Στα σχεδόν 30 χρόνια της δημοσιογραφικής μου καριέρας αναμετρήθηκα, όπως και οι περισσότεροι συνάδελφοι, πολλές φορές με τον εαυτό μου για τις ανάγκες του ρεπορτάζ. Αντιμετώπισα τον φόβο μου για τα ύψη, ανέβηκα σε ελικόπτερο ενώ ζαλιζόμουν σαν κοτόπουλο και καταδύθηκα με υποβρύχιο ενώ φοβόμουν τη θάλασσα, αλλά καμία από αυτές τις εξαιρετικές εμπειρίες δεν συγκρίνεται με ένα μάθημα αυτοάμυνας και συγκεκριμένα με ένα μάθημα Krav Maga από τον συνάδελφο δημοσιογράφο και χρόνια εκπαιδευτή αυτοάμυνας Ευθύμη Κουτσούκη, πιστοποιημένο από τη μεγαλύτερη παγκόσμια σχετική ομοσπονδία, την IKMF (International Krav Maga Federation).
Αντιμετώπισα τον φόβο μου για τα ύψη, ανέβηκα σε ελικόπτερο ενώ ζαλιζόμουν σαν κοτόπουλο και καταδύθηκα με υποβρύχιο ενώ φοβόμουν τη θάλασσα, αλλά καμία από αυτές τις εξαιρετικές εμπειρίες δεν συγκρίνεται με ένα μάθημα αυτοάμυνας και συγκεκριμένα με ένα μάθημα Krav Maga από τον συνάδελφο δημοσιογράφο και χρόνια εκπαιδευτή αυτοάμυνας Ευθύμη Κουτσούκη, πιστοποιημένο από τη μεγαλύτερη παγκόσμια σχετική ομοσπονδία, την IKMF (International Krav Maga Federation).
Ως γυναίκα, όπως και άλλες γυναίκες φυσικά, παίρνω προφυλάξεις όταν περπατάω στο σκοτάδι, οδηγώ πάντα με κλειδωμένο το αυτοκίνητό μου, «σκανάρω» τον χώρο όπου βρίσκομαι κλπ, αλλά στην πραγματικότητα δεν μου είχε περάσει ποτέ από το μυαλό να μάθω αυτοάμυνα. Και σε αντίθεση με άλλα διασκεδαστικά πράγματα που μου έχουν ζητηθεί να κάνω κατά καιρούς, το να δοκιμάσω ένα μάθημα αυτοάμυνας αποδείχτηκε μια σημαντική, για να μην πω απαραίτητη δεξιότητα επιβίωσης.
Βία και τοξικότητα εναντίον δημοσιογράφων
Και μόνο το να είσαι δημοσιογράφος στις μέρες μας σε φέρνει αντιμέτωπο/η με απροσδόκητες εμπειρίες και γιατί όχι, με βίαια συναπαντήματα στον πραγματικό κόσμο, ανά πάσα στιγμή. Οι δημοσιογράφοι σπεύδουν πρώτοι να καλύψουν πυροβολισμούς, ατυχήματα, ληστείες, φόνους, πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς. Εκτός από τους περιβαλλοντικούς κινδύνους που μπορεί να εγκυμονεί η κάλυψη των ειδήσεων, υπάρχει πάντα και ο απρόβλεπτος ανθρώπινος παράγοντας που μπορεί να καταλήξει σε τραγωδία.
Ο ξυλοδαρμός γνωστού δημοσιογράφου για παράδειγμα, και μάλιστα μπροστά σε αυτόπτες μάρτυρες πέρσι τον Σεπτέμβριο μπορεί να σοκάρισε για τη βιαιότητά του και για τη θρασύτητα του δράστη αλλά δεν είναι η μοναδική περίπτωση επίθεσης σε λειτουργό της δημοσιογραφίας στη χώρα μας. Δυστυχώς η στοχοποίηση των δημοσιογράφων έχει αρχίσει εδώ και πολλά χρόνια με την παρότρυνση διάφορων κύκλων, μέλη των οποίων επιτίθενται με απίστευτη τοξικότητα στους δημοσιογράφους.
Και καθώς τα περιστατικά βίας κατά των δημοσιογράφων κλιμακώνονται, δημιουργείται ένα νέο κοινό με ανάγκες αυτοάμυνας. Όπως μου λέει ο Ευθύμης Κουτσούκης, ο οποίος διατηρεί τον δικό του χώρο εκπαίδευσης EXcellent Krav Maga στο Πέραμα, τον τελευταίο καιρό έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον των δημοσιογράφων για το Krav Maga: «Έχω συναδέλφους που έρχονται σε μένα για να μάθουν αυτοάμυνα από κάθε γωνιά της Αθήνας. Αυτό φυσικά δεν αφορά μόνο το κλάδο μας. Προσωπικά, έχω μαθητές από 4 έως 60 ετών, οι οποίοι ανάλογα με την ηλικία τους έχουν διαφορετική εκπαιδευτική προσέγγιση. Εστιάζω πάντα στα θετικά, ωστόσο η εποχή μας χαρακτηρίζεται και από στοιχεία άκρατου εγωισμού, ψυχικής αποξένωσης, επιθετικότητας και τοξικότητας.
Σκοπός μου δεν είναι να καλλιεργήσω βίαια ένστικτα, το ακριβώς αντίθετο. Το Krav Maga είναι ένα πανίσχυρο, διαρκώς αναπτυσσόμενο και ασταμάτητα αναβαθμιζόμενο “κύτταρο” αυτοάμυνας. Είναι αυτοέλεγχος, αυτοπεποίθηση, αυτοσεβασμός και σεβασμός προς τους άλλους, σωματική και πνευματική ενδυνάμωση, αυτοκυριαρχία, αυτοπροστασία και προστασία των ανθρώπων που αγαπάμε. Η αλήθεια είναι ότι οι γυναίκες το έχουν ιδιαιτέρως ανάγκη, καθώς πέφτουν συχνά θύματα πάσης φύσεως βίας και κυρίως σεξουαλικής και στο ιδιωτικό και στο περιβάλλον της εργασίας. Οι γυναίκες δημοσιογράφοι, λόγου χάρη, είναι επισήμως στη λίστα με τα θύματα της αλαζονικής συμπεριφοράς του “ισχυρού” φύλου, που χρησιμοποιεί την εξουσία και τη σωματική του δύναμη για να κατακτήσει κυριολεκτικά τα πάντα. Παρόλα αυτά, κυρίες μου, πιστέψτε με το νόμισμα έχει κι άλλη όψη».
Δημοσιογράφος εκπαιδεύει δημοσιογράφους
Αλήθεια όμως, γιατί οι δημοσιογράφοι να επιλέγουν να μάθουν Krav Maga από έναν επίσης δημοσιογράφο; «Έχουν εμπιστοσύνη, εξασφαλίζουν διακριτικότητα και δεν εκτίθενται. Η γνώση και η δύναμη απαιτούν ταπεινότητα. Και αυτή η νοοτροπία αγκαλιάζεται από τους συναδέλφους. Έχει ενδιαφέρον ότι μετά από δύο σεμινάρια που πραγματοποίησα στην ΕΣΗΕΑ, αν και πρότεινα σε όσες και όσους συναδέλφους δημοσιογράφους δεν είχαν εύκολη πρόσβαση στη σχολή μου, να τους συστήσω άλλους εκπαιδευτές πιο κοντά στην περιοχή τους, προτίμησαν να έρθουν σε μένα. Και αυτό με τιμά».
Ο Ευθύμης Κουτσούκης μου λέει πως το Krav Maga, που σημαίνει «Μάχη Επαφής» στα εβραϊκά είναι ένα μη ανταγωνιστικό σύστημα αυτοάμυνας που έχει σχεδιαστεί για ρεαλιστικές καταστάσεις και αποτελεσματικές αντεπιθέσεις. Προήλθε από δεξιότητες μάχης στο δρόμο, δημιουργήθηκε και αναπτύχθηκε αρχικά από τον Ισραηλινό Imi Litchtenfeld κατά τη διάρκεια της σκληρής εποχής άνθισης του ναζισμού, τη δεκαετία του '40 και χρησιμοποιείται από τις ισραηλινές αμυντικές δυνάμεις για την επιβολή του νόμου και από τις στρατιωτικές δυνάμεις σε όλο τον κόσμο, ενώ βεβαίως διδάσκεται σε πολίτες όλων των ηλικιών σε πολλές χώρες του πλανήτη.
Ξεκινώντας το δοκιμαστικό μάθημα με ένα σύντομο θεωρητικό κομμάτι ο Ευθύμης μου λέει: «Όταν κάποιος κινείται απειλητικά προς το μέρος σου, έχεις τρείς επιλογές, την αποφυγή, την πρόληψη και τελευταία τη “συμπλοκή”. Αυτό που θες είναι να εξουδετερώσεις την επίθεση, με κάθε δυνατό τρόπο, να αντεπιτεθείς μαχητικά και αποτελεσματικά. Το Krav Maga είναι μεν θεαματικό, αλλά η ουσία του είναι ο ρεαλισμός. Ό,τι πιο αληθινό και δυναμικό. Το “οπλοστάσιό” του είναι γεμάτο με ενστικτώδεις αντιδράσεις, χτυπήματα, λαβές, υπό κάθε συνθήκη επίθεσης, άοπλης ή ένοπλής, στο έδαφος, πολλαπλών επιτιθέμενων κτλ. Θα σε μάθω να μη φοβάσαι, να αποκτάς τον έλεγχο της κατάστασης μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και να αντιμετωπίζεις ακόμη και τον πιο ισχυρό σωματικά αντίπαλο».
Το μάθημα ξεκινά με προθέρμανση, γιατί στόχος της προπόνησης είναι να συνδυάσει τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης με την αυτοάμυνα και στη συνέχεια ο εκπαιδευτής μου μού δείχνει μια τεχνική, 2-3 κινήσεις επί της ουσίας, που θα με βοηθήσουν να αποφύγω κάποιον που θα με αρπάξει από τον λαιμό, από μπρος, από το πλάι ή από πίσω. Κατόπιν μου δείχνει πώς να μπλοκάρω επιθέσεις με μαχαίρι από κάθε κατεύθυνση.
Από τη θέση του υποτιθέμενου θύματος και μετά από ολιγόλεπτη επαναλαμβανόμενη εξάσκηση, ακολουθώντας τις οδηγίες του Ευθύμη Κουτσούκη βήμα προς βήμα, τον κάνω να χάσει την ισορροπία του καταφέρνοντάς του καίρια χτυπήματα σε πρόσωπο, βουβωνική περιοχή και γόνατα. «Σου είπα ότι μπορείς να τα καταφέρεις», μου λέει γελαστά. «Πραγματικά δεν έχει να κάνει με τη σωματική διάπλαση του αντιπάλου, όλα είναι θέμα τεχνικής». Σύμφωνα με τον ίδιο, σκοπός μου είναι να θέσω εκτός μάχης τον αντίπαλο όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να κοντρολάρω το περιβάλλον, τσεκάροντας για τυχόν άλλους επιτιθέμενους ή και για αντικείμενα που θα με βοηθήσουν στην άμυνα ή αναζητώντας οδούς διαφυγής.
Δεν επιτίθεσαι, αμύνεσαι…
Οι τεχνικές αυτοάμυνας που μου δείχνει ο Ευθύμης είναι ένα απλό στην εκμάθηση σύστημα, που δεν χρειάζεται υπόβαθρο σε πολεμικές τέχνες, αλλά που ταυτόχρονα δίνει πραγματικά αποτελέσματα στον δρόμο. Ό,τι ακριβώς δηλαδή χρειάζεται κάποια/ος σήμερα για να κυκλοφορεί έξω με αυτοπεποίθηση.
«Προσαρμοσμένο στις ανάγκες του απλού πολίτη, το Krav Maga βασίζεται στο έμφυτο ανθρώπινο ένστικτο για αυτοσυντήρηση και χρησιμοποιεί χέρια, αγκώνες, πόδια, γόνατα κλπ, για επιθέσεις σε μέρη του σώματος, όπως αυτιά, μάτια, αυχένα, βουβωνική χώρα και αλλού με απώτερο στόχο την αυτοπροστασία. Απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας ή σωματότυπου, μαθαίνεται εύκολα, δεν απαιτεί πολλά χρόνια εκπαίδευσης και επιπλέον μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άτομα με περιορισμένη κινητικότητα», συμπληρώνει ο Ευθύμης.
Η αυτοάμυνα δεν κατηγοριοποιείται στις πολεμικές τέχνες. Όπως μου τόνισε ο Ευθύμης, δεν είναι άθλημα, δεν εμπίπτει σε κανόνες και έχει μια «μοναδική ελευθερία και αυθεντικότητα». Στην πραγματικότητα δεν παλεύουμε στο ρινγκ για να κερδίσουμε μετάλλια, παλεύουμε όπου χρειαστεί για τη ζωή μας. Μαθαίνουμε παλάμες, μπουνιές, κλωτσιές, γενικότερα εύστοχα χτυπήματα και τεχνικές, αλλά όλα αυτά τα χρησιμοποιούμε μόνο όταν διακυβεύεται η ζωή μας.
«Το Krav Maga δε σε διδάσκει το πως θα βγεις έξω και θα... σπάσεις τον κόσμο στο ξύλο. Δεν εκπαιδεύουμε πολεμιστές. Σε μαθαίνουμε να αμύνεσαι, δημιουργούμε “μαχητές” της ζωής, με την πιο ανθρώπινη οπτική για το συνάνθρωπο, απομακρύνοντας παράλληλα την όποια πιθανότητα θυματοποίησής σου. Εξάλλου, η γνώση-δύναμη φέρει και την αντίστοιχη ευθύνη. Ο λύκος δεν... γαβγίζει, γνωρίζει τις ικανότητές του», προσθέτει ο Ευθύμης Κουτσούκης.
Ο ίδιος, τελειώνοντας το μάθημα μου λέει πως γεννήθηκε σε μια κλινική στην οδό Τοσίτσα που σήμερα δεν υπάρχει. Θυμάται ακόμη τον Άσιμο να μοιράζει λουλούδια στα παιδιά της γειτονιάς όταν πιτσιρικάς στο δρόμο γυρνούσε από το σχολείο του. Χρόνια μετά, παραμένει εκεί και βρίσκεται πίσω από τις σελίδες και το ιστοσελίδα του «Εξαρχειώτη», του μηνιαίου πολιτιστικού free press που κυκλοφορεί από το 2013 στην πολυσυζητημένη γειτονιά των Εξαρχείων. Ο Ευθύμης, πέραν της πανεπιστημιακής του εκπαίδευσης ως φιλόλογος έχει... “σπουδές” και εμπειρίες στον δρόμο και πιστεύει ότι η πρόληψη της οργής του δρόμου μπορεί να ξεκινήσει πριν καν βγούμε από την εξώπορτά μας.
«Η βία υπήρχε και υπάρχει, δυστυχώς, στη φύση του ανθρώπου και μακάρι να λύνονταν όλα με το διάλογο. Ονειρεύομαι και θέλω να πιστεύω ότι αγωνίζομαι και από τα δύο μετερίζια-και από το δημοσιογραφικό και από το εκπαιδευτικό-για έναν ιδανικότερο και πιο δίκαιο κόσμο. Συνηθίζω να λέω στους μαθητές μου να μη μπαίνουν στην όποια αντιπαράθεση και δη βίαιη, ειδικότερα όταν πρόκειται για υλικά αγαθά, παρά μόνο εφόσον έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα μέσα και στάδια αυτοάμυνας».
Αποχωρώ από τη σχολή και σκέφτομαι όλα όσα άκουσα και βίωσα μέσα σε αυτό το μάθημα. Δεν ξέρω αν θα συνεχίσω να μάθω Krav Maga, πιθανότατα να το κάνω. Το μόνο που ξέρω με βεβαιότητα είναι πως θέλω, όπως όλοι, να γυρνάω στο σπίτι μου με ασφάλεια στο τέλος της ημέρας.
