Μετά τις μάχες που ξέσπασαν στο Σουδάν μεταξύ του στρατού και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF), προέκυψαν ερωτήματα σχετικά με τη συμμετοχή της ομάδας Wagner, μιας ισχυρής ρωσικής μισθοφορικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στο Σουδάν.
Ποιος είναι ο ρόλος της Wagner στο Σουδάν
Η Wagner ξεκίνησε τις αναπτύξεις του στο Σουδάν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του πρώην προέδρου Ομάρ αλ Μπασίρ, ο οποίος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εξουσία το 2019 κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων μεγάλης κλίμακας.
Φοβούμενος ότι η εξουσία του κλονιζόταν, ο αλ Μπασίρ ταξίδεψε στη Ρωσία το 2017 για να συναντηθεί με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και να του παρουσιάσει το Σουδάν ως «πύλη της Ρωσίας προς την Αφρική» με αντάλλαγμα τη ρωσική υποστήριξη.
Λίγο αργότερα, η Meroe Gold, μια νέα εταιρεία εξόρυξης που ανήκει στη ρωσική εταιρεία M Invest, άρχισε να φέρνει Ρώσους εμπειρογνώμονες στο Σουδάν, τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό χρυσού στην Αφρική.
Το 2020, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών επέβαλε κυρώσεις στην M Invest και τη Meroe Gold, λέγοντας ότι οι έρευνές του αποκάλυψαν ότι πίσω από την M Invest ήταν η Wagner.
«Η Wagner είχε ως κύριο στόχο τη φύλαξη των ορυκτών πόρων, ιδίως των πόρων εξόρυξης χρυσού, και λειτουργούσε ως δύναμη υποστήριξης της κυβέρνησης Μπασίρ όσον αφορά την προστασία της από τη διεθνή αντιπολίτευση», δήλωσε στο Al Jazeera ο Samuel Ramadi, συγγραφέας του βιβλίου Russia in Africa.
Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2019 κατά του αλ Μπασίρ η ομάδα Wagner μετατράπηκε από «στρατό φύλαξης» σε καταστολέα των διαδηλώσεων.
Μετά την απομάκρυνση του αλ Μπασίρ από την εξουσία ο Prigozhin, επικεφαλής της ομάδας Wagner, προσπάθησε να τα «βρει» με τον αρχηγό του στρατού Abdel Fattah al-Burhan.
Ωστόσο, η σχέση επιδεινώθηκε μετά τη «σφαγή» στο Χαρτούμ το 2019, όταν οι σουδανικές υπηρεσίες ασφαλείας διέλυσαν βίαια διαμαρτυρίες, ωθώντας τον Όμιλο Wagner να επιστρέψει σε ρόλο «κηδεμόνα» προστατεύοντας τα μεταλλευτικά του συμφέροντα.
Λαθρεμπόριο χρυσού
Μια έκθεση του CNN από τον Ιούλιο που επικαλείται επίσημες πηγές του Σουδάν και στοιχεία πτήσεων ανέφερε ότι ένα στρατιωτικό αεροπλάνο που έκανε λαθρεμπόριο χρυσού πραγματοποίησε τουλάχιστον 16 πτήσεις από το Σουδάν προς τη Λατάκια, μια συριακή πόλη-λιμάνι όπου η Ρωσία διαθέτει στρατιωτική βάση, για να βοηθήσει στη χρηματοδότηση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε κυρώσεις στη Meroe Gold μετά την έκθεση.
«Μέσω της σύνδεσής του με τον σουδανικό στρατό, ο όμιλος Βάγκνερ εξασφάλισε το δικαίωμα να εξορύσσει σουδανικό χρυσό και να τον εξάγει στη Ρωσία», ανέφερε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε ανακοίνωσή του.
Τα συμφέροντα της Ρωσίας στο Σουδάν δεν σταματούν στον χρυσό
Η Ρωσία πρόκειται να υπογράψει συμφωνία με το Σουδάν για την κατασκευή στρατιωτικής βάσης στο Πορτ Σουδάν στην Ερυθρά Θάλασσα. Όπου σε αντάλλαγμα, η Ρωσία θα στείλει όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό στο Σουδάν.
Ο Βάγκνερ και η RSF
Η Wagner δημιούργησε πρόσφατα μια σχέση με την RSF και τον διοικητή της, τον στρατηγό Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο.
Ο Ραμάντι δήλωσε ότι «αποσκοπεί κυρίως στη δημιουργία μιας οδού λαθρεμπορίας χρυσού από το Σουδάν στο Ντουμπάι και στη συνέχεια στη Ρωσία, ώστε να μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις επιχειρήσεις της Wagner στην Ουκρανία».
Στις αρχές του 2022, μία ημέρα μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Νταγκέλο πέταξε στη Μόσχα, εγκαινιάζοντας μια νέα φάση στη σχέση της RSF με την Wagner.
Εμπλέκεται ο Wagner στις μάχες στο Σουδάν;
Δεν είναι γνωστό αν ο Όμιλος Βάγκνερ εμπλέκεται στις τρέχουσες μάχες στο Σουδάν.
Ο Ashok Swain, επικεφαλής του Τμήματος Ερευνών για την Ειρήνη και τις Συγκρούσεις στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα στη Σουηδία, δήλωσε ότι:
«Η Wagner είναι πολύ πιθανό να εμπλέκεται για να διατηρήσει την παρουσία του στη χώρα και να προστατεύσει τις τεράστιες επιχειρήσεις της».
«Οι ΗΠΑ άσκησαν πρόσφατα πιέσεις στο κυβερνών κυρίαρχο συμβούλιο του Σουδάν για να απομακρύνει αυτή την ομάδα μισθοφόρων από τη χώρα. Έτσι, πιστεύω ότι η Wagner έχει σημαντικό όφελος μετ΄α από αυτή την συνεχιζόμενη μάχη για την εξουσία στη χώρα».
Η πρεσβεία της Ρωσίας στο Σουδάν δήλωσε ότι ανησυχεί για τη βία και κάλεσε για κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις, όπως μετέδωσε το κρατικό ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων RIA.
Η Wagner θα αντιμετωπίσει ένα δίλημμα σχετικά με το αν θα ανακατευθύνει τα στρατεύματα μακριά από τα σύνορα του Σουδάν με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, όπου η Ρωσία ελέγχει αρκετά ορυχεία.
