Δεν είναι η πείνα που σε οδηγεί στο παγωτό, τα πατατάκια ή τα μπισκότα. Είναι ο τρόπος που αυτά τα τρόφιμα έχουν σχεδιαστεί για να «χακάρουν» τον εγκέφαλό σου και να σε κρατούν εγκλωβισμένο στη γεύση τους.
Γιατί δεν μπορείς να σταματήσεις στο «ένα κομμάτι»
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι κατασκευασμένα για να ενεργοποιούν το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου, προκαλώντας συμπεριφορές που θυμίζουν εθισμό. Συνδυάζουν ζάχαρη, αλάτι και λίπος σε δόσεις που δεν υπάρχουν στη φύση και μας ωθούν να τρώμε ξανά και ξανά σύμφωνα με το today.com.
Πρόκειται για τροφές με ελάχιστες φυτικές ίνες, γεμάτες ζάχαρη, αλάτι και λίπος, συν πρόσθετα όπως συντηρητικά και πηκτικά, σημειώνει η Lisa Young, Ph.D., διαιτολόγος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η ζάχαρη, το λίπος και το αλάτι μπορεί να διεγείρουν το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου — παρόμοια με εθιστικές ουσίες», λέει η Young, συγγραφέας του βιβλίου Finally Full, Finally Slim. «Κανείς δεν είναι εθισμένος στα μήλα, αλλά τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν πραγματικά αυτή την εθιστική ποιότητα». Είναι εύκολα προσβάσιμα, έτοιμα προς κατανάλωση και πλούσια σε θερμίδες, προσθέτει ο Wesley McWhorter, διαιτολόγος και εκπρόσωπος της Academy of Nutrition and Dietetics. «Είναι φτιαγμένα για να είναι ακαταμάχητα», τονίζει.
Ο «μεγάλος ένοχος»: τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Μελέτη του National Institutes of Health έδειξε ότι όταν υγιείς ενήλικες έτρωγαν όσο ήθελαν, κατανάλωναν 500 θερμίδες περισσότερες την ημέρα με υπερεπεξεργασμένη δίαιτα, σε σχέση με μια ανεπεξέργαστη. Αποτέλεσμα: έτρωγαν πιο γρήγορα και έπαιρναν βάρος. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα κατασκευάζονται με βιομηχανικές διαδικασίες, δεν περιέχουν σχεδόν καθόλου φυσικά συστατικά και εμπλουτίζονται με χρωστικές, αρωματικές ύλες, γαλακτωματοποιητές και άλλα πρόσθετα. Για παράδειγμα, το σπιτικό παγωτό με κρέμα, γάλα και ζάχαρη θεωρείται λιγότερο επικίνδυνο για υπερκατανάλωση σε σχέση με το αγοραστό παγωτό με «100 συστατικά».
«Αυτά τα υπερεπεξεργασμένα, ιδιαίτερα ανταποδοτικά τρόφιμα έχουν περισσότερα κοινά με ένα τσιγάρο παρά με ένα μήλο, ένα πορτοκάλι ή φασόλια», τονίζει η Ashley Gearhardt, Ph.D., ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Σε έρευνά της, τροφές όπως πίτσα, σοκολάτα, πατατάκια, μπισκότα, παγωτό και τηγανητές πατάτες ήταν εκείνες που προκάλεσαν τις πιο «εθιστικές» συμπεριφορές κατανάλωσης.
Οι 4 κατηγορίες φαγητών που μας κάνουν «σκλάβο» τους
Τρόφιμα που συνδυάζουν ζάχαρη, λίπος και αλάτι
Πατατάκια, μπισκότα, κατεψυγμένη πίτσα, fast food, ντόνατς και σοκολάτες.
Η τριάδα «ζάχαρη – λίπος – αλάτι» είναι η τέλεια συνταγή για να μην μπορείς να αντισταθείς. Γι’ αυτό και αυτές οι τροφές θεωρούνται οι πιο «εθιστικές» της σύγχρονης διατροφής.
Τρόφιμα με πολλή πρόσθετη ζάχαρη
Αναψυκτικά, ενεργειακά ποτά, έτοιμοι χυμοί και καραμέλες.
Η ζάχαρη σε υγρή ή επεξεργασμένη μορφή απορροφάται πολύ γρήγορα από τον οργανισμό, προκαλώντας απότομες αυξομειώσεις στο σάκχαρο και αφήνοντάς σε να ζητάς κι άλλο.
Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος
Παγωτό, τηγανητές πατάτες, burgers και τηγανητά σνακ.
Το λίπος από μόνο του δεν είναι «κακό», αλλά σε υπερβολικές ποσότητες —και συνδυασμένο με ζάχαρη ή αλάτι— γίνεται εκρηκτικό. Ένα μπολ παγωτό δύσκολα σταματάει στη μία κουταλιά.
Τρόφιμα με εξευγενισμένους υδατάνθρακες
Λευκό ψωμί, κράκερς, ζαχαρούχα δημητριακά.
Χωρίς φυτικές ίνες, οι υδατάνθρακες αυτοί ανεβάζουν απότομα το σάκχαρο, για να το ρίξουν λίγο αργότερα. Το αποτέλεσμα; Ένα ασταμάτητο τρενάκι πείνας και λιγούρας.
Πώς να σπάσεις τον κύκλο των λιγούρων
- Συνδύασε πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και καλά λιπαρά σε κάθε γεύμα.
- Μην αγοράζεις τρόφιμα που ξέρεις ότι σε παρασύρουν — αν δεν είναι στο σπίτι, δύσκολα θα τα φας.
- Απόλαυσε μικρές ποσότητες συνειδητά: σε πιάτο, όχι κατευθείαν από τη συσκευασία.
- Γέμισε την κουζίνα σου με ολικής άλεσης προϊόντα, φρούτα, λαχανικά και ξηρούς καρπούς.
