Η παιδική ηλικία και η εφηβεία είναι περίοδοι μάθησης και ανάπτυξης. Ωστόσο, οι παιδοψυχολόγοι επισημαίνουν ότι ορισμένες συνήθειες δεν πρέπει να δικαιολογούνται επειδή... «είναι παιδιά» και πιθανόν να χρειάζονται βοήθεια.
«Όσο πιο γρήγορα εντοπίσετε προβλήματα συμπεριφοράς όπως επιθετικότητα, ευερεθιστότητα, χτυπήματα άλλων και γλωσσικές καθυστερήσεις, τόσο πιο γρήγορα θα τα αντιμετωπίσετε», εξηγεί η Δρ. Regine Muradian, Psy.D., κλινική ψυχολόγος που ειδικεύεται σε παιδιά, εφήβους και γονείς.
Η ίδια, μαζί με άλλους ειδικούς, μοιράζεται 10 συνήθειες παιδιών και εφήβων, που δεν πρέπει να αγνοούνται από γονείς, γιαγιάδες και παππούδες.
1. Συνεχής μη επίτευξη αναπτυξιακών ορόσημων
Ναι, κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Ωστόσο, μερικές φορές, η ιδέα ότι «τα παιδιά κάνουν το Α ή το Β όταν είναι έτοιμα» μπορεί είναι τραβηγμένη. Η Δρ. Carla C. Allan, Ph.D., επικεφαλής τμήματος ψυχολογίας στο Phoenix Children’s, τονίζει ότι οι φροντιστές γνωρίζουν καλύτερα το παιδί τους και τους ενθαρρύνει να αναφέρουν στον παιδίατρο τις ανησυχίες τους σχετικά με καθυστερήσεις στην ανάπτυξη, στασιμότητα ή οπισθοδρόμηση σε δεξιότητες ή ικανότητες.
2. Επιμονή στη χρήση του διαδικτύου κατ' ιδίαν
«Τα παιδιά μπορούν άθελά τους να γίνουν θύματα εκείνων που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν την αφέλειά τους και την έλλειψη εμπειρίας τους», εξηγεί ο Δρ. Brett Biller, Ph.D., ψυχολόγος και διευθυντής ψυχικής υγείας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Hackensack. «Είναι σημαντικό οι φροντιστές να μπορούν να παρακολουθούν τη χρήση που κάνουν στο διαδίκτυο».
Τονίζει τη σημασία της δημιουργίας ορίων για τα παιδιά, όπως η περιήγηση στο διαδίκτυο σε κοινόχρηστο χώρο και η χρήση ανοιχτής επικοινωνίας.
«Εάν βλέπετε ότι το παιδί επιμένει να εξερευνήσει το διαδίκτυο χωρίς επίβλεψη, είναι καιρός να ασχοληθείτε περισσότερο», αναφέρει. «Είναι σημαντικό να εξηγήσετε στα παιδιά την πραγματικότητα ότι, ενώ είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο, το διαδίκτυο μας εκθέτει όλους σε μεγάλες ευπάθειες».
3. Υπερβολικός χρόνος μπροστά σε οθόνη
Εκτός από το διαδίκτυο, ο αυξημένος χρόνος μπροστά σε οθόνη, γενικότερα, μπορει να σηματοδοτεί προβλήματα. Η Δρ. Άλαν τονίζει ότι συνδέεται με προβλήματα ύπνου, κοινωνικο-συναισθηματικά προβλήματα και παχυσαρκία.
«Ο περιορισμός του χρόνου χρήσης οθόνης την ώρα του φαγητού, του παιχνιδιού και του ύπνου είναι απαραίτητος».
4. Αλλαγές στη όρεξη
Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι οι αλλαγές στην όρεξη μπορεί να σηματοδοτούν προβλήματα.
«Εάν το παιδί σας βιώνει δραστικές αλλαγές στην όρεξη, όπως υπερκατανάλωση τροφής ή ανεπαρκή κατανάλωση, αυτό μπορεί να υποδηλώνει προβλήματα όπως δυσφορία, άγχος ή διατροφική διαταραχή όπως ανορεξία ή βουλιμία», λέει η Δρ. Denitrea Vaughan, Psy.D., LPC-S, ψυχολόγος στο Thriveworks.
Ο Δρ. Biller συμφωνεί. Συνιστά στους φροντιστές να προσπαθήσουν να βρουν τη ρίζα του προβλήματος και να ζητήσουν βοήθεια από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας, εάν ανησυχούν.
5. Επιθετικές συμπεριφορές
Η Δρ. Muradian λέει ότι το χτύπημα, το δάγκωμα, η ρίψη αντικειμένων και οι παρατεταμένες εκρήξεις θυμού είναι (συναισθηματικά) προειδοποιητικά σημάδια.
«Αυτές οι αρνητικές συμπεριφορές, αν δεν αντιμετωπιστούν, μπορεί να χειροτερέψουν στο Δημοτικπο και το Γυμνάσιο», εξηγεί, επισημαίνοντας ότι είναι ζωτικής σημασίας ο φροντιστής να ζητήσει υποστήριξη και καθοδήγηση για το παιδί.
6. Ψέματα
Όλοι λέμε ψέματα πού και πού, αλλά το να μην λέμε την αλήθεια είναι ένα πρόβλημα, αναφέρει η Δρ. Λάρα Λιτβίνοφ, Ph.D.
«Μια σημαντική συμβουλή για τα πιο σοβαρά ψέματα; Να βοηθήσετε ώστε η αλήθεια να είναι λιγότερο τρομακτική», τονίζει. «Θέλετε να θέσετε όρια και να υπάρχουν συνέπειες για τέτοιες συμπεριφορές, ωστόσο θέλετε να δώσετε στο παιδί σας κίνητρο να πει την αλήθεια».
Η Δρ. Λιτβίνοφ συμβουλεύει τους γονείς να αποφεύγουν τις ανακρίσεις, εάν γνωρίζουν ήδη την αλήθεια.
«Δείξτε τους ότι γνωρίζετε και μην το συζητάτε», προτείνει. «Αν ο δάσκαλος σας πει ότι ένα παιδί έλειψε από το μάθημα, μην ρωτήσετε αν έλειψε — απλά πείτε του ότι ο δάσκαλος σας είπε ότι έλειψε και πως θέλετε να μάθετε γιατί και να συζητήσετε τι να κάνει για να αναπληρώσει το κενό. Δώστε του την ευκαιρία να κάνει το σωστό. Μερικά παιδιά χρειάζονται λίγο χρόνο για να πουν την αλήθεια».
7. Βρισιές
Η Δρ Litvinov τονίζει ότι οι γονείς συχνά εκπλήσσονται όταν ακούν τα παιδιά τους να χρησιμοποιούν ακατάλληλη γλώσσα ή ακόμα και να βρίζουν τους γονείς ή τους φίλους τους .
«Ένα ζήτημα που παρατηρούμε πιο συχνά τελευταία είναι όταν οι γονείς βλέπουν τα μηνύματα που στέλνουν οι έφηβοι», εξηγεί. «Υπάρχει πολύ ακατάλληλη γλώσσα, συμπεριλαμβανομένων πιο επιθετικών, ρατσιστικών και σεξουαλικά φορτισμένων σχολίων. Είναι πολύ σημαντικό να μιλάτε στα παιδιά σας ανοιχτά και χωρίς να τα ντροπιάζετε».
Επίσης, «Οι γονείς θα πρέπει επίσης να δίνουν το παράδειγμα, μιλώντας με σεβασμό», τονίζει.
8. Δυσκολίες στον ύπνο
Ο ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για άτομα όλων των ηλικιών, ειδικά για παιδιά που βρίσκονται στην ανάπτυξη.
«Ο ύπνος είναι απαραίτητος για μια υγιή παιδική ηλικία, αλλά πολλά παιδιά έχουν περιστασιακά δυσκολίες», τονίζει η Δρ Allan. «Συνεπείς ώρες ύπνου και αφύπνισης, ένα περιβάλλον φιλικό προς τον ύπνο και αποφυγή οθονών στην κρεβατοκάμαρα μπορεί να βοηθήσουν στην ελαχιστοποίηση των διαταραχών».
9. Τρώει τα νύχια του
Το φάγωμα των νυχιών π.χ. κατά τη διάρκεια αθλητικών αγώνων, είναι ένα θέμα.
Ο Δρ. Biller τονίζει ότι «Τα παιδιά δεν κατανοούν τη σωματική βλάβη που μπορεί να προκαλέσουν, ακόμη κι αν υπάρξει αιμορραγία ή πόνος. «Δεν είναι ασυνήθιστο το νυχοφάγωμα να είναι μια συμπεριφορική αντίδραση στο άγχος», προσθέτει.
10. Αυτοκτονικές σκέψεις
Αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα.
«Πολλά παιδιά, ειδικά οι έφηβοι, μπορεί να αμφισβητούν την αξία της ζωής τους», τονίζει η Δρ Allan. «Αν ανησυχείτε ότι το παιδί σας μπορεί να σκέφτεται να αυτοκτονήσει, ρωτήστε το απευθείας. Το να ρωτήσετε κάποιον αν έχει αυτοκτονικές σκέψεις δεν θα του βάλει την ιδέα στο μυαλό, ούτε θα τον οδηγήσει να βλάψει τον εαυτό του».
Προτείνει να «ακούτε χωρίς να κρίνετε», αλλά και να λαμβάνετε μέτρα για να εξασφαλίσετε την ασφάλεια.
«Αυξήστε την επίβλεψη σε περιόδους άγχους και βεβαιωθείτε ότι δεν έχει πρόσβαση σε φάρμακα ή... όπλα», προσθέτει.
Με πληροφορίες από parade.com
