Στα σχολεία της Ιαπωνίας έχει ανοίξει έντονος διάλογος για το γεγονός ότι οι μαθητές υπόκεινται υποχρεωτικά σε γυμνόστηθες ιατρικές εξετάσεις στο πλαίσιο των καθιερωμένων προληπτικών ελέγχων για την υγεία τους.
«Ένιωσα αμήχανα, καθώς το στήθος μου ήταν εντελώς εκτεθειμένο»
Αυτή είναι μια από τις μαρτυρίες νεαρών μαθητριών που αποκαλύπτουν πόσο άβολα ένιωσαν που μια τέτοια εξέταση συνέβη σε κοινή θέα και με πλήρη υποχρεωτικότητα.
Μια άλλη μαθήτρια σημειώνει: «Η δασκάλα μας είχε προειδοποιήσει πως έπρεπε να σηκώσουμε το μπλουζάκι και το σουτιέν μας... Δεν ήθελα να το κάνω, αλλά δεν μπορούσα να αρνηθώ».
Οι μαρτυρίες των δύο 13χρονων, που δημοσίευσε ο Guardian, καταδεικνύουν τη δυσφορία – και σε κάποιες περιπτώσεις το τραύμα – που βιώνουν τα παιδιά στα σχολεία της Ιαπωνίας, όπου μαθητές, από την ηλικία των πέντε έως και 18 ετών, ενδέχεται να κληθούν να γδυθούν μέχρι τη μέση κατά τη διάρκεια υγειονομικών ελέγχων.
Αντιδράσεις από γονείς Αυτή η πρακτική έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από γονείς και ακτιβιστές, που απαιτούν από τις αρχές εκπαίδευσης και υγείας να σταματήσουν την εφαρμογή της, πριν την έναρξη του νέου σχολικού έτους τον Απρίλιο.
Η Noriko Tabuchi, δημοτική σύμβουλος στη Matsuyama, έμαθε για τις γυμνόστηθες σχολικές εξετάσεις μέσω μιας μαθήτριας στο μάθημα αγγλικών που δίδασκε.
«Ήταν 13 ετών και δυσκολευόταν να μιλήσει στους γονείς της, αλλά είδα ότι κάτι την απασχολούσε και τη ρώτησα», αναφέρει η Tabuchi. Από τότε, ήρθε σε επαφή και με άλλα κορίτσια, ηλικίας 12 και 13 ετών, τα οποία οι γιατροί τους είπαν να γδυθούν για τις εξετάσεις.
Δεν υπάρχει εθνικά ενιαία πολιτική σχετικά με το αν τα παιδιά πρέπει να γδύνονται ή να παραμένουν ντυμένα στις εξετάσεις, με τις τοπικές εκπαιδευτικές αρχές να συνεργάζονται με επαγγελματίες υγείας για να αποφασίσουν. Κάποια σχολεία επιτρέπουν στα παιδιά να παραμένουν καλυμμένα, ενώ άλλα τα υποχρεώνουν να αφαιρούν τα μπλουζάκια και, στην περίπτωση των κοριτσιών, τα σουτιέν.
Σε ένα λύκειο στη δυτική Ιαπωνία, όπου φοιτούν μαθητές έως 18 ετών, υπάρχει η απαίτηση να είναι γυμνόστηθοι κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.
Έρευνες δείχνουν ότι οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί τάσσονται κατά αυτής της απαίτησης, ενώ δημοσκόπηση σε μαθητές γυμνασίου (12-16 ετών) έδειξε πως το 95,5% δεν ήταν ευχαριστημένοι με το να βγάλουν τα ρούχα τους.
«Οι υγειονομικές εξετάσεις μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στα παιδιά», λέει ο Akiyo Tanaka, δημοτικός σύμβουλος στη Nishinomiya. «Κάποια από αυτά μπορεί να συνεχίσουν να βιώνουν τραύματα και στην ενήλικη ζωή τους».
Οι γιατροί δεν αντιλαμβάνονται το σάλο - «Αναγκαία η εξέταση χωρίς μπλούζα»
Παρά την αυξανόμενη δημοσιότητα του θέματος, οι ακτιβιστές αντιμετωπίζουν αντίσταση από τον Ιατρικό Σύλλογο της Ιαπωνίας και τους αξιωματούχους εκπαίδευσης, που διστάζουν να αμφισβητήσουν την πρακτική.
«Σε μερικές περιπτώσεις, γιατροί, συνήθως άνδρες, έχουν απειλήσει να σταματήσουν τις εξετάσεις αν αλλάξει η διαδικασία», ανέφερε πηγή που επιθυμούσε να παραμείνει ανώνυμη.
«Επιμένουν ότι δεν είναι δυνατό να γίνει σωστή εξέταση αν τα παιδιά είναι πλήρως ντυμένα. Και τα παιδιά δεν είναι σε θέση να πουν όχι. Τα σχολεία ανησυχούν και ζητούν να ληφθούν μέτρα».
«Τα κορίτσια στην ηλικία της κόρης μου δυσκολεύονται να μιλήσουν για το σώμα τους ακόμη και στους γονείς τους», λέει η Chiyoko Suda, της οποίας η 13χρονη κόρη παρακάλεσε να μην έρθει αντιμέτωπη με το σχολείο μετά από την ημίγυμνη εξέτασή της. «Μπορείτε να φανταστείτε πόσο άσχημο είναι γι' αυτές να αναγκάζονται να γδυθούν μπροστά σε ξένους».
Η πρακτική αυτή ξεκίνησε μεταπολεμικά, όταν τα σχολεία ανέλαβαν πιο ενεργό ρόλο στη διασφάλιση της υγείας και της διατροφής των παιδιών.
Οι γιατροί ισχυρίζονται ότι οι εξετάσεις χωρίς ρούχα είναι απαραίτητες για να εντοπιστούν σημάδια δερματίτιδας, καρδιακές ανωμαλίες και άλλες παθήσεις. «Πολλοί γιατροί, ειδικά οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, είναι συντηρητικοί και δεν επιθυμούν να αλλάξουν τις συνήθειές τους», λέει ο Kentaro Iwata, καθηγητής λοιμωδών νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο του Κόμπε.
Όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει ιατρική βάση για την ανάγκη να γδύνονται τα παιδιά για «σωστή» εξέταση, ο Iwata απάντησε: «Όχι, απ' όσο γνωρίζω. Μπορεί να βελτιώνει λίγο την ποιότητα του ήχου των καρδιακών παλμών, αλλά δεν νομίζω ότι αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της υγείας των παιδιών».
Η γνώμη των γονέων «Θα ήταν καλύτερο αν το υπουργείο Παιδείας παρείχε σαφείς κατευθυντήριες γραμμές, ώστε οι τοπικές αρχές και τα σχολεία να εφαρμόζουν ενιαία πολιτική», ανέφερε στην εφημερίδα Mainichi Shimbun ο Satoshi Kodama, καθηγητής και ειδικός στην ιατρική δεοντολογία στο Πανεπιστήμιο του Κιότο.
Η Mai Okumura αποκάλυψε ότι η κόρη της στο γυμνάσιο είχε αρχικά αρνηθεί να συμμετάσχει στην εξέταση, κατά την οποία έπρεπε να αφαιρέσει το μπλουζάκι και το σουτιέν της. «Όταν τη ρώτησα, είπε ότι δεν μπορούσε να κάνει τίποτα, αφού οι κανόνες είχαν οριστεί από ενήλικες», εξήγησε η Okumura.
Η Sachiko Shimada ανέφερε ότι η κόρη της ήταν επίσης απρόθυμη να γδυθεί, αλλά δεν ένιωσε πως μπορούσε να διαμαρτυρηθεί. «Σοκαρίστηκα όταν μου είπε ότι έπρεπε να σηκώσει το πουκάμισο και το σουτιέν της», είπε η Shimada. «Αυτό αποτελεί πλήρη έλλειψη σεβασμού για την ιδιωτικότητά τους και την αξιοπρέπειά τους».
