Όταν μιλάμε για μοναχικότητα, συχνά σκεφτόμαστε την αρνητική εκδοχή της, τη μοναξιά, που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε ασθένεια, σύμφωνα με την ψυχολογία. Όμως, η «απομόνωση» δεν είναι πάντα αρνητική.
Στην πραγματικότητα, κάποιοι άνθρωποι απολαμβάνουν να είναι μόνοι τους, ακόμα και σε περιόδους που συνδέονται κοινωνικά με το «μαζί», όπως οι γιορτές ή τα Σαββατοκύριακα και οι αργίες.
Για αυτούς τους ανθρώπους, η απόλαυση της μοναχικότητας δεν είναι ένδειξη συστολής, απομόνωσης ή κακών κοινωνικών δεξιοτήτων. Συχνά, αντιπροσωπεύει μια εναλλακτική προσέγγιση στην κατανόηση της πραγματικότητας. Κάτι που εξήγησε πρόσφατα ο επιχειρηματίας και influencer Jaime Higuera, ιδρυτής της E-Com Growth Partners, σε μία ανάρτησή του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δεν πρόκειται για την αποφυγή των ανθρώπων, αλλά για το πώς ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος στα ερεθίσματα και στην ικανότητα που αποκαλείται ενδοσκοπική γνωστική λειτουργία, σύμφωνα με τον Jaime Higuera. Επίσης, είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό ανθρώπων με υψηλή νοημοσύνη.
Τι είναι η ενδοσκοπική γνωστική λειτουργία
Περιγράφει έναν τύπο νοητικής λειτουργίας στην οποία ο εγκέφαλος παίρνει μεγαλύτερη ανταμοιβή από τη βαθιά σκέψη, τον στοχασμό, την επίλυση προβλημάτων και τη συνεχή εργασία, παρά από τη διαρκή κοινωνική αλληλεπίδραση.
Από νευροψυχολογικής άποψης, το «κλειδί» είναι η ντοπαμίνη. Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν την αύξησή της μέσω της κοινωνικής σύνδεσης, εκείνοι που αντλούν ευχαρίστηση από την εσωτερική εστίαση παίρνουν την ίδια ανταμοιβή από τη συγκέντρωση, την ανάλυση μοτίβων, την αντιμετώπιση σύνθετων προκλήσεων ή δουλεύοντας χωρίς διακοπή.
Για αυτό, ένα δωμάτιο γεμάτο ανθρώπους μπορεί να τους φανεί ψυχικά εξαντλητικό, ενώ μια δύσκολη ερώτηση ή ένα απαιτητικό πρότζεκτ τους δίνει βαθύ κίνητρο.
Δεν είναι αντικοινωνικοί
Όπως επεσήμανε ο Higuera, οι άνθρωποι στους οποίους αρέσει να είναι μόνοι και απολαμβάνουν την ενδοσκοπική σκέψη, δεν αποφεύγουν τους άλλους. Προστατεύουν τη συγκέντρωσή τους. Το νευρικό σύστημά τους δεν είναι φτιαγμένο για να διαχειρίζεται πολύ καλά τον συνεχή κατακερματισμό της προσοχής. Οι πάρα πολλές διεγερτικές συζητήσεις που μένουν στην επιφάνεια, οι ειδοποιήσεις και οι διακοπές μοιάζουν με «θόρυβο».
Αντιθέτως, η σιωπή, η κατ’ επιλογή μοναχικότητα και τα περιβάλλοντα που αποσπούν ελάχιστα την προσοχή επιτρέπουν στον εγκέφαλο να λειτουργεί στο έπακρο. Για αυτό πάρα πολλοί άνθρωποι με αυτό το προφίλ μπορεί να νιώθουν εξαντλημένοι έπειτα από αρκετές κοινωνικές ώρες, αλλά να εργάζονται μόνοι τους αργά τη νύχτα πάνω σε κάτι που έχει σημασία για εκείνους.
Έχουν λίγες, αλλά βαθιά ουσιαστικές σχέσεις
Οι άνθρωποι που απολαμβάνουν να είναι μόνοι τους συχνά έχουν άλλο ένα κοινό χαρακτηριστικό: έχουν λιγότερες σχέσεις, αλλά είναι έντονες και ουσιαστικές. Δεν χρειάζονται έναν ευρύ κοινωνικό κύκλο για να νιώσουν συνδεδεμένοι. Τους αρκεί να γνωρίζουν ότι μπορούν να έχουν μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με κάποιον που καταλαβαίνει πώς σκέφτονται. Η διανοητική συμβατότητα γίνεται ένα βασικό κομμάτι του δεσμού.
Αυτός είναι ο λόγος που οι επιφανειακές, επαναλαμβανόμενες ή ασήμαντες συζητήσεις μπορεί να είναι ψυχικά εξαντλητικές. Δεν παρέχουν γνωστική ή συναισθηματική διέγερση και αφήνουν μια αίσθηση φθοράς και όχι εγγύτητας. Αντίθετα, οι συζητήσεις που περιλαμβάνουν στοχασμό, περιέργεια, κριτική σκέψη ή δημιουργικότητα, λειτουργούν σαν πνευματικό «καύσιμο». Η συζήτηση για ιδέες, η σύγκριση απόψεων, η εξερεύνηση σύνθετων ερωτημάτων ή η ανταλλαγή διαδικασιών μάθησης δημιουργεί μια αίσθηση ενέργειας και ανάπτυξης.
Πώς να αναπτύξουμε ενδοσκοπική σκέψη
Πρόκειται για μια δεξιότητα που μπορούμε να εξασκήσουμε. Αυτοί είναι μερικοί τρόποι:
Δημιουργούμε πραγματικούς χώρους σιωπής
Η ενδοσκοπική σκέψη απαιτεί απουσία θορύβου, όχι μόνο εξωτερικού αλλά και πνευματικού. Δημιουργώντας στιγμές χωρίς ερεθίσματα, τηλέφωνο, μουσική και δίχως διακοπές επιτρέπουμε στον εγκέφαλο να επιβραδύνει και να αρχίσει να επεξεργάζεται πιο βαθιά. Το θέμα δεν είναι οι πολλές ώρες, αλλά η συνέπεια. Δέκα ή δεκαπέντε λεπτά την ημέρα μπορούν να κάνουν διαφορά.
Γράφουμε για να οργανώσουμε το μυαλό μας
Είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία. Το να καταγράφουμε τις σκέψεις στο χαρτί μας οδηγεί να δομούμε ιδέες, να εντοπίζουμε αντιφάσεις και να κατονομάζουμε ασαφή συναισθήματα. Δεν χρειάζεται να γράφουμε καλά ή όμορφα. Απλά να γράφουμε ειλικρινά, χωρίς να λογοκρίνουμε τον εαυτό μας. Πολλοί άνθρωποι διαπιστώνουν τι πραγματικά συμβαίνει όταν το γράφουν.
Μαθαίνουμε να κάνουμε στον εαυτό μας καλές ερωτήσεις
Η ενδοσκοπική σκέψη δεν προχωρά μέσα από το να κατηγορούμε τον εαυτό μας, αλλά μέσω ξεκάθαρων ερωτήσεων. Αντί για το «γιατί είμαι έτσι;», καλύτερα να αναρωτηθούμε «τι χρειάζομαι αυτή τη στιγμή;» ή «τι με διδάσκει αυτή η κατάσταση;». Οι ανοιχτές, συγκεκριμένες ερωτήσεις με στόχο την κατανόηση ενθαρρύνουν την παραγωγική ενδοσκόπηση και όχι το αναμάσημα.
Μειώνουμε την υπερδιέγερση
Αν το μυαλό μας είναι πλημμυρισμένο με πληροφορίες, δεν μπορεί να εμβαθύνει. Περιορίζοντας τα social media, τις ειδήσεις ή τα μηνύματα αυτό μας βοηθά να ανακτήσουμε την ικανότητα να συλλογιζόμαστε. Η ενδοσκόπηση χρειάζεται χώρο, διότι εκεί εμφανίζονται οι ιδέες μας, αντί για τις αυτόματες αντιδράσεις στα εξωτερικά ερεθίσματα.
Εξασκούμαστε στην ενσυνειδητότητα
Η υγιής ενδοσκόπηση βασίζεται στην ικανότητα παρατήρησης, χωρίς κρίση. Τεχνικές όπως η συνειδητή αναπνοή ή ο διαλογισμός μας βοηθούν να παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, χωρίς να παγιδευόμαστε σε αυτά. Το θέμα δεν είναι να τα ελέγξουμε, αλλά να τα βλέπουμε από κάποια απόσταση, κάτι που δίνει σαφήνεια.
Διαχωρίζουμε την ενδοσκόπηση από το αναμάσημα
Η ενδοσκόπηση είναι χρήσιμη όταν οδηγεί σε κατανόηση και προσαρμογή. Σταματά να είναι χρήσιμη όταν μετατρέπεται σε κύκλο. Αν παρατηρήσουμε ότι καταλήγουμε πάντα στο ίδιο σημείο, χωρίς να προχωράμε, είναι ώρα να αλλάξουμε εργαλεία: γράφουμε, μιλάμε σε κάποιον που εμπιστευόμαστε ή παίρνουμε μια συγκεκριμένη απόφαση. Η ενδοσκόπηση θα πρέπει να μας βοηθά να ενεργούμε καλύτερα, όχι να «κολλάμε».
Βάζουμε τον στοχασμό στην καθημερινότητα
Δεν χρειάζεται να αποσυρόμαστε στις σκέψεις μας. Όταν περπατάμε μόνοι μας, κάνουμε ντους χωρίς να βιαζόμαστε ή εκτελούμε μια επαναλαμβανόμενη εργασία είναι ιδανικές στιγμές για στοχασμό. Πολλές ξεκάθαρες ιδέες προκύπτουν όταν το σώμα είναι απασχολημένο και το μυαλό έχει χώρο.
Αποδεχόμαστε ό,τι προκύπτει
Δουλειά στην ενδοσκοπική σκέψη σημαίνει ανοχή στην ενόχληση. Μερικές φορές εμφανίζονται αμφιβολίες, φόβοι ή αντιφάσεις. Αυτό δεν είναι σημάδι ότι το κάνουμε λάθος, αλλά ότι εμβαθύνουμε. Το κλειδί δεν είναι να το αποφύγουμε ή να το δραματοποιήσουμε, αλλά να το παρατηρήσουμε και να το κατανοήσουμε.
Πηγή: Hola
