Όλο και περισσότερο πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, με πολλούς από εμάς να σκεφτόμαστε τι θα περιλαμβάνει το φετινό γιορτινό μας τραπέζι.
Παρότι το κρέας παραμένει ο «πρωταγωνιστής» στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, οι Έλληνες το απολαμβάνουν είτε ψητό είτε μαγειρευτό, ανάλογα με τις τοπικές παραδόσεις.
Η επιλογή κυμαίνεται από το κλασικό χοιρινό έως τη γαλοπούλα, ενώ αρκετοί στρέφονται και σε κόκορα, αρνί ή κοτόπουλο, ακολουθώντας πιο σύγχρονες γαστρονομικές προτιμήσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Χριστούγεννα στην Ελλάδα
Ιστορικά, στο μεγαλύτερο μέρος της Ηπειρωτικής Ελλάδας το έθιμο είναι να τρώμε χοιρινό κρέας ανήμερα τα Χριστούγεννα.
Αυτό βασίζεται στην αρχαιότητα, όταν κάθε χρόνο το χειμώνα, οι κτηνοτρόφοι θυσίαζαν τους χοίρους τους, προς τιμήν του Κρόνου και της θεάς Δήμητρας, παρακαλώντας τους για ευφορία της γης και εξαγνισμό των σπιτικών.
Συνήθως, το χοιρινό το απολαμβάνουμε ψητό στο φούρνο, μαζί με διάφορα συνοδευτικά όπως είναι οι πατάτες φούρνου, ενώ παραδοσιακά το γιορτινό τραπέζι κοσμούν και ορεκτικά όπως είναι οι λαχανοντολμάδες (που συμβολίζουν τα σπάργανα του Ιησού).
Πιο σύγχρονες εκδοχές συνδυάζουν διάφορες σως με το κρέας, ενώ συχνά υπάρχουν και στο τραπέζι πιάτα με ζυμαρικά όπως είναι το σουφλέ, ή κρέπες.
Από την άλλη, στην βόρεια Ελλάδα και ιδίως στην Ήπειρο, πολλοί είναι εκείνοι που προτιμούν το χοιρινό μαγειρευτό, καθώς και διάφορες πίτες όπως είναι η μπλατσάρα (πίτα με σπανάκι, φέτα και μυρωδικά), ή και η κρεατόπιτα.
Αλλά και στη Θεσσαλία, συχνά την τιμητική της έχει η μπατζίνα, μια πίτα χωρίς φύλλο που αποτελείται από κολοκύθι και μπάτζο, ένα σκληρό αιγοπρόβειο τυρί.
Παραδοσιακά, καταναλώνουμε όλοι μελομακάρονα και κουραμπιέδες, καθώς και μελωμένες δίπλες, οι οποίες αποτελούν αγαπημένη λιχουδιά των Πελοποννήσιων.
Ένα πιο ιδιαίτερο παραδοσιακό γλυκό από το μακρινό παρελθόν, είναι τα σπάργανα. Πρόκειται για ένα είδος τηγανίτας που ετοιμάζεται στο τζάκι, χωρίς λάδι, την παραμονή των Χριστουγέννων. Τα τελευταία χρόνια, έχουν αρχίσει να εμφανίζονται και διάφορα ξενόφερτα γλυκά, όπως είναι οι κορμοί σοκολάτας ή και οι μους με κάστανο.
Το έθιμο του κόκορα
Έντονη παρουσία στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι έχει και ο κόκορας, ο οποίος προέρχεται από τους Έλληνες της Μικράς Ασίας και οι ρίζες του εντοπίζονται στα βάθη των αιώνων.
Οι κάτοικοι του Ανατολικού Αιγαίου απολαμβάνουν τον κόκορα μαγειρευτό ή γεμιστό, με διάφορα συνοδευτικά, ενώ και στην Λευκάδα αρκετοί είναι εκείνοι που καταναλώνουν κόκορα κοκκινιστό με μακαρόνια, τη λεγόμενη παστιτσάδα τα Χριστούγεννα.
Μάλιστα, στην Κάλυμνο και τους Λειψούς, όταν οι πιστοί επιστρέφουν από την εκκλησία το πρωί των Χριστουγέννων, πίνουν το ζωμό από πετεινό ή τρώνε σούπα που γίνεται με το ζωμό αυτό.
Το έθιμο της γαλοπούλας
Είναι γνωστό πως στις ΗΠΑ, αλλά και σε ορισμένες χώρες της βορειοδυτικής Ευρώπης, όπως είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, το πιο εμβληματικό πιάτο των Χριστουγέννων, είναι η γαλοπούλα.
Αποτελεί μια αρκετά πρόσφατη προσθήκη στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι, η οποία έγινε κατά τον 16ο αιώνα, λίγο αφότου ο Χριστόφορος Κολόμβος και οι Ευρωπαίοι αποικιοκράτες έφτασαν για πρώτη φορά στο Νέο Κόσμο και αντίκρισαν για πρώτη φορά τα συγκεκριμένα πτηνά, τα οποία είχαν εξημερώσει ιθαγενείς στο Μεξικό.
Η γαλοπούλα κέρδισε γρήγορα την προτίμηση των Ευρωπαίων μετά την εισαγωγή της το 1520, κυρίως χάρη στη νοστιμιά και την εύκολη εκτροφή της, και σύντομα έγινε αγαπημένο πιάτο της αριστοκρατίας.
Ως τότε, στην Ευρώπη κυριαρχούσαν το χοιρινό και πτηνά όπως το κοτόπουλο, η πάπια και η χήνα.
Σήμερα, η γαλοπούλα συνηθίζεται ψητή με γέμιση, ενώ το χοιρινό συνοδεύεται ολοένα συχνότερα από σάλτσες με κρασί, φρούτα ή μέλι, μια τάση που πλέον βλέπουμε και στην Ελλάδα.
