Τα πατατάκια είναι ένα από τα σνακ που έχει φανατικούς θαυμαστές που «ορκίζονται» στην γεύση τους. Παρολαυτά συγκεντρώνει την κριτική των διατροφολόγων γιατί είναι ένα σνακ με άδειες θερμίδες και δεν περιέχουν διατροφική αξία. Δηλαδή έχουν πολύ μικρή, αν όχι μηδαμινή θρεπτική αξία, ενώ συνάμα είναι πλούσια σε θερμίδες, κυρίως λόγω του ψηλού ποσοστού ολικού λίπους αλλά και τρανς λιπαρών. Μπορεί να δίνουν ενέργεια όπως άλλα τρόφιμα αλλά δυστυχώς δεν προσφέρουν στον οργανισμό απαραίτητα συστατικά, όπως βιταμίνες, μέταλλα και αμινοξέα.
Τελικά υπάρχουν υγιεινά πατατάκια;
Η αλήθεια είναι ότι πλέον οι εποχές έχουν αλλάξει και αν ανατρέξετε στα ράφια των σούπερ μάρκετ θα δείτε μια ευρεία γκάμα προτάσεων σε πατατάκια πολλά εκ των οποίων διαφημίζονται και ως «υγιεινά». Ισχύει άραγε αυτός ο ισχυρισμός;
«Τα πατατάκια στην πιο φυσική τους μορφή είναι απλά πατάτες, λάδι και λίγο αλάτι», λέει η Rachel Stahl Salzman, διαιτολόγος και πιστοποιημένη ειδικός στη φροντίδα και εκπαίδευση για το διαβήτη στο Weill Cornell Medicine. Και οι πατάτες είναι, φυσικά, λαχανικά. Έτσι, ακόμη και τα λιπαρά τσιπς πατάτας μπορούν να παρέχουν λίγη φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Αλλά αυτός δεν είναι ακριβώς ο πιο υγιεινός τρόπος να πάρετε αυτά τα διατροφικά οφέλη. Αν και μπορείτε να λάβετε θρεπτικά συστατικά όπως κάλιο και βιταμίνη Α από τις πατάτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Όταν τις κόβετε πολύ λεπτές, τις τηγανίζετε σε – τις περισσότερες φορές ανθυγιεινά – λάδια και τις καλύπτετε με αλάτι ή καρυκεύματα, γίνονται λιγότερο υγιεινές», λέει η Julia Zumpano, διαιτολόγος του Cleveland Clinic’s Center for Human Nutrition.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα πατατάκια δεν μπορούν να είναι μέρος της διατροφής σας, λέει η Zumpano. Βέβαια σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να μην το παρακάνετε με την ποσότητα της μερίδας που καταναλώνετε. Οτιδήποτε με μέτρο μπορεί να ενσωματωθεί με ασφάλεια. Ειδικά αν είστε προσεκτικοί με τα συστατικά και ελέγχετε το μέγεθος της μερίδας».
Αλλά αν αναζητάτε μια υγιέστερη έκδοση τσιπς πατάτας, οι διαιτολόγοι έχουν κάποιες γενικές οδηγίες που πρέπει να έχετε υπόψη σας. Φυσικά, η σωστή επιλογή για εσάς εξαρτάται από τις προσωπικές σας προτιμήσεις και διατροφικούς στόχους.
Τα ψητά είναι πιο υγιεινά από τα τηγανητά
Τα τσιπς πατάτας παίρνουν την υπέροχη, ικανοποιητική τραγανότητά τους από τη διαδικασία του τηγανίσματος. Αλλά τα τηγανητά τρόφιμα δεν είναι η πιο υγιεινή επιλογή, λένε οι ειδικοί. Η έρευνα έχει δείξει συνδέσεις μεταξύ μιας διατροφής πλούσιας σε τηγανητά και υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και αύξησης των κινδύνων για καρδιοαγγειακά προβλήματα, καρκίνο, άνοια και ψυχική υγεία. Τα τηγανητά, λιπαρά τρόφιμα όπως τα τσιπς πατάτας μπορούν επίσης να επιδεινώσουν καταστάσεις υγείας όπως η παλινδρόμηση οξέων. Υπάρχουν επίσης κάποιου είδους μοναδικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με τις τηγανητές πατάτες, λέει η Zumpano. Τα προϊόντα που παρασκευάζονται με τηγανητές πατάτες, όπως τα πατατάκια «παράγουν ορισμένα παραπροϊόντα που έχουν αποδειχτεί ότι είναι ανθυγιεινά», εξηγεί.
Συγκεκριμένα, οι τηγανητές πατάτες μπορούν να περιέχουν ακρυλαμίδιο, μια ένωση που δημιουργείται σε υψηλές θερμοκρασίες. Σε εργαστηριακές μελέτες, το ακρυλαμίδιο έχει αποδειχτεί ότι προκαλεί καρκίνο και άλλα προβλήματα υγείας σε ζώα, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Γενικά, τα σνακ πατάτας που έχουν ψηθεί θα είναι πιο υγιεινές επιλογές από τα τηγανητά τσιπς, συμφωνούν οι ειδικοί.
Προσοχή στο λάδι μαγειρικής
Εκτός από τη μέθοδο μαγειρέματος, οι ειδικοί λένε ότι είναι επίσης σημαντικό να προσέξετε το λάδι που χρησιμοποιεί ο κατασκευαστής. Συγκεκριμένα, «πρέπει να προσέξουμε τα κορεσμένα λίπη», λέει η Stahl Salzman, τα οποία πρέπει να μειώσουμε για να υποστηρίξουμε τη συνολική μας υγεία.
Οι ειδικοί συνήθως συστήνουν να αποφεύγουμε τα τσιπς που παρασκευάζονται με ζωικά λάδια, καθώς και λάδι καρύδας, φοινικέλαιο ή λάδι φοινικολάδου, τα οποία έχουν υψηλότερα επίπεδα κορεσμένων λιπαρών. Αντίθετα, οι πιο υγιεινές επιλογές θα είναι τα τσιπς που παρασκευάζονται με αβοκάντο ή ελαιόλαδο, λένε οι ειδικοί. Προηγουμένως, οι ειδικοί τονίζουν ότι το ελαιόλαδο είναι το πιο υγιεινό λάδι μαγειρέματος λόγω του συνδυασμού υγιεινών λιπών, βιταμινών και αντιοξειδωτικών.
Τα τσιπς πατάτας που «τηγανίζονται σε υψηλότερης ποιότητας λάδι, όπως το ελαιόλαδο ή το λάδι αβοκάντο, θα ήταν σίγουρα δύο καλύτερες επιλογές», λέει η Zumpano. Ορισμένα τσιπς πατάτας παρασκευάζονται με ένα μείγμα φυτικών ελαίων. Για παράδειγμα, τα κλασικά τσιπς πατάτας Lay’s παρασκευάζονται με ένα μείγμα που περιλαμβάνει λάδι canola, καλαμποκιού, σόγιας και/ή ηλιόσπορου, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της εταιρείας.
Αναζητήστε πατατάκια από λαχανικά ή όσπρια
Ακόμη και με τη μορφή τσιπς, οι πατάτες παρέχουν κάποια θρεπτικά συστατικά. Αλλά με τα σνακ που παρασκευάζονται από τόσα διαφορετικά λαχανικά και όσπρια, αξίζει να εξερευνήσετε. «Τώρα φτιάχνουν τσιπς από παντζάρι, λάδι και γλυκοπατάτα, τα οποία προσφέρουν διαφορετικά προφίλ βιταμινών και μετάλλων», λέει η Stahl Salzman. Υπάρχουν επίσης τσιπς από καλαμπόκι, ποπ κορν και μαύρα φασόλια, καθώς και σνακς από αρακά, ρεβίθια και φακές που προσφέρουν ακόμη περισσότερη γεμάτη πρωτεΐνη και φυτικές ίνες. Αν θέλετε, μπορείτε ακόμη και να φτιάξετε μερικά από αυτά τα σνακς στην κουζίνα σας. Κάνοντας το, θα έχετε ακόμη περισσότερη έλεγχο πάνω στη μέθοδο μαγειρέματος και τα συστατικά των τσιπς.
Ωστόσο, να θυμάστε ότι τα πατατάκια λαχανικών δεν είναι απαραίτητα πιο υγιεινά από τα τσιπς με βάση την πατάτα. Ουσιαστικά είναι υπερ-επεξεργασμένες εκδοχές των φυτικών συστατικών από τα οποία παρασκευάζονται, οπότε δεν μπορείτε να βασιστείτε σε αυτά ως μια μερίδα λαχανικών, εξηγεί η Stahl Salzman.
Επιπλέον, ακόμη και αν τα τσιπς σας παρασκευάζονται από παντζάρι ή λάδι, είναι πιθανό να περιέχουν ακόμη πολύ αλάτι και κορεσμένα λίπη. Όταν επιλέγετε ένα λαχανικό τσιπ, όπως και με τα τσιπς πατάτας, αναζητήστε λαχανικά τσιπς που είναι ψημένα (όχι τηγανητά) και μαγειρεμένα σε υγιεινά, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά έλαια. Και θυμηθείτε ότι τα πατατάκια δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποκτήσετε τα διατροφικά οφέλη από τα συστατικά των λαχανικών, λένε οι ειδικοί.
