Τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια, η οποία με τη σειρά της δυσκολεύει τη διαχείριση του διαβήτη. Aλλά και ο ανεπαρκώς ελεγχόμενος διαβήτης μπορεί επίσης να επιδεινώσει την ασφάλεια και την ευημερία των ατόμων με άνοια.
Μάλιστα, όσο πιο νωρίς ξεκινήσει ο διαβήτης, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στη νοητική λειτουργία, αφού σύμφωνα με μεγάλη σουηδική μελέτη που έγινε σε 12.300 άτομα, η έναρξη του πριν από τα 65 αυξάνει τον κίνδυνο για νοητική εξασθένηση έως και 125%. Τα ενδιαφέροντα στοιχεία παραθέτει σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου, ο Γενικός Γραμματέας της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Διαβητολόγων Αντώνιος Λέπουρας, με αφορμή ομιλία με τίτλο «Σακχαρώδης Διαβήτης και Νοητική Εξασθένηση» που έκανε στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μεταβολικών Νοσημάτων και Χρονίων Παθήσεων, που πραγματοποιήθηκε 19-22 Ιουνίου στη Σύρο. Το συνέδριο διοργάνωσε το Ίδρυμα Μεταβολικών Νοσημάτων και Χρονίων Παθήσεων, με την Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος, υπό την αιγίδα της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, του ΠΙΣ και του Ιατρικού Συλλόγου Κυκλάδων.
Ποιος είναι ο μηχανισμός που επηρεάζει την εγκεφαλική λειτουργία
Ποιος είναι άραγε ο μηχανισμός εκείνος που επηρεάζει την εγκεφαλική δομή και προκαλείται νεφέλωμα στη σκέψη; «Στον διαβήτη έχουμε μια πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου που οφείλεται σε πολλές αιτίες. Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες από παλιά έχουν δείξει ότι τόσο η αγγειακή άνοια όσο και η άνοια τύπου ALZHEIMER’S είναι πιό συχνή σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Η πιο συχνή άνοια στους διαβητικούς είναι η αγγειακή άνοια, όπως φαίνεται στις περισσότερες μελέτες και αυτό αποδίδεται στα μικρά αγγειακά εγκεφαλικά και στη μικρο-αγγειοπάθεια, που συμβαίνουν αθόρυβα και ασυμπτωματικά στη λευκή ουσία του εγκεφάλου, για συχνά μεγάλο χρονικό διάστημα (10-20 έτη). Ο διαβήτης προάγει τη γήρανση των αγγείων μας, όπως επίσης η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, ή η κακή ποιότητα της χοληστερίνης μας. Είναι μία κατάσταση φλεγμονής στα αγγεία μας, δεν είναι αυτό που νομίζει ο κόσμος ότι τα αγγεία μας χάνουν την ελαστικότητα τους. Καταστάσεις που συνυπάρχουν με τον διαβήτη, όπως πολύ υψηλά ζάχαρα, ή πολύ χαμηλά ζάχαρα (η γνωστή υπογλυκαιμία) οδηγούν σε πρόωρο κυτταρικό θάνατο αρκετών εγκεφαλικών κυττάρων». Όσον αφορά το διαβήτη τύπου 1, που στην πλειονότητα ξεκινάει σε μικρές ηλικίες, ο κ. Λέπουρας αναφέρει πως έχει αποδειχθεί ότι όταν ξεκινάει σε παιδιά κάτω των 7 ετών, τότε που ο εγκέφαλος είναι στη φάση της ανάπτυξης, οι υπογλυκαιμίες, κυρίως, μειώνουν την τροφή των εγκεφαλικών κυττάρων. «Σε αρκετές πειραματικές μελέτες με μαγνητικές τομογραφίες βλέπουμε ότι ο εγκέφαλος των παιδιών που έχουν από πολύ νωρίς ΣΔ, είναι πιο ατροφικός».
Η άνοια πλήττει άτομα σε ηλικίες 30, 40, 50 ετών λόγω σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1
«Στο διαβήτη τύπου 1 η άνοια μπορεί να έρθει πολύ νωρίτερα. Έχουμε περιπτώσεις άνοιας σε ηλικίες 30, 40, 50 ετών, ακριβώς επειδή ο διαβήτης ξεκινάει σε πολύ μικρή ηλικία. Η υπογλυκαιμία σε παιδικά και εφηβικά στάδια, είναι πολύ πιο επικίνδυνη. Μπορούμε να την παρομοιώσουμε με ένα δέντρο που όταν είναι μικρό είναι πολύ πιο ευαίσθητο σε εξωτερικές επιδράσεις, από ό,τι ένα μεγάλο δέντρο». Τι θα πρέπει να κάνει ένα παιδί με ΣΔ1 και οι γονείς του, για να προληφθεί η νοητική εξασθένηση σε τόσο νεαρές ηλικίες, προκύπτει εύλογα το ερώτημα. «Να είναι σωστά ρυθμισμένο, κάτι το οποίο δεν είναι απλό. Όμως, αυτή τη στιγμή έχουμε συστήματα συνεχούς καταγραφής, συστήματα όπως λέμε τεχνητού παγκρέατος, που πλέον αυτά επιλέγουμε να φοράμε στα παιδιά, διότι αυτά κάνουν συνεχή έγχυση ινσουλίνης. Και τα πιο εξελιγμένα από αυτά έχουν πλέον την δυνατότητα και στη χώρα μας, να διακόπτουν την παροχή ινσουλίνης, όταν το παιδί πάει να κάνει υπογλυκαιμία». Όσον αφορά την σωματική άσκηση που όλοι οι αρμόδιοι φορείς την προτάσσουν σε σχέση με την προαγωγή της υγείας, ο κ Λέπουρας, κλείνοντας αναφέρει το σημαντικό ρόλο που παίζει, ειδικά για τους ηλικιωμένους. «Η μέτρια σωματική άσκηση στους ηλικιωμένους, όπως περπάτημα 40’, 3 φορές την εβδομάδα, έχει δείξει ότι αυξάνει το μέγεθος του ιππόκαμπου και βελτιώνει τη μνήμη μετά από 1 χρόνο».
