Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε χτες στη Λευκωσία για τη Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας-Κύπρου και την Τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ιορδανίας. Στις δηλώσεις του αναφέρθηκε στην κινητικότητα που σημειώνεται το τελευταίο διάστημα στο Κυπριακό. «Υπάρχει μια ευνοϊκή δυναμική για την επανέναρξη των συνομιλιών ύστερα από μια μακρά περίοδο ακινησίας», είπε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός. Ο Μητσοτάκης επισήμανε επίσης τη σημασία των ευρωτουρκικών σχέσεων: «Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι ευρωπαϊκές σχέσεις της Άγκυρας εξετάζονται πλέον μέσα από το πρίσμα των σχέσεών της με την Ελλάδα και την Κύπρο».
Το ΝΑΤΟ
Στη Λευκωσία ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έκανε καμία αναφορά στο ζήτημα της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, διπλωματική πηγή επιβεβαίωσε στο Dnews τα σχετικά δημοσιεύματα της Καθημερινής και του Ριζοσπάστη. Δημοσιεύματα που άλλωστε δεν έχουν διαψευστεί. Είναι αληθές λοιπόν ότι η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη θέλει να προωθήσει την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ. Μάλιστα, κατά την Καθημερινή, ο Κύπριος Πρόεδρος έθεσε το ζήτημα στον πρόεδρο Μπάιντεν κατά τη συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο στις 30 Οκτωβρίου.
Οι στόχοι
Γιατί όμως η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη επιλέγει να παίξει το χαρτί του ΝΑΤΟ;
1. Μέσα από τη διαδικασία ένταξης στο ΝΑΤΟ, η Λευκωσία εκτιμά ότι μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Το σημερινό παγωμένο status quo πέρα από το ότι έχει μετατρέψει τη διχοτόμηση σε καθεστώς, εγκυμονεί κινδύνους. Ανά πάσα στιγμή ο Ερντογάν μπορεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στα Βαρώσια. Οι τουρκικές κινήσεις στην Κύπρο ικανοποιούν τα εθνικιστικά ακροατήρια του Ερντογάν, χωρίς να συνεπάγονται ιδιαίτερο κόστος για την Άγκυρα.
2. Η κυπριακή κυβέρνηση προσδοκά ότι μέσω του ΝΑΤΟ θα κερδίσει ισχυρότερη στήριξη από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σύμφωνα με αυτήν την οπτική, η αμερικανοϊσραηλινή υποστήριξη μπορεί να συμβάλει όχι μόνο να βγει το Κυπριακό από το σημερινό αδιέξοδο, αλλά και να οδηγήσει σε μια λύση πιο ευνοϊκή για τις ελληνοκυπριακές θέσεις.
3. Τέλος, η ένταξη στο ΝΑΤΟ και η παρουσία νατοϊκών/αμερικανικών στρατευμάτων στο νησί θα μπορούσε να δώσει λύση στο ακανθώδες πρόβλημα των εγγυήσεων. Επί της ουσίας, οι νατοϊκές/αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν τους άτυπους εγγυητές της ομαλής εφαρμογής της όποιας συμφωνίας επίλυσης.
Τα προβλήματα
Ωστόσο, το σχέδιο ένταξης στο ΝΑΤΟ παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα.
1. Το ΝΑΤΟ έχει βεβαρημένο παρελθόν στη Μεγαλόνησο. Στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ συζητήθηκαν για πρώτη φορά τα σχέδια της διχοτόμησης. Επιπλέον, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ δεν έκαναν τίποτα για να σταματήσουν την τουρκική εισβολή το 1974. Αυτή η ιστορική μνήμη εξακολουθεί να βαραίνει στην Κύπρο.
2. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι η νατοποίηση της Κύπρου θα τη φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Πέρα από το γενικό πρόβλημα που συνεπάγεται μια τέτοια αντιπαράθεση σε μια εποχή «νέου Ψυχρού Πολέμου», δεν πρέπει να ξεχνάμε την πολύ στενή οικονομική συνεργασία της Κύπρου με τη Ρωσία. Συνεργασία που δεν μπορεί να συνεχιστεί αν η Κύπρος ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
3. Οποιαδήποτε συμφωνία για το Κυπριακό, πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Είναι βέβαιο ότι μια λύση υπό τη νατοϊκή αιγίδα θα καταψηφιστεί τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Κίνα. Οπότε γεννάται το ερώτημα ποιο θα είναι το θεσμικό πλαίσιο μιας συμφωνίας για το Κυπριακό.
4. Τέλος, τίθεται το ζήτημα της εμπιστοσύνης. Ο Τραμπ δείχνει ότι αντιλαμβάνεται τη διεθνή πολιτική με τους όρους του εμπορικού παζαριού. Με τη στάση του γεννάει το φόβο ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να θυσιάσει όσους τον εμπιστεύονται, προκειμένου οι ΗΠΑ να προσποριστούν μεγαλύτερο όφελος σε κάποιος άλλο πεδίο, πιο σημαντικό για αυτές. Μπορεί λοιπόν η Κυπριακή Δημοκρατία να στηρίξει το μέλλον της στις ΗΠΑ;
