Η καθημερινή κατανάλωση δαμάσκηνων μπορεί να προστατεύσει την δομή και την δύναμη των οστών σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, επιβραδύνοντας την εξέλιξη της οστικής απώλειας που σχετίζεται με την ηλικία και μειώνοντας τον κίνδυνο κατάγματος, σύμφωνα με μια νέα μελέτη του πανεπιστημίου Penn State στην Πενσυλβάνια που δημοσιεύθηκε στο Osteoporosis International
«Αυτή είναι η πρώτη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή που εξετάζει τρισδιάστατα τα οστά ως προς την δομή, τη γεωμετρία και την εκτιμώμενη αντοχή», δήλωσε η Mary Jane De Souza , διακεκριμένη καθηγήτρια κινησιολογίας και φυσιολογίας στο Penn State. «Στη μελέτη μας είδαμε ότι η καθημερινή κατανάλωση δαμάσκηνου επηρέασε παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο κατάγματος και αυτό είναι κλινικά ανεκτίμητο».
Τα οστά αποτελούνται από δυναμικούς ιστούς που βρίσκονται συνεχώς σε διαδικασία αναδιαμόρφωσης. Εξειδικευμένα οστικά κύτταρα αντικαθιστούν το παλιό οστό με νέο, όμως με την ηλικία, τα οστά γίνονται λιγότερο πυκνά και πιο αδύναμα και η δομή τους αλλάζει, αντιμετωπίζοντας μεγαλύτερο κίνδυνο κατάγματος. Πάνω από 10 εκατομμύρια Αμερικανοί υποφέρουν από την πάθηση, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, η οποία είναι πιο συχνή στις γυναίκες και στους ηλικιωμένους συγκριτικά με τους άνδρες.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, λένε οι ερευνητές. Τα οιστρογόνα, μια ορμόνη κρίσιμη για την υγεία των οστών, μειώνονται κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης ζωής και τα χαμηλότερα επίπεδά τους επιταχύνουν την απώλεια της οστικής πυκνότητας. Και ενώ υπάρχει διαθέσιμο φάρμακο για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης, οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι πολλές γυναίκες που θα έπρεπε να το παίρνουν δεν το παίρνουν.
Τα δαμάσκηνα προσφέρουν μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση, σύμφωνα με την De Souza, γιατί περιέχουν βιοδραστικές ενώσεις όπως πολυφαινόλες που μπορεί να αμβλύνουν τις φλεγμονώδεις οδούς που οδηγούν σε απώλεια οστικής μάζας.
Προηγούμενες μελέτες χρησιμοποιούσαν κυρίως απορρόφηση ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (DXA) για την δισδιάστατη αξιολόγηση της πυκνότητας της οστικής μάζας και για τη διάγνωση της οστεοπόρωσης. Αλλά οι σαρώσεις DXA δεν μπορούν να διακρίνουν διαφορετικούς τύπους οστικού ιστού ή να μετρήσουν τις δομικές ιδιότητες των οστών που καθορίζουν την αντοχή και την ποιότητά τους, εξηγούν οι ερευνητές.
«Όταν εξετάζουμε την οστική πυκνότητα, εξετάζουμε μεν πόσα οστά υπάρχουν, αλλά θέλουμε επίσης να μάθουμε και για την ποιότητά τους. Όταν κοιτάμε μια τρισδιάστατη εικόνα, μπορούμε να δούμε τη δομή των οστών, τη γεωμετρία και τη μικροαρχιτεκτονική. Με άλλα λόγια, μας δείχνει πόσο καλό είναι το κόκκαλο», προσθέτει η De Souza.
Για να διαπιστώσει εάν η καθημερινή κατανάλωση δαμάσκηνου επηρεάζει την ποιότητα των οστών, η ερευνητική ομάδα διεξήγαγε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή διάρκειας 12 μηνών με 235 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, σε μια χωρίς δαμάσκηνα, σε μια με κατανάλωση 4-6 δαμάσκηνων καθημερινά (50 γραμμάρια) και σε μια με κατανάλωση 10-12 δαμάσκηνων (100 γραμμάρια) καθημερινά. Κάθε έξι μήνες, οι εθελόντριες αξιολογούνταν με χρήση ποσοτικής αξονικής τομογραφίας ή σάρωση pQCT, η οποία επιτρέπει την απεικόνιση διατομής για τρισδιάστατη μέτρηση της πυκνότητας οστικής μάζας, της οστικής γεωμετρίας και της οστικής αντοχής.
Κατά τη διάρκεια ενός έτους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι μετρήσεις της πυκνότητας της οστικής μάζας και της αντοχής των οστών στην κνήμη μειώθηκαν σε όλες στις γυναίκες της ομάδας ελέγχου. Αντίθετα, εκείνες που έτρωγαν τουλάχιστον τέσσερα έως έξι δαμάσκηνα κάθε μέρα διατήρησαν την οστική πυκνότητα και τη δύναμη των οστών, αλλά και τη δομή τους. Οι γυναίκες και στις δύο ομάδες κατανάλωσης δαμάσκηνων είδαν οφέλη, αλλά τα τέσσερα έως έξι δαμάσκηνα την ημέρα μάλλον είναι η πιο εφικτή δόση, αφού οι γυναίκες στην ομάδα των 100 γραμμαρίων εγκατέλειψαν τη μελέτη με μεγαλύτερο ποσοστό επειδή βαρέθηκαν να συμπεριλαμβάνουν τόσα δαμάσκηνα στην καθημερινή τους διατροφή.
«Είναι αρκετά συναρπαστικά δεδομένα για μια μελέτη 12 μηνών», είπε η De Souza. «Καταφέραμε να διατηρήσουμε το φλοιώδες οστό της κνήμης που φέρει το βάρος και καθορίζει την αντοχή των οστών και που είναι το κλειδί για την αποφυγή κατάγματος».
Η κατανάλωση δαμάσκηνου θα μπορούσε επίσης δυνητικά να μειώσει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης, εξήγησε η De Souza, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα.
Η ερευνητική ομάδα βασίστηκε σε μια σειρά μελετών που διερευνούν τη σχέση μεταξύ των δαμάσκηνων και της υγείας των οστών. Σε μια προηγούμενη μελέτη με την ίδια ομάδα γυναικών, η ερευνητική ομάδα έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση δαμάσκηνων για ένα χρόνο διατήρησε επίσης τη συνολική πυκνότητα οστικής μάζας στο ισχίο. Η ομάδα έχει επίσης διερευνήσει πιθανούς μηχανισμούς πίσω από τα προστατευτικά αποτελέσματα των δαμάσκηνων στα οστά, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο τα δαμάσκηνα επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου .
