Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του ελπίζουν να παραμείνουν στην κορυφή σε μια μάχη που, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, δίνεται «στήθος με στήθος» στην πρόσφατη εκλογική ιστορία της χώρας.
Μετά από δύο δεκαετίες στην εξουσία, μια νίκη του Ερντογάν θα εδραιώσει το όραμά του για το μέλλον της χώρας, καθώς και το προεδρικό σύστημα που εισήγαγε.
Στη διεθνή σκηνή, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico, ο Ερντογάν έχει παίξει ένα καλά σκηνοθετημένο θέατρο σε θέματα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία και το ποιος θα πρέπει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.
Όμως αντιμετωπίζει και εσωτερικές ανησυχίες, όπως η κλιμακούμενη οικονομική κρίση, η εκτίναξη του πληθωρισμού και η κριτική για τον χειρισμό από την κυβέρνηση των φονικών σεισμών του Φεβρουαρίου, που κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις της χώρας.
Εν τω μεταξύ, ο κύριος συνασπισμός της αντιπολίτευσης αποτελείται από ένα «μείγμα» έξι πολιτικών κομμάτων.
Πρώτα απ' όλα, μια νίκη τους θα σήμαινε την επιστροφή στο κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης.
Οι επικείμενες ανησυχίες περιλαμβάνουν το πώς ακριβώς θα διεξαχθεί η ψηφοφορία στη σεισμογενή ζώνη, πώς θα παρακολουθείται η ψηφοφορία και αν ο Ερντογάν θα παραδεχθεί και θα παραιτηθεί αν χάσει.
Πώς διεξάγονται οι εκλογές στην Τουρκία
Περίπου 61 εκατομμύρια ψηφοφόροι από όλες τις 87 εκλογικές περιφέρειες της Τουρκίας θα προσέλθουν στις κάλπες την Κυριακή 14 Μαΐου.
Εν τω μεταξύ, περίπου 3,4 εκατομμύρια δικαιούχοι ψηφοφόροι από το εξωτερικό - 1,5 εκατομμύριο από αυτούς μόνο στη Γερμανία - έχουν ήδη ψηφίσει.
Τι ώρα προσέρχονται στις κάλπες
Τα εκλογικά τμήματα - τα οποία έχουν στηθεί σε δημόσια σχολεία - ανοίγουν στις 8 π.μ. την ημέρα των εκλογών και κλείνουν στις 5 μ.μ.
Στις 9 μ.μ. τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να αρχίσουν να αναφέρουν τα αποτελέσματα και τα ανεπίσημα αποτελέσματα αναμένεται να αρχίσουν να δημοσιεύονται τα μεσάνυχτα.
Καθώς θα διαμορφώνεται μια σαφής εικόνα νωρίς το πρωί της Δευτέρας, θα μπορούσε να υπάρξει ανακοίνωση της νίκης, εάν ένας υποψήφιος έχει κερδίσει - αν και τα επίσημα αποτελέσματα από το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο της χώρας (YSK) θα μπορούσαν να χρειαστούν μερικές ημέρες.
Ωστόσο, εάν κανένας προεδρικός υποψήφιος δεν λάβει πάνω από το 50% των ψήφων, θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων την Κυριακή 28 Μαΐου.
Εάν συμβεί αυτό, η ψηφοφορία στο εξωτερικό θα διεξαχθεί από τις 20 έως τις 24 Μαΐου.
Τι περιλαμβάνει το ψηφοδέλτιο
Οι βουλευτικές και οι προεδρικές εκλογές της χώρας διεξάγονται ταυτόχρονα, με τους ψηφοφόρους να λαμβάνουν δύο ξεχωριστά ψηφοδέλτια.
Στο ψηφοδέλτιο για τις προεδρικές εκλογές υπάρχουν τέσσερις υποψήφιοι, οι οποίοι είτε έχουν προταθεί από κόμμα που ξεπέρασε το όριο του 5% στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές είτε εξασφάλισαν 100.000 υπογραφές από ψηφοφόρους.
Ωστόσο, μόνο τρεις από αυτούς θα είναι πραγματικά υποψήφιοι, καθώς ένας από αυτούς - ο Μουχαρέμ Ιντζέ - αποσύρθηκε μόλις τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές.
Εθνοσυνέλευση 600 έδρες
Το YSK επέτρεψε σε 26 πολιτικά κόμματα και 151 τοπικούς ανεξάρτητους υποψηφίους να θέσουν υποψηφιότητα - αν και δεν κατεβαίνουν όλα τα κόμματα σε κάθε επαρχία. Για να εισέλθουν τα κόμματα στο κοινοβούλιο, πρέπει να περάσουν το εκλογικό όριο του 7% - ή να είναι μέρος μιας συμμαχίας που το «πιάνει».
Ποιος είναι υποψήφιος για το κοινοβούλιο
Από τα 26 κόμματα και τις πέντε συμμαχίες που συμμετέχουν στο ψηφοδέλτιο, εδώ είναι οι σημαντικότεροι παίκτες:
Η Λαϊκή Συμμαχία: Αντιπροσωπεύει την τρέχουσα κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η συμμαχία αποτελείται από το κυβερνών συντηρητικό ΑΚΡ, το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), το ισλαμιστικό και υπερεθνικιστικό Κόμμα Μεγάλης Ενότητας και το ισλαμιστικό Κόμμα Νέας Ευημερίας - με τα τέσσερα κόμματα να εμφανίζονται στο ψηφοδέλτιο.
Ωστόσο, πολλοί από τους άλλους πρώην εταίρους του ΑΚΡ το εγκατέλειψαν τελευταία, οδηγώντας τη συμμαχία να στραφεί σε μικρότερα κόμματα για βοήθεια - συμπεριλαμβανομένου του Κόμματος Ελεύθερη Αιτία, το οποίο συνδέεται με την κουρδική Χιζμπουλάχ.
Η Συμμαχία του Έθνους: Γνωστή και ως "Τραπέζι των Έξι", η κύρια συμμαχία της αντιπολίτευσης συγκεντρώνει μια ετερόκλητη σειρά ιδεολογιών, οι οποίες επικεντρώνονται στην επαναφορά του κοινοβουλευτικού συστήματος της χώρας, καθώς και στις υποσχέσεις για ταχεία μείωση του πληθωρισμού, αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος, επιστροφή των Σύρων και Αφγανών προσφύγων στις χώρες τους και επανέναρξη των συνομιλιών για την ένταξη στην ΕΕ.
Στη συμμαχία συμμετέχουν το κεντροαριστερό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), το σκληροδεξιό εθνικιστικό αποσχισθέν Καλό Κόμμα (İYİ), το κεντροδεξιό Κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου και το Κόμμα του Μέλλοντος - αμφότερα υπό την ηγεσία αποστατών του ΑΚΡ - καθώς και το Δημοκρατικό Κόμμα και το Κόμμα της Ευτυχίας. Ενώ το Καλό Κόμμα θα εμφανιστεί στο ψηφοδέλτιο, όλα τα υπόλοιπα μέλη του συνασπισμού θα κατέβουν με τη σημαία του CHP.
Η Συμμαχία Εργασίας και Ελευθερίας: Αυτή η αριστερόστροφη συμμαχία αποτελείται τεχνικά από το Κόμμα της Πράσινης Αριστεράς (YSP) και το Εργατικό Κόμμα της Τουρκίας (TIP). Ωστόσο, το ίδιο το YSP διαθέτει υποψηφίους από τέσσερα διαφορετικά κόμματα, συμπεριλαμβανομένου του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Λαϊκού Κόμματος (HDP) - του τρίτου μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης στη χώρα. Το HDP δεν κατεβάζει υποψηφίους για το κοινοβούλιο με το δικό του όνομα λόγω μιας εκκρεμούς δικαστικής υπόθεσης που θα μπορούσε να το οδηγήσει σε κλείσιμο.
Ποιος είναι υποψήφιος για πρόεδρος
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν:
Ο Ερντογάν έχει δώσει έμφαση στο όραμά του για τον "αιώνα της Τουρκίας", προβάλλοντας έργα που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια των ετών που βρίσκεται στην εξουσία, καθώς και σχέδια για την ανοικοδόμηση περιοχών που επλήγησαν από τους σεισμούς.
Εάν κερδίσει, αυτή θα είναι η τρίτη θητεία του Ερντογάν, κάτι που τεχνικά αντιβαίνει στο σύνταγμα της Τουρκίας.
Ωστόσο, μια απόφαση του YSK ανέφερε ότι η πρώτη θητεία του θα μπορούσε να υπολογιστεί ως έναρξη το 2018 (όταν τέθηκε σε ισχύ το νέο προεδρικό σύστημα) και όχι όταν ανέλαβε πραγματικά τα καθήκοντά του το 2014. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα.
Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου:
Ο κοινός υποψήφιος της Συμμαχίας του Έθνους, ο επικεφαλής του CHP είναι ο κύριος αντίπαλος του Ερντογάν. Ο Κιλιτσντάρογλου έχει λάβει ανοιχτή υποστήριξη από το HDP - καθώς και από την υπόλοιπη Συμμαχία Εργασίας και Ελευθερίας - και κατεβαίνει υποσχόμενος να ανατρέψει πολλές από τις πολιτικές του Ερντογάν, την εδραίωση της εξουσίας του υπό την προεδρία και να φέρει την "άνοιξη" στη χώρα.
Σινάν Ογάν:
Πρώην μέλος του MHP, ο τελευταίος υποψήφιος είναι εθνικιστής υποψήφιος από τη δεξιά Συμμαχία των Προγόνων. Αν και είναι απίθανο να κερδίσει, ο Ογάν μπορεί να εκτρέψει μέρος της εθνικιστικής ψήφου, ιδίως από εκείνους που θεωρούν ότι το Καλό Κόμμα έχει μετατοπιστεί πολύ κοντά στο κέντρο και το MHP πολύ μακριά προς τα δεξιά. Ο Ογάν υποστηρίζει επίσης την επιστροφή της χώρας σε κοινοβουλευτικό σύστημα.
Πώς γίνεται η καταμέτρηση των ψήφων
Σύμφωνα με το YSK, μόλις κλείσουν οι κάλπες, η καταμέτρηση των ψήφων σε κάθε μία κάλπη επιβλέπεται από μια επιτροπή τεσσάρων έως επτά ατόμων.
Στη συνέχεια, κάθε μεμονωμένο ψηφοδέλτιο ανοίγεται, επιδεικνύεται στην επιτροπή και στη συνέχεια διαβάζεται δυνατά. Έπειτα τα ψηφοδέλτια μεταφέρονται από το εκλογικό συμβούλιο της τοπικής περιφέρειας συνοδευόμενο από δυνάμεις ασφαλείας.
Στη συνέχεια, οι ψήφοι εισάγονται στο ηλεκτρονικό σύστημα του YSK μπροστά σε εκπροσώπους των κομμάτων. Και η επίσημη καταμέτρηση επαληθεύεται αργότερα από τα πολιτικά κόμματα.
Θα εμφανιστούν οι ψηφοφόροι
Η Τουρκία έχει συνήθως υψηλή προσέλευση των ψηφοφόρων και φέτος αναμένεται να είναι μία από τις υψηλότερες, με πρόσφατη δημοσκόπηση να δείχνει ότι η προσέλευση θα μπορούσε να είναι περίπου 84 τοις εκατό.
Θα υπάρξουν επίσης σχεδόν 5 εκατομμύρια ψηφοφόροι που ψηφίζουν για πρώτη φορά, ενώ η συμμετοχή στην ψηφοφορία στο εξωτερικό είναι υψηλότερη από ό,τι τα τελευταία χρόνια.
Φυσικά, μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες είναι το πώς θα διεξαχθούν οι εκλογές στη σεισμογενή ζώνη - που παλαιότερα φιλοξενούσε το 14% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων της χώρας και κάποτε αποτελούσε προπύργιο του ΑΚΡ. Από τα εκατομμύρια που εγκατέλειψαν την περιοχή μετά την καταστροφή, μόνο ένα κλάσμα μπόρεσε να μεταφέρει εγκαίρως τις εγγραφές των ψηφοφόρων του, σύμφωνα με το YSK.
Όσοι δεν πρόλαβαν την προθεσμία θα πρέπει τώρα να επιστρέψουν στην περιοχή για να ψηφίσουν, ενώ ειδικά εκλογικά κέντρα θα δημιουργηθούν εκεί όπου δεν υπάρχουν πλέον δημόσια κτίρια.
Προκειμένου να βοηθηθούν όσοι έχουν ανάγκη και να ενισχυθεί η συμμετοχή, εκστρατείες θα δρομολογήσουν λεωφορεία. Ωστόσο, οι περισσότερες ψήφοι στην περιοχή πιθανότατα δεν θα δοθούν.
