση, μάλιστα, είχε υποδείξει τα πλήγματα που δέχθηκε το Ιράν και οι πληρεξούσιοι του κατά το περασμένο έτος, υποστηρίζοντας πως αυτές οι ήττες θα μπορούσαν να ωθήσουν την Τεχεράνη να επιδιώξει ένα πυρηνικό όπλο.
Πού βρίσκεται σήμερα το πρόγραμμα της Τεχεράνης
Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν φέρεται να έχει προχωρήσει δραματικά κατά τη διάρκεια της θητείας του Μπάιντεν:
Η Τεχεράνη έχει πλέον αυξήσει τον εμπλουτισμό του ουρανίου στο 60% - αρκετά κοντά στο επίπεδο του 90% που απαιτείται για την παραγωγή πυρηνικού όπλου - κάτι που οι προηγμένες φυγόκεντρες του Ιράν θα μπορούσαν να πετύχουν μέσα σε λίγες ημέρες.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), το Ιράν διαθέτει αρκετό ουράνιο εμπλουτισμένο με 60% για να κατασκευάσει τέσσερις πυρηνικές βόμβες.
Βέβαια ακόμη και αν το Ιράν αποφάσιζε πράγματι να κατασκευάσει μια βόμβα, θα έπρεπε να αναπτύξει έναν πυρηνικό εκρηκτικό μηχανισμό ή μια πυρηνική κεφαλή. Οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι αυτό θα χρειαζόταν τουλάχιστον ένα χρόνο.
Υπενθυμίζεται πως ένα ισραηλινό χτύπημα στο στρατιωτικό συγκρότημα Parchin του Ιράν στα τέλη Οκτωβρίου κατέστρεψε εξελιγμένο εξοπλισμό - που χρονολογείται πριν το Ιράν τερματίσει το στρατιωτικό πυρηνικό του πρόγραμμα το 2003 - ο οποίος θα χρειαζόταν για τον σχεδιασμό και τη δοκιμή ενός πυρηνικού εκρηκτικού μηχανισμού. Ισραηλινοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι αυτό το χτύπημα θα αποτελούσε ένα κρίσιμο εμπόδιο εφόσον το Ιράν επιχειρούσε να κατασκευάσει μια βόμβα.
Την ίδια ώρα πάντως, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι τον τελευταίο χρόνο, Ιρανοί επιστήμονες διεξάγουν μια ύποπτη έρευνα που σχετίζεται με την πυρηνική οπλοποίηση - συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής μοντελοποίησης και της μεταλλουργίας - η οποία φαίνεται να αποσκοπεί στη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την ανάπτυξη μιας πυρηνικής συσκευής σε περίπτωση που οι ηγέτες του Ιράν επιλέξουν να το πράξουν.
«Κλειδί» των εξελίξεων και πάλι ο Τραμπ
Από την πλευρά του ο Σάλιβαν δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε ενημερώσει την ομάδα του εκλεγμένου προέδρου Τραμπ σχετικά με την εικόνα των πληροφοριών όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Μπορεί να επιλέξουν μια διαφορετική πορεία, μια διαφορετική στρατηγική, αλλά θέλω να βεβαιωθώ ότι ξεκινάμε από μια κοινή βάση για το τι αντιμετωπίζουμε σε σχέση με την απειλή που συνιστά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν», δήλωσε.
