Για την πλειονότητα των ασθενών του, ο Δρ Barrie-Anthony παρατηρεί πως τα κινητά και τα social media επηρεάζουν άμεσα τις πιο σημαντικές πτυχές της προσωπικότητάς τους, τις σχέσεις τους και τον τρόπο που λειτουργούν στη ζωή.
Το ίδιο εκτιμά πως συμβαίνει γενικά στους περισσότερους ανθρώπους, καθώς η γρήγορη υιοθέτηση της τεχνολογίας έχει μειώσει την ικανότητα τους να ξεχωρίζουν πλέον πώς αισθάνονται.
Στις θεραπευτικές συνεδρίες, εξηγεί, μερικοί ασθενείς καταφέρνουν να συνδεθούν με αυτά τα συναισθήματα, που συχνά μοιάζουν με θλίψη ή πένθος.
Πολλοί νιώθουν πως η τεχνολογία τούς απομακρύνει συνεχώς από αυτό που θεωρούν σημαντικό – είτε πρόκειται για τη δημιουργικότητά τους, είτε για τη συναισθηματική τους ανάπτυξη, είτε για τις σχέσεις με τους άλλους.
Αυτή η συνειδητοποίηση προκαλεί θυμό κι έπειτα θλίψη. Τα παρατηρημένα αλλά αγνοημένα αυτά συναισθήματα αφήνουν κατάλοιπα, που ο Δρ Barrie-Anthony τονίζει πως είναι πολύ σημαντικό να αφήνουμε τον εαυτό μας να τα νιώσει.
Όπως εξηγεί, η τεχνολογία φέρνει ένα είδος αλεξιθυμίας, δηλαδή δυσκολία στην αναγνώριση ή έκφραση συναισθημάτων. Όταν οι άνθρωποι το συνειδητοποιούν, συχνά δεν παραμένουν στο συναίσθημα, αλλά προχωρούν άμεσα σε δράση – διαγράφουν εφαρμογές, κάνουν «digital detox» ή αφήνουν το τηλέφωνο.
Ωστόσο, αυτός ο κύκλος ανάμεσα στη βύθιση στην τεχνολογία και την πλήρη απόρριψή της αποτελεί χαρακτηριστικό του τρόπου που η τεχνολογία αναισθητοποιεί την ανθρώπινη εμπειρία.
Ο ίδιος τονίζει πως η τεχνολογία ενθαρρύνει την εργαλειακή χρήση των συναισθημάτων, δηλαδή ότι τα συναισθήματα φαίνεται να έχουν αξία μόνο όταν οδηγούν σε δράσεις που επιτυγχάνουν συγκεκριμένους στόχους.
Παράδειγμα αποτελούν οι μετρήσεις fitness σε smartwatches ή οι εικόνες που παρουσιάζονται στα social media, οι οποίες αποκτούν μεγαλύτερη «πραγματικότητα» από τα ίδια τα συναισθήματα.
Με εργαλεία ΑΙ, όπως το ChatGPT, η εμπειρία της εκπαίδευσης μετατρέπεται από δημιουργική εμβύθιση σε αναζήτηση στοιχείων για συγκεκριμένο αποτέλεσμα.
Η επικέντρωση στη δράση και στους εξωτερικούς δείκτες επιτυχίας καθιστά την παραμονή στο συναίσθημα σχεδόν μάταιη. Το mindfulness, όπως το εννοεί η δυτική πρακτική, δεν απαλλάσσει πλήρως από αυτά τα προβλήματα, καθώς συχνά εστιάζει στη μείωση του στρες ή την αύξηση της παραγωγικότητας.
Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της τεχνολογίας, τονίζει ο Δρ Steven Barrie-Anthony, πρέπει να επιστρέψουμε στην αυθεντική συναισθηματική ζωή, χωρίς να βιαζόμαστε να αλλάξουμε ή να διορθώσουμε κάτι.
Αυτό αποτελεί τον μόνο τρόπο για να παραμείνουμε σε επαφή με την ανθρωπιά μας και να διατηρήσουμε την ικανότητα για αγάπη, ενσυναίσθηση, συναισθηματικό και πνευματικό πλούτο.
Kαθημερινά, οι άνθρωποι βιώνουν δεκάδες στιγμές ανησυχίας λόγω της τεχνολογίας, τις οποίες συχνά αγνοούν. Ωστόσο, αν δεχτούν να παραμείνουν με αυτό το συναίσθημα, η αναζήτηση διαφορετικών επιλογών γίνεται αναπόφευκτα.
Η έρευνα δείχνει αρνητικές επιπτώσεις των social media στην ψυχική υγεία, ιδίως των νέων, αλλά η συνειδητοποίηση της κόπωσης που προκαλούν μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο για περισσότερη συναισθηματική επαφή.
Όπως επισημαίνει ο Δρ Steven Barrie-Anthony, η τεχνολογία μπορεί να προκαλέσει μεγάλα κύματα θλίψης για τις στιγμές που χάσαμε. Ο πραγματικός κίνδυνος, όμως, δεν είναι να νιώσουμε αυτή τη θλίψη, αλλά να μην την νιώσουμε καθόλου, χάνοντας έτσι την επαφή με την ανθρώπινη εμπειρία.
