Από την κόκα κόλα και το μηλίτη μέχρι τις μπάρες δημητριακών και το παγωτό, μια «τρέλα μηδενικής (0) ζάχαρης» κατακλύζει την αγορά.
Πρόκειται για προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη που χρησιμοποιούν εναλλακτικά γλυκαντικά. Με τον τρόπο αυτό είναι μεν γλυκά αλλά έχουν χαμηλότερο θερμιδικό φορτίο.
Την ώρα που ο αριθμός των διαβητικών παγκοσμίως αυξάνεται κατακόρυφα και εκατόμμυρια άνθρωποι ακολουθούν πλέον συγκεκριμένο διατροφικό πλάνο, η εταιρεία έρευνας αγοράς Fortune Business Insights προβλέπει ότι η παγκόσμια αγορά εναλλακτικών σακχάρων θα αυξηθεί από 88,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 σε 131,1 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η ιατρική κοινότητα ανησυχεί ωστόσο πως αυτά τα γλυκαντικά μπορεί να είναι επιβλαβή για την υγεία αν καταναλώνονται σε υπερβολική ποσότητα. Το γεγονός εξάλλου ότι ένα προϊόν φέρει την ετικέτα «μηδέν ζάχαρη» δεν σημαίνει ότι έχει μηδενικές θερμίδες ή καθόλου υδατάνθρακες.
Αυτό που συνιστούν είναι η ουσιαστική αλλαγή διατροφικών συνηθειών με την αντικατάσταση ορισμένων τουλάχιστον από τα γλυκά τρόφιμα που καταναλώνουμε.
Στο παρελθόν το βασικό γλυκαντικό που χρησιμοποιούνταν ήταν η φρουκτόζη: Πρόκειται για ένα απλό σάκχαρο που βρίσκεται στα φρούτα και το μέλι και το οποίο απορροφάται εύκολα από το σώμα, αυξάνοντας τα επίπεδα σακχάρου.
Σε αντίθεση με τη φρουκτόζη, τα εναλλακτικά γλυκαντικά δεν απορροφώνται εύκολα και αποβάλλονται μέσω των ούρων, με αποτέλεσμα χαμηλότερο θερμιδικό φορτίο.
Κάποτε χρησιμοποιούσαμε επίσης ευρέως το τεχνητό γλυκαντικό ασπαρτάμη: Η ασπαρτάμη είναι 200 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη αλλά έχει σχεδόν μηδενικές θερμίδες. Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) την κατέταξε το 2023 ως καρκινογόνο, προκαλώντας αντιπαραθέσεις. Παρότι η κοινή επιτροπή εμπειρογνωμόνων FAO/WHO για τα πρόσθετα τροφίμων δήλωσε ότι είναι ασφαλής η κατανάλωση λιγότερων από 40 mg ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως, πλέον οι περισσότεροι την αποφεύγουν.
Οι εταιρείες τροφίμων χρησιμοποιούν πλέον ευρέως γλυκαντικά που εξάγονται από φυτά, όπως η αλλουλόζη και η στέβια. Η αλλουλόζη προέρχεται από σύκα και σταφίδες, παρέχοντας το 70% της γλύκας της ζάχαρης αλλά μόνο το 10% των θερμίδων. Η στέβια εξάγεται από φυτά της οικογένειας των αστεραίων και είναι 300 έως 900 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη.
Τα γλυκαντικά δεν είναι απαραίτητα υγιεινά
Το γεγονός ότι ένα προϊόν έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη δεν σημαίνει ότι μπορεί να καταναλωθεί χωρίς ανησυχία. Η Κορεατική Υπηρεσία Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών τονίζει πως «όταν χρησιμοποιούνται εναλλακτικά γλυκαντικά, είναι σημαντικό να καταναλώνονται εντός των ημερήσιων επιτρεπτών ορίων».
Για παράδειγμα, ένας ενήλικας βάρους 60 κιλών μπορεί να καταναλώσει έως 900 mg ασπαρτάμη καλίου ημερησίως.
Επίσης, ενώ τα προϊόντα με χαμηλή ζάχαρη μπορούν να καταστέλλουν τις εκρήξεις (spikes) σακχάρου στο αίμα, δεν μειώνουν το ίδιο το σάκχαρο. Ο καθηγητής Σονγκ Γκι-χο από το Τμήμα Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού του Νοσοκομείου Konkuk University τονίζει πως «το να πίνεις ροφήματα με μηδενικές θερμίδες είναι καλύτερο από τα κανονικά αναψυκτικά, αλλά δεν βελτιώνει τα επίπεδα σακχάρου».
Είναι παράλληλα ενδιαφέρον πως οι επιστήμονες διαφωνούν μεταξύ τους για τα οφέλη της αντικατάστασης της ζάχαρης με εναλλακτικά γλυκαντικά.
Ο ΠΟΥ συνιστούσε στις κατευθυντήριες οδηγίες του 2023 να διακοπεί η κατανάλωση προϊόντων με τεχνητά γλυκαντικά για απώλεια βάρους, ενώ μια ανασκόπηση 283 πρόσφατων μελετών βρήκε ότι η μακροχρόνια κατανάλωση γλυκαντικών αύξησε τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και εγκεφαλικού.
Η Διεθνής Ένωση Γλυκαντικών πάλι απαντά πως «βοηθούν στη διαχείριση της παχυσαρκίας και του διαβήτη». Η επιστημονική κοινότητα παραμένει διχασμένη σχετικά με τις οδηγίες του ΠΟΥ. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ενώ η κατανάλωση γλυκαντικών είναι προτιμότερη από τη ζάχαρη, το καλύτερο είναι να αποφεύγονται τελείως τα γλυκά τρόφιμα.
Πηγή: Chosun Biz
