H συγκεκριμένη νόσος είναι επικίνδυνη για τα ζώα η οποία μεταδίδεται μόνο σε αυτά και όχι στον άνθρωπο.
Αναλυτικότερα, η αφρικανική πανώλη των χοίρων είναι μια ιογενής νόσος, η οποία προσβάλλει τα οικόσιτα γουρούνια, τα αγριογούρουνα, καθώς και άλλα μέλη της οικογένειας των συϊδών.
Προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και έχει πολύ υψηλή θνητότητα. Η νόσος είναι ενδημική της υποσαχάριας Αφρικής, όπου ο κύκλος μετάδοσης περιλαμβάνει τα τσιμπούρια του είδους ορνιθόδωρος, τους φακόχοιρους και τους ποταμόχοιρους. Τα τσιμπούρια είναι φορείς της νόσου, χωρίς, όμως, τα ίδια να νοσούν.
Στην οξεία φάση της ασθένειας από στελέχη υψηλής λοιμογόνου δύναμης, τα γουρούνια αναπτύσσουν υψηλό πυρετό, αλλά δεν παρουσιάζουν κάποιο άλλο αξιόλογο σύμπτωμα τις πρώτες ημέρες. Στη συνέχεια χάνουν την όρεξή τους.
Στα γουρούνια με λευκό δέρμα, τα άκρα γίνονται μπλε-μοβ και αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές αιμορραγίες στα αυτιά και στην κοιλιά. Τα νοσούντα γουρούνια μπορεί να τρέμουν, να έχουν ταχύπνοια, εμετούς και μερικές φορές να βήχουν. Όταν στέκονται όρθια είναι ασταθή. Εντός μερικών ημερών γίνονται κωματώδη και πεθαίνουν.
Σε ηπιότερες μορφές της ασθένειας, τα γουρούνια χάνουν βάρος και αναπτύσσουν εικόνα πνευμονίας, έλκη στο δέρμα και διογκωμένες αρθρώσεις
Η πρώτη επιδημία αναγνωρίστηκε, αναδρομικά, ότι είχε λάβει χώρα το 1907, ενώ η αφρικανική πανώλη περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1921 στην Κένυα. Η νόσος παρέμεινε περιορισμένη στην Αφρική μέχρι το 1957, όταν και αναφέρθηκε στη Λισαβόνα, στην Πορτογαλία. Μια ακόμη επιδημία έλαβε χώρα στην Πορτογαλία το 1960. Μετά από πολλά επεισόδια πανώλης, η νόσος εγκαταστάθηκε στην Ιβηρική χερσόνησο, ενώ σποραδικές επιδημίες έλαβαν χώρα στη Γαλλία, το Βέλγιο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980. Η Ισπανία και η Πορτογαλία κατάφεραν να εξαλείψουν τη νόσο μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέσω πολιτικής σφαγής.
Μια επιδημία φαίνεται να ξεκίνησε από τη Γεωργία το 2007 και στη συνέχεια επεκτάθηκε στην Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, εγείροντας φόβους για περαιτέρω γεωγραφική εξάπλωση, η οποία θα είχε αρνητική επίπτωση στην βιομηχανία των χοίρων. Τον Ιούνιο του 2017 καταγράφηκε το πρώτο περιστατικό στην Τσεχία. Για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου κατασκευάστηκαν 44,5 χιλιόμετρων φρακτών οσμής.
Το 2018 μια μεγάλη επιδημία στη Ρουμανία οδήγησε στη σφαγή των περισσότερων γουρουνιών σε εκτροφία. Τον Αύγουστο του 2018 ανακοινώθηκαν τα πρώτα περιστατικά αφρικανικής πανώλης στη Βουλγαρία. Μέχρι τον Ιούλιο του 2019, πέντε εκτροφεία γουρουνιών είχαν πληγεί στη Βουλγαρία. Επίσης, τον Ιούλιο του 2019 ανακοινώθηκε η πρώτη επιδημία στη Σλοβακία.
Άμεσες ενέργειες
Να σημειωθεί ότι άμεσα συγκλήθηκε σύσκεψη υπό την προεδρία του υπουργού, Μάκη Βορίδη και με τη συμμετοχή της υφυπουργού, Φωτεινής Αραμπατζή, του Γενικού Γραμματέα, Γιώργου Στρατάκου και υπηρεσιακών παραγόντων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου, κατά την οποία αποφασίστηκε η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης νόσου των ζώων.
Άμεσα εφαρμόζονται τα εξής:
• Η απαγόρευση εξόδου από την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών ζώντων χοίρων.
• Η απαγόρευση διακίνησης κρέατος, χοιρινών προϊόντων, σπέρματος, ωαρίων και εμβρύων από την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών.
• Η απαγόρευση εξόδου από την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών, χωρίς την άδεια του Τοπικού Κέντρου Ελέγχου Ασθένειας, σφάγιων χοίρου, κρέατος, προϊόντων χοίρου, σπέρματος, ωαρίων ή εμβρύων χοίρου, ζωοτροφών, εργαλείων, άλλων αντικειμένων και απορριμμάτων, που είναι δυνατό να μεταδώσουν την ΑΠΧ.
Για την εφαρμογή των μέτρων αυτών υπεύθυνες ορίστηκαν οι οικείες Κτηνιατρικές Αρχές, επικουρούμενες στο έργο τους από τις Αστυνομικές, Λιμενικές και Δημοτικές Αρχές.
Επίσης, σε διαρκή συνεδρίαση βρίσκονται τα μέλη τόσο του Εθνικού Κέντρου Ελέγχου της ασθένειας όσο και του αντίστοιχου Τοπικού.
Στις Σέρρες μεταβαίνει κλιμάκιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπό τον Γενικό Γραμματέα Γιώργο Στρατάκο ο οποίος θα συνοδεύεται από τον κτηνίατρο της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων, Γιώργο Κόμητα και Καθηγητές των Κτηνιατρικών Σχολών του ΑΠΘ και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για τον συντονισμό των απαιτούμενων ενεργειών.
Επαναλαμβάνεται για μια ακόμη φορά ότι η συγκεκριμένη νόσος των ζώων δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο.
