Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή του, το ΝΑΤΟ καλείται να διαχειρίστει ένα επί μακρόν ανοιχτό πολεμικό μέτωπο στην Ευρώπη, να «θωρακίσει» την άμυνα της Ουκρανίας, να ενισχύσει την πολεμική του ετοιμότητα αλλά και να καθησυχάσει τον Τραμπ πως οι Ευρωπαίοι είναι διατεθειμένοι να βάλουν το χέρι στην τσέπη.
Οι πρώτες ανακοινώσεις ήρθαν από την έναρξη κιόλας της Συνόδου Κορυφής στην Ουάσινγκτον: Τα μέλη του ΝΑΤΟ υπέγραψαν σύμβαση σχεδόν 700 εκατομμυρίων δολαρίων για περισσότερους πυραύλους Stinger και δεσμεύτηκαν για την ενίσχυση της αμυντικής τους παραγωγής.
Ανεξάρτητα από το αν ο Τζο Μπάιντεν ή ο Ντόναλντ Τραμπ κερδίσει τις αμερικανικές εκλογές, η συμμαχία προσπαθεί να διασφαλίσει πως θα είναι προετοιμασμένη για τυχόν μελλοντικές απειλές, σχολιάζει το AP.
Ο Μπάιντεν ανακοίνωσε την Τρίτη ακόμη ένα σημαντικό πακέτο αεράμυνας για την Ουκρανία ενώ ο απερχόμενος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ ανακοίνωσε τη σύμβαση για τους Stinger.
Το σύστημα αεράμυνας που παράγει η Raytheon υπήρξε ένα από τα πρώτα όπλα που έστειλαν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία μετά την εισβολή της Ρωσίας. Είναι πλέον μεταξύ των εκατοντάδων συστημάτων και δεκάδων εκατομμυρίων βλημάτων και πυραύλων, που έχουν αποσύρει χώρες της Δύσης από τα αποθέματά τους για να βοηθήσουν την Ουκρανία. Οι ανάγκες των τελευταίων δύο ετών, ωστόσο, αποκάλυψε ότι οι αμυντικές βιομηχανίες τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη δεν είναι έτοιμες να παράγουν στα επίπεδα που απαιτούνται σε έναν μεγάλο συμβατικό πόλεμο.
Σημειώνεται πως η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Οι πολιτικές διαιρέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ καθυστέρησαν για μήνες την παροχή όπλων στην Ουκρανία, ενώ οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές εγείρουν ανησυχίες ότι η αμερικανική υποστήριξη - με όπλα και στρατεύματα - μπορεί να υποχωρήσει. Την ίδια ώρα αξιωματούχος του ΝΑΤΟ προειδοποιεί πως θα περάσει αρκετός καιρός «προτού η Ουκρανία συγκεντρώσει τα πυρομαχικά και το προσωπικό που χρειάζεται για να οργανώσει νέες επιθετικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας».
Ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα την ενόχλησή του για το ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ «μας κλέβουν» με το να μην εκπληρώνουν τον στόχο του 2% των δαπανών. Πρόσφατα μάλιστα έφτασε στο σημείο να «ενθαρρύνει» τους Ρώσους να «κάνουν ό,τι διάολο θέλουν» με τις χώρες μέλη που δεν έχουν ακόμη εκπληρώσει τον στόχο των αμυντικών δαπανών.
Το στρατόπεδο του πρώην προέδρου φέρεται να μελετά συμφωνία με την οποία το ΝΑΤΟ θα δεσμευτεί να μην επεκταθεί περαιτέρω προς ανατολάς - συγκεκριμένα στην Ουκρανία και τη Γεωργία, ενώ υπενθυμίζεται πως τον Απρίλιο η Washington Post αποκάλυψε σχέδιο Τραμπ για «παραχώρηση» της Κριμαίας και της συνοριακής περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία.
Το «πρόβλημα» όμως φαίνεται πως δεν αφορά μόνο την Ουκρανία.
Τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι αμυντικές βιομηχανίες παρέμειναν «σε ύπνωση» την περίοδο της ρωσικής εισβολής και μόλις τώρα ανεβάζουν τον ρυθμό παραγωγής - κι αυτό έπειτα από την υπογραφή νέων, πιο μακροπρόθεσμων συμβολαίων για περισσότερες επενδύσεις σε επίπεδο υποδομών.
Υπενθυμιζεται πως στην Σύνοδο του Βίλνιους, τον Ιούλιο του 2023, υιοθετήθηκε σχέδιο δράσης για την αμυντική παραγωγή, το οποίο καθορίζει μια σειρά από συγκεκριμένες δράσεις και έργα που θα επιτρέψουν στη Συμμαχία να ενισχύσει την αμυντική της βιομηχανία. Το σχέδιο έχει τρεις βασικούς άξονες: τη συλλογική προμήθεια αμυντικών εξοπλισμών, την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αμυντικής βιομηχανίας και την αύξηση της διαλειτουργικότητας.
Τον περασμένο μόλις μήνα - με αφορμή την επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον - ο Στόλτενμπερκ «πανηγύριζε» την αλματώδη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών του ΝΑΤΟ.
«Σε όλη την Ευρώπη και τον Καναδά, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αυξάνουν φέτος τις αμυντικές δαπάνες τους κατά 18% [...] Αυτή είναι η μεγαλύτερη αύξηση εδώ και δεκαετίες», τόνιζε απευθυνόμενος στον Τζο Μπάιντεν, καθώς «23 σύμμαχοι πρόκειται να δαπανήσουν φέτος το 2% του ΑΕΠ ή περισσότερο για την άμυνα».
«Αυτό είναι υπερδιπλάσιο από ό,τι πριν από τέσσερα χρόνια, και αποδεικνύει ότι οι Ευρωπαίοι Σύμμαχοι και ο Καναδάς πραγματικά εντείνουν τις προσπάθειές τους και αναλαμβάνουν το μερίδιό τους από την κοινή ευθύνη για την προστασία όλων μας στη Συμμαχία του ΝΑΤΟ».
Ο «ενθουσιασμός» του απερχόμενου Γενικού Γραμματέα, ωστόσο, δύσκολα θα πείσει τους επικριτές της συμμαχίας πως οι Ευρωπαίοι εταίροι αντιλαμβάνονται σωστά τις προκλήσεις, με δεδομένο πως στο κάδρο των ΗΠΑ βρίσκονται εδώ και καιρό η Κίνα και ο Ινδο-Ειρηνικός.
