Η ακροδεξιά της Γερμανίας είναι εδώ για να μείνει. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει το Politico, μετά τις εκλογές που προκάλεσαν πολιτικές αναταράξεις στη χώρα.
Το AfD πέτυχε μια εντυπωσιακή νίκη στη Θουριγγία, εν μέσω ολοένα μεγαλύτερης δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων για την κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς. Η νίκη του AfD στη Θουριγγία και η ισχυρή δεύτερη θέση στη Σαξονία έχει προκαλέσει ένα νέο γύρο περισυλλογής στο Βερολίνο, ένα χρόνο από τις εθνικές εκλογές που θα μπορούσε να δει την υπερδύναμη της ΕΕ να στρέφεται προς τη δεξιά.
Με αυτά τα δεδομένα, το Politico επισημαίνει τα 5 βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν μετά τις εκλογές στις οποίες η γερμανική ακροδεξιά πέτυχε τη μεγαλύτερη νίκη της μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
1. Συνεχίζεται η άνοδος του AfD, παρά τις προσπάθειες να μπει φρένο στο κόμμα
Πολιτικοί ηγέτες της Γερμανίας έκαναν συντονισμένη προσπάθεια να σταματήσουν την άνοδο του AfD προειδοποιώντας τους ψηφοφόρους για τον ολοένα μεγαλύτερο εξτρεμισμό του κόμματος. Κάποιοι ηγέτες το αποκάλεσαν και ναζιστικό κόμμα.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών χαρακτήρισαν τα τοπικά παρακλάδια του κόμματος ως εξτρεμιστικούς οργανισμούς που έχουν στόχο να υπονομεύσουν τη γερμανική δημοκρατία, τόσο στη Σαξονία όσο και στη Θουριγγία.
Νωρίτερα φέτος, η Σάσκια Έσκεν, συμπρόεδρος του SPD, τάχθηκε υπέρ της συζήτησης για απαγόρευση του AfD, για να βγουν οι ψηφοφόροι από τον εφησυχασμό τους, όπως το έθεσε.
Ο Μπγιορν Χέκε, ο ηγέτης του AfD στη Θουριγγία- από τις πιο ακραίες φιγούρες του κόμματος- κρίθηκε ένοχος δύο φορές από δικαστήρια για ναζιστική ρητορική.
Όμως, παρά τις επίμονες προειδοποιήσεις κεντρώων ηγετών, θεσμών και δικαστηρίων, το AfD συνέχισε την ανοδική πορεία του, ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία.
Αυτό δείχνει πως τα κεντρώα κόμματα δεν θα μπορούν να αντιμετωπίσουν τον πυρήνα του προβλήματος: μια ολοένα μεγαλύτερη έλλειψη εμπιστοσύνης για τους κεντρώους και τους θεσμούς της χώρας.
Με άλλα λόγια, παρότι πολλοί κεντρώοι ηγέτες και θεσμοί στη Γερμανία προειδοποιούν για τον εξτρεμισμό του AfD, πολλοί ψηφοφόροι απλά σταμάτησαν να ακούνε. Στην πραγματικότητα, αυτή η προσέγγιση μπορεί να γυρίζει μπούμερανγκ.
2. Το νέο κόμμα BSW εξελίσσεται σε βασική πολιτική δύναμη
Κατά κάποιο τρόπο, ο μεγαλύτερος νικητής των εκλογών ήταν το λαϊκιστικό Αριστερό κόμμα BSW, που επικεφαλής του είναι πρώην μέλος του κομμουνιστικού κόμματος της ανατολικής Γερμανίας. Κατέλαβε την τρίτη θέση τόσο στη Θουριγγία όσο και στη Σαξονία, ένα αξιοσημείωτο αποτέλεσμα για κόμμα που ιδρύθηκε μόλις πριν από μερικούς μήνες.
Το κόμμα επανειλημμένα έχει ζητήσει να σταματήσει η Γερμανία να στέλνει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία και να γίνουν διαπραγματεύσεις με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Μια άποψη με την οποία συμφωνούν πολλοί στην ανατολική Γερμανία.
Λόγω του πολιτικού σκηνικού στην ανατολική Γερμανία, το BSW έχει γίνει ρυθμιστής εξελίξεων σε ό,τι αφορά τον σχηματισμό κυβερνήσεων συνασπισμού σε επίπεδο κρατιδίων, ιδιαίτερα από τη στιγμή που όλα τα κόμματα έχουν δεσμευτεί ότι δεν θα συνεργαστούν με το AfD. Τόσο στη Σαξονία όσο και στη Θουριγγία, το BSW είναι βέβαιο ότι θα παίξει σημαντικό ρόλο στις νέες κυβερνήσεις.
3. Οι ψηφοφόροι τιμώρησαν, ξανά, την κυβέρνηση συνασπισμού
Τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού της Γερμανίας- το SPD του Σολτς, οι Πράσινοι και το FDP- υπέστησαν σημαντικές απώλειες στις εκλογές της Κυριακής.
Στη Θουριγγία, τόσο οι Πράσινοι όσο και το FDP έμειναν εκτός του κοινοβουλίου του κρατιδίου, καθώς δεν έπιασαν το όριο του 5%. Επιπλέον, τα τρία κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού στη Θουριγγία μετά βίας πήραν πάνω από 10%, αθροιστικά.
Παρότι το SPD έχασε λιγότερο έδαφος, το αποτέλεσμα ήταν και πάλι πολύ κακό για ένα κόμμα που έρχεται από τις χειρότερες επιδόσεις του σε εθνικές εκλογές εδώ και πάνω από ένα αιώνα, στις ευρωεκλογές του Ιουνίου.
Σε μια προσπάθεια να το αποφύγει αυτό, λίγο πριν από τις κάλπες η κυβέρνηση του Σολτς ανακοίνωσε σκληρότερα μέτρα για το μεταναστευτικό, κάτι που δείχνει πώς η άνοδος του AfD έχει ταρακουνήσει το πολιτικό σκηνικό της χώρας. Όμως, αυτό δεν φάνηκε να βοηθά το SPD.
4. Το AfD έχει γίνει το «κόμμα του λαού» στην ανατολική Γερμανία
Σε όλη την Ευρώπη, η ακροδεξιά συχνά επωφελείται από την ψήφο διαμαρτυρίας πολιτών που απλά θέλουν να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για τα κυρίαρχα κόμματα. Όμως, στην ανατολική Γερμανία φαίνεται ότι οι ψηφοφόροι «αγκαλιάζουν» ολοένα και περισσότερο το AfD όχι για να διαμαρτυρηθούν, αλλά λόγω των πολιτικών πεποιθήσεών τους.
Ένας στους δύο ψηφοφόρους του AfD στη Θουριγγία και τη Σαξονία στήριξαν το κόμμα επειδή πιστεύουν το μήνυμά του, σύμφωνα με στοιχεία του ARD. Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνες, οι ψηφοφόροι και στις δύο πολιτείες ανέφεραν ότι το AfD είναι πιο πιθανό να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα των πολιτών στην ανατολική Γερμανία και να επιδιώξει καλύτερες πολιτικές για το μεταναστευτικό. Σε άλλα ζητήματα, όπως η κοινωνική πρόνοια και η καταπολέμηση του εγκλήματος, το AfD ήταν ανάμεσα στα δύο πρώτα κόμματα, σε ό,τι αφορά στην εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Με δυο λόγια, πως το AfD έχει γίνει το «κόμμα του λαού», κάτι που μέχρι πρόσφατα ήταν ο τίτλος για κυρίαρχα κόμματα όπως το SPD και το CDU.
5. H συγκρότηση κυβερνήσεων συνασπισμού ίσως να είναι ένα δράμα διαρκείας
Δεν είναι η πρώτη φορά που πολιτικοί αναμένεται να δοκιμαστούν με κυβερνήσεις συνασπισμού στην ανατολική Γερμανία.
Μετά τις προηγούμενες εκλογές στη Θουριγγία, το 2019, ξέσπασε μεγάλη πολιτική κρίση όταν ο Τόμας Κέμεριχ του FPD εξελέγη πρωθυπουργός με την υποστήριξη του AfD. Η συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα προκάλεσε κατακραυγή και ο Κέμεριχ αναγκάστηκε να κάνει πίσω. Τον αντικατέστησε ο Μπόντο Ράμελοβ του Die Linke, που ήταν επικεφαλής μιας κυβέρνησης μειοψηφίας στο κρατίδιο.
Αυτό το επεισόδιο ανέδειξε το πόσο δύσκολος είναι ο σχηματισμός κυβερνήσεων συνεργασίας δίχως το AfD, σε ένα ολοένα πιο διασπασμένο πολιτικό σκηνικό στην ανατολική Γερμανία.
Παρά τις επιδόσεις του AfD τόσο στη Σαξονία όσο και στη Θουριγγία, είναι απίθανο το κόμμα να βρεθεί στην εξουσία, επειδή υπόλοιπα λένε ότι δεν θα συνεργαστούν με τους ακροδεξιούς. Έτσι, στη Θουριγγία, η μόνη ρεαλιστική προοπτική είναι η κυβέρνηση συνεργασίας του CDU, του BSW και του Die Linke. Όμως, το CDU επίσημα απέκλεισε όποια συνεργασία με το Die Linke.
Δεδομένου το πόσο περίπλοκη είναι η κατάσταση, μπορεί να χρειαστούν μήνες για να σχηματιστούν νέες κυβερνήσεις. Στο μεταξύ, το AfD αναμένεται να κάνει τα πράγματα όσο πιο δύσκολα μπορεί, παρουσιάζοντας τον αποκλεισμό του από τους συνασπισμούς ως παραβίαση των δικαιωμάτων των ψηφοφόρων του.
