Έχεις νιώσει πιο ήρεμος έπειτα από έναν περίπατο στο πάρκο ή μια βόλτα στο δάσος; Δεν είναι η φαντασία σου, είναι η βιολογία.
Το να βρίσκεσαι σε εξωτερικό χώρο μπορεί να προκαλέσει μετρήσιμες αλλαγές στο σώμα σου, από τη μείωση των ορμονών του στρες, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης μέχρι και τη βελτίωση της υγείας του εντέρου σου.
Δεν χρειάζεται να περπατάς για ώρες για να νιώσεις αυτά τα οφέλη, καθώς το μέγιστο αποτέλεσμα εμφανίζεται σε μόλις 20 λεπτά. Έτσι, ακόμη και ένας μεσημεριανός περίπατος στο πάρκο μπορεί να ωφελήσει το σώμα και το μυαλό σου.
Τέσσερις τρόποι με τους οποίους η επαφή με τη φύση βελτιώνει την υγεία σου:
1. Χαλαρώνεις ασυνείδητα
Όταν βλέπεις πράσινα δέντρα, μυρίζεις πεύκο και ακούς το απαλό θρόισμα των φύλλων ή το κελάηδισμα των πουλιών, το αυτόνομο νευρικό σύστημα - ένα δίκτυο νεύρων που ελέγχει ασυνείδητες λειτουργίες - ανταποκρίνεται άμεσα.
Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και με μια επίσκεψη στο κοντινό πάρκο.
«Βλέπουμε αλλαγές στο σώμα, όπως μείωση της αρτηριακής πίεσης, αλλαγές στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού και πιο αργούς παλμούς», αναφέρει η Kathy Willis, καθηγήτρια βιοποικιλότητας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο podcast του BBC Radio 4 What's Up Docs?.
Μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο, με σχεδόν 20.000 συμμετέχοντες, διαπίστωσε ότι όσοι περνούσαν συνολικά τουλάχιστον 120 λεπτά την εβδομάδα σε χώρους πρασίνου είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να αναφέρουν καλή υγεία και υψηλότερη ψυχολογική ευεξία.
2. Οι ορμόνες σου επανεκκινούνται
Το ορμονικό σύστημα του σώματός σου συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία χαλάρωσης.
Η Willis αναφέρει ότι ο χρόνος στη φύση ενεργοποιεί το ενδοκρινικό σύστημα και μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης και της αδρεναλίνης - των ορμονών που αυξάνονται όταν έχεις στρες ή άγχος.
«Μελέτη έδειξε ότι άνθρωποι που έμειναν για τρεις ημέρες σε δωμάτιο ξενοδοχείου και εισέπνεαν έλαιο Hinoki (ιαπωνικό κυπαρίσσι) παρουσίασαν μεγάλη μείωση της αδρεναλίνης και σημαντική αύξηση των φυσικών κυττάρων "φονιάδων" στο αίμα τους».
Τα φυσικά κύτταρα «φονιάδες» (Natural Killers, ΝΚ) είναι κύτταρα που καταπολεμούν τις λοιμώξεις του σώματος. Οι συμμετέχοντες διατήρησαν αυξημένα επίπεδα ακόμη και δύο εβδομάδες μετά.
Ουσιαστικά, η φύση «ηρεμεί ό,τι χρειάζεται ηρεμία και ενισχύει ό,τι χρειάζεται ενίσχυση», όπως το συνοψίζει η καθηγήτρια Ming Kuo από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόι.
«Ένα τριήμερο στη φύση έχει τεράστια επίδραση στο σύστημα άμυνας κατά των ιών και ακόμη και έναν μήνα μετά μπορεί να είναι 24% πάνω από τα αρχικά επίπεδα».
Μελέτες δείχνουν μικρότερες αλλά σταθερές επιδράσεις ακόμη και μετά από σύντομες επισκέψεις στη φύση.
3. Η όσφρηση είναι ισχυρή αίσθηση
Η όσφρηση της φύσης είναι εξίσου ισχυρή με τη βλέπεις και την την ακούς.
Το άρωμα των δέντρων και του εδάφους είναι γεμάτο οργανικές ενώσεις που απελευθερώνουν τα φυτά και «όταν τις εισπνέεις, κάποια μόρια περνούν στο αίμα».
Η Willis τονίζει ότι το πεύκο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: η μυρωδιά ενός πευκοδάσους μπορεί να σε ηρεμήσει μέσα σε μόλις 90 δευτερόλεπτα και το αποτέλεσμα διαρκεί περίπου 10 λεπτά.
Μπορεί να νομίζεις ότι η χαλαρωτική επίδραση της φύσης είναι μόνο στο μυαλό σου, ωστόσο άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και πολύ μικρά μωρά, χωρίς μνήμη συνδεδεμένη με συγκεκριμένες μυρωδιές, ηρεμούσαν όταν ψέκαζαν τον χώρο τους με λιμονένιο.
4. Ενισχύεται το μικροβίωμα του εντέρου
Πέρα από την ψυχική ηρεμία, η φύση μπορεί να ενισχύσει και το μικροβίωμα του εντέρου, καθώς το χώμα και τα φυτά είναι γεμάτα από «καλά» βακτήρια.
«Είναι τα ίδια είδη καλών βακτηρίων για τα οποία πληρώνουμε σε προβιοτικά ή ροφήματα», εξηγεί η Willis.
Η καθηγήτρια Ming Kuo αναφέρει ότι η εισπνοή ορισμένων ουσιών μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση. Επιπλέον, οι αντιμικροβιακές χημικές ουσίες που απελευθερώνουν τα φυτά - οι λεγόμενες φυτοκτόνες - μπορεί να βοηθούν στην καταπολέμηση ασθενειών.
Ο δρ Chris van Tulleken ως ειδικός στις λοιμώξεις αναφέρει ότι η φύση αποτελεί ένα θετικά «προκλητικό» περιβάλλον που «ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα».
Ο ίδιος αφήνει τα παιδιά του να παίζουν με χώμα στο δάσος, το οποίο εισέρχεται στον οργανισμό τους μέσω της μύτης ή του στόματος.
Φέρε τη φύση σε σένα
Φυσικά, δεν μπορούν όλοι να βρεθούν εύκολα κοντά στη φύση, αλλά τα καλά νέα είναι ότι δεν χρειάζεται.
Ακόμη και μικρές «πινελιές» φύσης στο σπίτι μπορούν να κάνουν διαφορά, σύμφωνα με τη Willis.
Λουλούδια, όπως λευκά ή κίτρινα τριαντάφυλλα, φαίνεται να έχουν τη μεγαλύτερη χαλαρωτική επίδραση στη δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Όσον αφορά την όσφρηση, μπορείς να χρησιμοποιήσεις διαχυτήρα με αιθέρια έλαια, όπως το πινένιο, που μπορεί να βοηθήσει στη χαλάρωση.
Ακόμα και μια εικόνα φύσης μπορεί να βοηθήσει.
Έρευνες δείχνουν ότι το να κοιτάς εικόνες φύσης στον υπολογιστή σου μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες αλλαγές στα εγκεφαλικά κύματα που σχετίζονται με τη χαλάρωση και να μειώσει το στρες.
Με πληροφορίες από BBC
