Πρόκειται για ένα από τα μέτρα που προβλέπει η πολιτική συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου της Ε.Ε. και της Ευρωβουλής, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του τρόπου ελέγχου των αλιευτικών δραστηριοτήτων εντός των ευρωπαϊκών χωρικών υδάτων.
Σύμφωνα με τη σουηδική προεδρία (εκπροσώπησε τα κράτη-μέλη στη διαπραγμάτευση με τους ευρωβουλευτές), η υπεραλίευση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για το θαλάσσιο περιβάλλον, ενώ βλάπτει και τους βιοτικούς πόρους των παράκτιων κοινοτήτων της Ε.Ε.
Η συμφωνία επικαιροποιεί το 70% των κανόνων για έλεγχο των αλιευτικών σκαφών, με στόχο να κάνει πιο βιώσιμη την αλιεία της Ε.Ε.
Οι αλλαγές που συμφωνήθηκαν προβλέπουν, μεταξύ άλλων:
- Συστήματα παρακολούθησης σκαφών (VMS): Για να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, όλα τα αλιευτικά σκάφη θα παρακολουθούνται μέσω του VMS (για κάποια μικρότερα σκάφη, οι κανόνες θα εφαρμοστούν από το 2029) και θα υποχρεούνται να καταγράφουν τα αλιεύματά τους με ηλεκτρονικά μέσα.
- Ερασιτεχνική αλιεία: Οι ερασιτέχνες αλιείς που ψαρεύουν συγκεκριμένα είδη θα πρέπει να εγγραφούν σε καταλόγους και να καταγράφουν και να αναφέρουν τα αλιεύματά τους μέσω ηλεκτρονικού συστήματος.
- Υποχρέωση εκφόρτωσης: Θα χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά εργαλεία παρακολούθησης εξ αποστάσεως, για να διασφαλιστεί ότι ανεπιθύμητα αλιεύματα μεταφέρονται στην ξηρά.
- Αναθεώρηση του συστήματος επιβολής κυρώσεων: Θα καθοριστούν τα ελάχιστα κοινά επίπεδα διοικητικών οικονομικών κυρώσεων για σοβαρές παραβάσεις των κανόνων της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (εναλλακτική στις ποινικές κυρώσεις), ενώ θα συμφωνηθεί κατάλογος κοινών κριτηρίων για ορισμένες από τις καταχωρισμένες σοβαρές παραβάσεις.
- Βελτιωμένη ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού: Θα είναι ευκολότερο να εντοπίζονται νωπά προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας (περιλαμβανομένων μεταποιημένων προϊόντων μετά από μελέτη της Επιτροπής και πενταετή μεταβατική φάση).
Επιπλέον, υπάρχουν νέοι κανόνες για το περιθώριο ανοχής ή σφάλματος κατά την εκτίμηση των αλιευμάτων, οι οποίοι θα συμβάλουν στην αποφυγή ανακριβών αναφορών, ενώ θα ενισχυθεί η συλλογή δεδομένων περί ερασιτεχνικής αλιείας.
Τέλος, κάποια μεγαλύτερα σκάφη θα είναι εξοπλισμένα με συσκευή που να μετρά την ισχύ των μηχανών, ώστε να διασφαλίζεται ότι η αλιευτική τους ικανότητα παραμένει εντός των ορίων.
Το χρονοδιάγραμμα για τους νέους κανόνες
Οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να ισχύουν δύο έως τέσσερα έτη από την έγκρισή τους, δίνοντας έτσι αρκετό χρόνο προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις.
Για τα εισαγόμενα προϊόντα θα θεσπιστεί ψηφιακό σύστημα πιστοποίησης αλιευμάτων για την παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία, ώστε να διασφαλιστεί ότι η διαχείριση των πιστοποιητικών αλιευμάτων και άλλων σχετικών εγγράφων θα γίνεται σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον σε επίπεδο Ε.Ε., βελτιώνοντας την ικανότητα των Αρχών να εντοπίζουν προϊόντα που προέρχονται από παράνομη αλιεία.
Η Ε.Ε. είναι η μεγαλύτερη αγορά θαλασσινών στον κόσμο, ενώ η αλιεία παίζει σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό ρόλο σε πολλές χώρες της Ε.Ε. Η πολιτική συμφωνία θα πρέπει να επικυρωθεί και τυπικά από το Συμβούλιο, ενώ στη συνέχεια θα δημοσιευτεί στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε. και θα τεθεί σε ισχύ.
