Τη Χρυσή Αρκτο στο 76ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου κέρδισε η ταινία «Κίτρινα Γράμματα» του γερμανοτουρκικής καταγωγής σκηνοθέτη Ιλκέρ Τσατάκ.
Ένα πολιτικό δράμα που ακολουθεί ένα ζευγάρι Τούρκων καλλιτεχνών του θεάτρου των οποίων η ζωή ανατρέπεται όταν χάνουν τις δουλειές τους και το σπίτι τους λόγω πολιτικών διώξεων από μια αυταρχική κυβέρνηση, η οποία δοκιμάζει τα ιδανικά και τον γάμο τους.
Παραλαμβάνοντας το βραβείο ο Ιλκέρ Τσατάκ δήλωσε πως δεν χρειάζεται να πει περισσότερα γιατί η ταινία του μιλάει πολιτικά από μόνη της. Η ταινία που γυρίστηκε στη Γερμανία, καθώς όπως δήλωσε ο σκηνοθέτης της δεν θα μπορούσε ποτέ να γυριστεί στην Τουρκία, βασίστηκε πάνω σε αληθινές μαρτυρίες Τούρκων καλλιτεχνών που απολύθηκαν από τις δουλειές τους, την περίοδο 2019-2020, γιατί, όπως είπε ο σκηνοθέτης, πήραν μέρος σε διαδηλώσεις, υπέγραψαν μία διακήρυξη για ειρήνη ή απλώς κάπνισαν σε κλειστό χώρο.
Την Αργυρή Αρκτο -Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής κέρδισε η ταινία «Salvation» του Τούρκου σκηνοθέτη Εμίν Αλπέρ, στην συμπαραγωγή της οποίας συμμετέχει και η ελληνική εταιρεία παραγωγής Horsefly Films του Γιώργου Τσούργιαννη. Η ταινία διαδραματίζεται σε ένα τουρκικό ορεινό χωριό και αφηγείται μια ιστορία βίας, πίστης και σωτηρίας, με φόντο την αναβίωση μιας παλιάς οικογενειακής βεντέτας.
{https://www.youtube.com/watch?v=VhQOIBw8vW0}
Σε μία συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία, ο Τούρκος σκηνοθέτης δήλωσε: «Έκανα μια ταινία για ένα αποτρόπαιο έγκλημα και προσπάθησα να καταλάβω τι αισθάνθηκαν οι επιζώντες. Αυτό που έμαθα είναι ότι η μεγαλύτερη μοναξιά στον κόσμο είναι αυτή που νιώθεις όταν υποφέρεις, όταν χάνεις τα δικαιώματα σου, όταν σε βομβαρδίζουν αυτοί που δεν σε θεωρούν άνθρωπο… Ας σπάσουμε τη σιωπή και ας τους θυμίσουμε ότι δεν είναι μόνοι τους. Προς τους Παλαιστίνιους στη Γάζα που ζουν και πεθαίνουν σε φρικτές συνθήκες, δεν είστε μόνοι. Προς τους Ιρανούς που υποφέρουν από μια δικτατορία δεν είστε μόνοι. Προς όλους που υποφέρουν στη Μέση Ανατολή, δεν είστε μόνοι. Και στους δικούς μου ανθρώπους, που βρίσκονται στη φυλακή, τον δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης και όλους τους δημάρχους που είναι στη φυλακή, δεν είστε μόνοι».
Αναφορά στην Παλαιστίνη έκανε και η Λιβανέζα σκηνοθέτρια Μαρί-Ρόουζ Οστά, που κέρδισε τη Χρυσή Αρκτο για την μικρού μήκους ταινία της «Someday a Child». Όπως είπε, η ταινία της είναι για ένα παιδί με υπερδυνάμεις, ωστόσο «τα παιδιά στη Γάζα και στην πατρίδα μου, τον Λίβανο, δεν έχουν υπερδυνάμεις για να υπερασπιστούν τις ζωές τους από τις ισραηλινές βόμβες. Αν αυτό το βραβείο έχει κάποια σημασία, πέρα από τη χαρά που μου δίνει, αυτή είναι ότι η ζωή κανενός παιδιού δεν πρέπει να είναι διαπραγματεύσιμη».
Η τελετή απονομής των βραβείων είχε έντονη πολιτική χροιά. Στην αρχική της ομιλία, η Αμερικανίδα καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, Τρίσα Τατλ, αναφέρθηκε στις διαμαρτυρίες και την έντονη κριτική που δέχθηκε η Μπερλινάλε, για το γεγονός ότι δεν πήρε θέση σχετικά με τον πόλεμο στη Γάζα. Ιδιαίτερη κατακραυγή προκάλεσε στην αρχή του Φεστιβάλ, και η δήλωση του Γερμανού σκηνοθέτη και προέδρου της φετινής κριτικής επιτροπής Βιμ Βέντερς πως το σινεμά «είναι το αντίθετο της πολιτικής και πρέπει να μένει έξω από την πολιτική».
Η Τατλ αναφέρθηκε στον θυμό που υπάρχει έξω αλλά και μέσα στις κινηματογραφικές αίθουσες, ενώ τόνισε πως τις τελευταίες δέκα μέρες η Μπερλινάλε κατάφερε να παραμείνει ένα μέρος όπου όλοι είναι ευπρόσδεκτοι: «Σας ακούμε και είναι μεγάλη πρόκληση για εμάς να ανταποκριθούμε, αλλά μας τιμά το γεγονός ότι η Μπερλινάλε θεωρείται ακόμα ένας σημαντικός θεσμός και γι' αυτό έχετε ακόμα από εμάς προσδοκίες. Ζούμε σε μια πολωμένη στιγμή και το να μιλάμε ελεύθερα είναι μέρος της δημοκρατίας. Όπως και η διαφωνία. Θα πρέπει να σεβαστούμε όσους μιλάνε γιατί χρειάζεται κουράγιο, ακόμη κι αν δεν συμφωνούμε πάντα με αυτά που υποστηρίζουν.. Αν αυτή η Μπερλινάλε ήταν συναισθηματικά φορτισμένη δεν είναι μια αποτυχία του Φεστιβάλ ή μια αποτυχία του σινεμά. Ήταν απλά η Μπερλινάλε που έκανε τη δουλειά της και το σινεμά που έκανε τη δουλειά του».
Ανεβαίνοντας στη σκηνή για τα μεγάλα βραβεία του Φεστιβάλ, ο Βιμ Βέντερς δήλωσε μεταξύ άλλων: «Η κοινή γλώσσα της Μπερλινάλε είναι αυτή του σινεμά, ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να καταλάβουμε τον μπερδεμένο και τρομακτικό κόσμο στον οποίο ζούμε. Αυτή τη γλώσσα του σινεμά είχαμε κοινή όλα τα μέλη της επιτροπής. Υπάρχει βέβαια και η γλώσσα της πολιτικής που είναι παρούσα εδώ και δεκαετίες στο Φεστιβάλ, αφού το Βερολίνο είναι ένα πολιτικοποιημένο μέρος. Υπάρχει και η γλώσσα του διαδικτύου, μια ψηφιακή γρήγορη γλώσσα… Η γλώσσα του σινεμά είναι πολυσυλλεκτική. Υπάρχουν τόσες προσεγγίσεις όσες και οι δημιουργοί… Ακόμη όμως κι αν οι γλώσσες μας είναι διαφορετικές, χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Πρέπει να είμαστε σύμμαχοι αν θέλουμε να αλλάξουμε κάτι σε αυτόν τον κόσμο».
Το Βραβείο Α' Καλύτερου Ρόλου κέρδισε η Γερμανίδα ηθοποιό Σάντρα Ούλερ («Ζώνη Ενδιαφέροντος», «Ανατομία μιας Πτώσης») για την ερμηνεία της στην ταινία «Rose» του Μάρκους Σλάιντσερ, όπου υποδύεται έναν μυστηριώδη «στρατιώτη» που καταφτάνει σε ένα γερμανικό χωριό στις αρχές του 17ου αιώνα, χτίζοντας την αποδοχή του πάνω σε ένα μεγάλο ψέμα. Το Βραβείο Καλύτερου Β' Ρόλου απονεμήθηκε στους Τομ Κόρτνεϊ και Ανα Κάλντερ-Μάρσα για την ερμηνεία τους στο «Queen at Sea» του Λανς Χάμερ, στο οποίο ερμηνεύουν ένα ηλικιωμένο ζευγάρι όπου η άνοια δοκιμάζει τη σχέση τους.
Ακολουθούν αναλυτικά τα βραβεία:
ΕΠΙΣΗΜΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
- Χρυσή Αρκτος: Κίτρινα Γράμματα του Ιλκέρ Τσατάκ, Γερμανία/Γαλλία/Τουρκία
- Αργυρή Αρκτος - Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής: «Salvation» του Εμιν Αλπέρ, Τουρκία/Γαλλία/Ελλάδα/Ολλανδία/Σουηδία/Σαουδική Αραβία
- Αργυρή Αρκτος - Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής: «Queen at Sea» του Λανς Χάμερ, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ
- Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας: Γκραντ Τζι για το «Everybody Digs Bill Evans», Ιρλανδία/Ηνωμένο Βασίλειο
- Βραβείο Σεναρίου: Ζενεβιέβ Ντουλούντ-ντε Σελς για το «Nina Roza», Καναδάς/Ιταλία/Βουλγαρία/Βέλγιο
- Βραβείο Καλύτερου Α' Ρόλου: Σάντρα Ούλερ για το «Rose» του Μάρκους Σλάιντσερ, Αυστρία
- Βραβείο Καλύτερου Β' Ρόλου: Τομ Κόρτνεϊ και Ανα Κάλντερ-Μάρσα για το «Queen at Sea», Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ
- Βραβείο Καλλιτεχνικού Επιτεύγματος: Yo (Love is a Rebellious Bird) της Ανα Φιτς, ΗΠΑ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ PERSPECTIVES
- Α΄ Βραβείο: «Chronicles from the Siege» του Αμπνταλάχ Αλκχατίμπ, Αλγερία/Γαλλία/Παλαιστίνη
- Ειδική Μνεία Forest High του Μανόν Κούμπια, Βέλγιο/Γαλλία
BΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
- Χρυσή Αρκτος: «If Pigeons Turned to Gold» της Πέπα Λουμποτζάκι, Τσεχία/Σλοβακία
- Ειδική Μνεία: «Sometimes, I Imagine Them All at a Party» της Ντανιέλα Μανιάνι Ούλερ, Γερμανία
- Ειδική Μνεία: «**ΤUTU» του Σαμ Πόλαρντ, Ηνωμένο Βασίλειο
ΒΡΑΒΕΙΑ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
- Χρυσή Αρκτος: «Someday a Child» της Μαρι-Ρόουζ Οστα, Γαλλία/Ρουμανία/Λίβανος
- Αργυρή Αρκτος: «A Woman's Place Is Everywhere» της Φανί Τεσιέρ, ΗΠΑ
- Cupra Filmmaker Award: «Di san xian» (Kleptomania) του Τζινκάι Κου, Κίνα
