Ο ευθειασμός του αυχένα δεν είναι πάθηση αλλά μία κατάσταση, που συμβάλλει στην εμφάνιση του αυχενικού συνδρόμου και η οποία δεν προκαλεί σε όλους τους ανθρώπους συμπτώματα.
Όπως αναφέρει στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ», ο ορθοπεδικός φυσικοθεραπευτής Κωσταντίνος Δανάλης, ο ευθειασμός προτιμά τους άνδρες, είναι αρκετά συχνός και η συχνότητά του αυξάνεται με το πέρασμα του χρόνου.
«Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι αμβλύς πόνος ή δυσκαμψία, κεφαλαλγίες τάσεως, αίσθημα βάρους στον αυχένα, πόνος σε παρατεταμένη καθιστική στάση και ορισμένες φορές αντανάκλαση προς τις ωμοπλάτες». Ο κ. Δανάλης μιλά αναλυτικά για τους προδιαθεσικούς παράγοντες, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του ευθειασμού αυχένα, για τον οποίο όπως χαρακτηριστικά τονίζει, το φάρμακο είναι η άσκηση.
Ερ: Τι είναι ο ευθειασμός αυχένα;
Απ:Ο «ευθειασμός αυχένα» σημαίνει ότι ο αυχένας χάνει τη φυσιολογική καμπύλη, γίνεται ευθύς και αυτό σε κάποια άτομα προκαλεί πόνο και συμπτώματα. Πρόκειται για μία κατάσταση και όχι πάθηση που συμβάλει στην εμφάνιση αυχενικού συνδρόμου. Ο «ευθιασμός αυχένα» είναι η μείωση της φυσιολογικής αυχενικής λόρδωσης στην πλάγια ακτινογραφία. Η σχέση του με τον πόνο δεν είναι γραμμική: υπάρχουν μελέτες που δεν βρίσκουν συσχέτιση μεταξύ κυρτότητας και συμπτωμάτων, ενώ άλλες δείχνουν ότι μικρότερη λόρδωση μπορεί να συνδέεται με μεγαλύτερο πόνο σε υποομάδες ασθενών. Άρα, δεν θεραπεύουμε μόνο την «καμπύλη», αλλά κυρίως τη λειτουργία και τα συμπτώματα.
Ερ: Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Απ:Αμβλύς πόνος ή δυσκαμψία στον αυχένα, κεφαλαλγίες τάσεως, αίσθημα βάρους στον αυχένα, πόνος σε παρατεταμένη καθιστική στάση και ορισμένες φορές αντανάκλαση προς τις ωμοπλάτες.
Ερ: Ποιες είναι οι αιτίες και οι παράγοντες προδιάθεσης;
Απ: Ο ευθιασμός αυχένα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό αιτίων -- ανατομικών, βιομηχανικών, συμπεριφορικών και γενετικών. Κάποιοι από τους σημαντικότερους παράγοντες προδιάθεσης είναι: παρατεταμένη καθιστική στάση με λόρδωση της κεφαλής προς τα εμπρός, όπως σε χρήση υπολογιστή ή κινητού πολλές ώρες. Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας / μυϊκής ανισορροπίας των μυών του αυχένα και της ωμοπλάτης. Η ηλικία, καθώς με το γήρας επέρχονται αλλαγές στην σπονδυλική στήλη και εκφυλιστικές αλλοιώσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη δομή και την ευλυγισία των δίσκων και των αρθρώσεων. Επαγγελματικά / εργασιακά φορτία: καθιστική εργασία, πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη, λάθος εργονομία, επαναλαμβανόμενες κινήσεις αυχένα ή στατική φόρτιση για μεγάλα διαστήματα. Χρήση κινητών σε χαμηλά επίπεδα (π.χ. να κρατάμε το κεφάλι σκυμμένο κοιτάζοντας κάτω) ή άλλες συνήθειες που προκαλούν υπερβολική κάμψη του αυχένα.
Ερ: Πόσο συχνός είναι ο ευθειασμός του αυχένα;
Απ: Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο ευθειασμός είναι αρκετά συχνός, και ότι η συχνότητά του φαίνεται να αυξάνει με το πέρασμα του χρόνου, ενώ φαίνεται ότι προτιμά τους άνδρες. Σύμφωνα με μεγάλη μελέτη η εκτιμώμενη συχνότητά του αυξήθηκε από ~24.8% το 2006 σε ~32.0% το 2018 στους άνδρες, και από ~16.5% σε ~26.9% στις γυναίκες. Μετα-ανάλυση που περιλαμβάνει 21 μελέτες σε δείγμα 15.364 ασυμπτωματικών ατόμων μέσης ηλικίας ~42 ετών, διαπίστωσε ότι περίπου 63.99% των ατόμων είχαν φυσιολογική αυχενική λόρδωση - δηλαδή το υπόλοιπο ποσοστό (~36-40%) πιθανόν να έχει είτε ευθιασμό είτε κάποια απόκλιση από τη φυσιολογική καμπύλη.
Ερ: Πώς γίνεται η διάγνωση; Χρειάζονται πάντα ακτινογραφίες;
Απ: Η διάγνωση είναι κλινική: ιστορικό, λειτουργικές δοκιμασίες, έλεγχος κινητικού ελέγχου. Η απλή ακτινογραφία μπορεί να καταγράψει τη λόρδωση, αλλά δεν προβλέπει από μόνη της τον πόνο--γι' αυτό τη χρησιμοποιούμε επιλεκτικά. Απεικόνιση προτείνεται όταν υπάρχουν «κόκκινες σημαίες» ή υποψία δισκοπάθειας/ριζοπάθειας.
Ερ: Πώς αντιμετωπίζεται;
Απ: Χρειάζεται εξειδικευμένο πρόγραμμα άσκησης στο οποίο ενδυναμώνουμε τους εν τω βαθει καμπτήρες του αυχένα και τους εκτείνοντες. Βοηθούν οι ασκήσεις κινητικού ελέγχου, η ενδυνάμωση όλων των μυικών ομάδων του αυχένα και παρεμβάσεις στην αλλαγή της στάσης και την εργονομία. Επίσης, βοηθούν οι μαλάξεις, ιδίως όταν συνδυάζονται με σταθεροποιητικές ασκήσεις. Δεν στοχεύουμε να αλλάξουμε την καμπύλη άμεσα, στόχος είναι η αποφόρτιση, η μείωση πόνου και η διευκόλυνση της άσκησης.
Ερ: Μπορεί η χειροπρακτική να αποκαταστήσει τη λόρδωση;
Απ: Τα στοιχεία για άμεση και μόνιμη αποκατάσταση της λόρδωσης μόνο με χειρισμούς είναι αντικρουόμενα. Ορισμένες μελέτες δεν δείχνουν ουσιαστική μεταβολή της λόρδωσης μετά από χειρισμούς, ενώ άλλες παρεμβάσεις που συνδυάζουν ασκήσεις αναφέρουν μεγαλύτερα αποτελέσματα σε επιλεγμένους ασθενείς. Στην πράξη, η ασφαλής, εξατομικευμένη χρήση χειροπρακτικής φυσικοθεραπείας είναι εργαλείο για μείωση πόνου και βελτίωση λειτουργίας, πάντα μαζί με πρόγραμμα άσκησης, που είναι επί της ουσίας το φάρμακο για τον ευθειασμό.
