Τους τελευταίους δύο και πλέον μήνες ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ Γκιόργκι Ιβανόφ αρνείται να δώσει στον ηγέτη της σοσιαλδημοκρατικής αντιπολίτευσης Ζόραν Ζάεφ εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ο Ζάεφ είχε συνασπιστεί με τρία αλβανικά κόμματα εξασφαλίζοντας έτσι την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Κατά τον πρόεδρο Ιβανόφ αυτός ο συνασπισμός θα διακύβευε τη συνοχή της χώρας. Παρόμοια και η επιχειρηματολογία του πρώην πρωθυπουργού και ηγέτη του εθνοσυντηρητικού κόμματος VMRO Νίκολα Γκρούεφσκι. Το κόμμα του μπλοκάρει την ανάληψη καθηκόντων προέδρου της βουλής από τον Ταλάτ Τζαφέρι από το αλβανικό κόμμα DUI. Οι εργασίες του κοινοβουλίου έχουν παγώσει και οι βουλευτές δεν μπορούν να συνεδριάσουν.
Deutsche Welle: Κύριε Ζάεφ, ο πρόεδρος Ιβανόφ ζητά οι κορυφαίοι πολιτικοί του νέου συνασπισμού να εγγυηθούν ρητά την ενότητα του κράτους.
Τι σημαίνει αυτό;
Ζάεφ: Δημοσιεύσαμε το πρόγραμμα της νέας κυβέρνησης. Αυτό περιλαμβάνει σαφείς εγγυήσεις για τη διαφύλαξη της κρατικής ενότητας, τον σεβασμό του Συντάγματος και τις ευρωατλαντικές προοπτικές. Το πρόγραμμα είναι προσβάσιμο στην ιστοσελίδα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος SDSM και είναι γνωστό τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή κοινή γνώμη. Ως κόμμα και ως κοινοβουλευτική πλειοψηφία έχουμε πει επανειλημμένα ότι δεν υπάρχει καμία απειλή κατά της ενότητας και της ακεραιότητας της ΠΓΔΜ. Τέτοιοι ισχυρισμοί είναι εφευρέσεις του Νίκολα Γκρούεφσκι προκειμένου να αποτρέψει την αλλαγή εξουσίας – και ο πρόεδρος τον βοηθά σε αυτό. Η αιτία είναι γνωστή: Φόβος ενώπιον της αλλαγής, η οποία θα έφερνε δικαιοσύνη για όλους.
DW: Το επί σειρά ετών κυβερνών κόμμα VMRO προφανώς δεν ενδιαφέρεται καθόλου για μια ομαλή αλλαγή εξουσίας. Οπαδοί του κόμματος έκαναν πρόσφατα βίαιη έφοδο στο κοινοβούλιο των Σκοπίων τραυματίζοντας αρκετούς πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Και εσείς αιμορραγήσατε. Αναμένεται ότι το VMRO θα εξακολουθήσει να κάνει χρήση βίας;
Ζάεφ: Επιτέθηκαν σε βουλευτές και άσκησαν βία σε δημοσιογράφους και υπαλλήλους της βουλής. Αυτός ήταν ένας τρομοκρατικός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια και τη συνταγματική τάξη. Εμείς δείξαμε όμως πώς υπερασπίζεται κανείς με αξιοπρέπεια τα εθνικά συμφέροντα και πώς αγαπά την πατρίδα. Δεν επιτρέψαμε να προχωρήσουν το σχέδιό τους και να ρίξουν τη χώρα στο χάος. Θέλουν να προκαλέσουν μια εθνική διαμάχη και να δώσουν τη δυνατότητα στον πρόεδρο Ιβανόφ να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση πολέμου. Αυτός ήταν ο στόχος τους. Με την κλίκα γύρω από τον Γκρούεφσκι δεν μπορεί ποτέ να είναι κανείς σίγουρος τι πρόκειται να συμβεί.
DW: Υπάρχουν φήμες ότι ο Νίκολα Γκρούεφσκι απαίτησε από εσάς εγγυήσεις για να αμνηστευθούν ο ίδιος και ορισμένα πρόσωπα του στενού του κύκλου; Ισχύει αυτό;
Ζάεφ: Ναι, ισχύει. Ο Γκρούεφσκι θέλει αμνηστία, αυτό είναι το υπόβαθρο των τωρινών του χειρισμών. Αυτή όμως δεν θα υπάρξει! Μετά από όλα αυτά που ακούσαμε για τις μηχανορραφίες του, η υπόθεση θα πρέπει να οδηγηθεί στο δικαστήριο. Δεν θα μπορέσει να αποφύγει τη δικαιοσύνη. Το υποσχέθηκε στους πολίτες: Η ΠΓΔΜ θα γίνει κράτους δικαίου και το δίκαιο θα ισχύει για όλους εξίσου.
DW: Πόσο ριζικές μεταρρυθμίσεις είστε διατεθειμένος να κάνετε προκειμένου να λειτουργεί ομαλά η κοινωνία;
Ζάεφ: Η δημοκρατία δεν είναι απλή ιστορία, είναι δύσκολη διαδικασία. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να εμπλακούν όλοι στην ανοικοδόμηση των δημοκρατικών αξιών στην ΠΓΔΜ, τις οποίες υπέσκαψε το καθεστώς των προηγούμενων 10 ετών. Είμαστε πλήρως αποφασισμένοι γι' αυτό, έχουμε αναλάβει ευθύνη ως προς αυτό και στο πλαίσιο του νέου κυβερνητικού προγράμματος. Θα εφαρμόσουμε όλες τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις προκειμένου η ΠΓΔΜ να ξανασταθεί στα πόδια της. Θα δώσουμε τη δυνατότητα στα θεσμικά όργανα της χώρας να εργαστούν ανεξάρτητα από την πολιτική – για τους πολίτες και όχι, όπως μέχρι σήμερα, για τους πολιτικούς.
Ο 43χρονος Ζόραν Ζάεφ είναι από το 2013 επικεφαλής της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης της ΠΓΔΜ (SDSM) και ηγέτης της αντιπολίτευσης στη βουλή.
