Αυξημένος είναι ο κίνδυνος μετάδοσης δάγκειου πυρετού σε άτομα που ταξιδεύουν, επισκέπτονται ή διαμένουν σε χώρες όπου ενδημεί η νόσο, προειδοποιεί ο ΕΟΔΥ με ανακοίνωση, στην οποία συνιστά μέτρα πρόληψης.
Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί μόνο περιορισμένος αριθμός εισαγόμενων περιστατικών, σε ταξιδιώτες που είχαν έρθει από ενδημικές χώρες του εξωτερικού, αναφέρει ο Οργανισμός.
Τι είναι ο δάγκειος πυρετός
Ο δάγκειος πυρετός και οι νόσοι Chikungunya και Zika οφείλονται σε ιούς που μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών του γένους Aedes (κυρίως του Aedes aegypti και δευτερευόντως του Aedes albopictus). Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν άτομα που είναι ήδη μολυσμένα με τον ιό.
Πρόκειται για την πιο σημαντικό ιογενή νόσο που μεταδίδεται με κουνούπια. Σε παγκόσμιο επίπεδο τα κρούσματα είναι δεκάδες εκατομμύρια και οι θάνατοι δεκάδες χιλιάδες κάθε χρόνο. Eνδημεί σε περισσότερες από 100 τροπικές και υποτροπικές χώρες, σε αστικές και ημι-αστικές περιοχές, στην Αμερικανική ήπειρο, την Καραϊβική, την Ασία, την Αφρική και τον Δυτικό Ειρηνικό, αναφέρει ο ΕΟΔΥ στην ανακοίνωση που εξέδωσε.
Δραματική αύξηση των κρουσμάτων
Τα τελευταία δύο χρόνια καταγράφεται δραματική αύξηση των κρουσμάτων δάγκειου πυρετού σε παγκόσμιο επίπεδο. Ήδη μέσα στο 2024 έχουν καταγραφεί μέσα στο 2024 λιγότερα από 5 εκατομμύρια κρούσματα και έχει σημάνει συναγερμός στην παγκόσμια κοινότητα δημόσιας υγείας, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ.
Στην Ευρώπη, ο δάγκειος αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία εμπυρέτου σε ταξιδιώτες που επιστρέφουν από τροπικές-υποτροπικές χώρες, μετά την ελονοσία. Τα τελευταία χρόνια σε χώρες της νότιας Ευρώπης- κυρίως στη Γαλλία και την Ιταλία- καταγράφηκαν κατ’ εξακολούθηση συμβάντα εγχώριας μετάδοσης δάγκειου πυρετού και Chikungunya, με κουνούπια Aedes albopictus, τα οποία μολύνθηκαν από μεταδοτικούς ταξιδιώτες. Μάλιστα, στις συγκεκριμένες χώρες καταγράφηκε ιδιαίτερα αυξημένος αριθμός εγχώριων κρουσμάτων δάγκειου πυρετού τα τελευταία δύο χρόνια.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Το κουνούπι Aedes aegypti- που είναι ο βασικός διαβιβαστής αυτών των ιών παγκοσμίως, δεν είναι εγκατεστημένο στην Ελλάδα. Όμως, στη χώρα έχει εγκατασταθεί το «ασιατικό κουνούπι τίγρης» (Aedes albopictus), που αποτελεί δευτερεύων διαβιβαστή, οπότε «είναι υπαρκτός ο κίνδυνος εισαγωγής αυτών των ιών μέσω ταξιδιωτών (εισαγόμενων κρουσμάτων) και στη συνέχεια της τοπικής εγχώριας μετάδοσής τους», επισημαίνει ο ΕΟΔΥ.
Με στόχο την πρόληψη της τοπικής μετάδοσης των συγκεκριμένων ιών στην Ελλάδα, έπειτα από την καταγραφή κάθε εισαγόμενου περιστατικού, γίνεται ενδελεχής διερεύνηση του κρούσματος, εντομολογική και περιβαλλοντική.
Επίσης, γίνεται εκτίμηση κινδύνου για τοπική μετάδοση και- αναλόγως- έκτακτοι ψεκασμοί ή δράσεις ενημέρωσης από τις αρμόδιες αρχές σε περιοχές όπου διέμεινε ή επισκέφθηκε ο ασθενής όσο ήταν μεταδοτικός.
Τα συμπτώματα του δάγκειου πυρετού
Στον δάγκειο πυρετό, το κλινικό φάσμα της νόσου ποικίλλει από ήπιο, μη ειδικό εμπύρετο σύνδρομο (με πιθανά συνοδά συμπτώματα: κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες, εξάνθημα, ναυτία, εμέτους) έως σοβαρή νόσο σε ποσοστό περίπου 5% των ασθενών (με αιμορραγικές εκδηλώσεις ή και κυκλοφορική καταπληξία), η οποία μπορεί να έχει έως και θανατηφόρο κατάληξη.
Σε μεγάλο ποσοστό, η λοίμωξη από τους ιούς αυτούς είναι ασυμπτωματική, δηλαδή οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί μπορεί να μην εμφανίσουν καθόλου συμπτώματα ασθένειας, επισημαίνει ο ΕΟΔΥ. Μάλιστα, το 75-80% των λοιμώξεων δάγκειου πυρετού μπορεί να είναι ασυμπτωματικές.
Όμως, ακόμα και οι ασυμπτωματικοί μπορούν να μεταδώσουν τους ιούς σε κουνούπια τα οποία θα τους τσιμπήσουν κατά την «περίοδο μετάδοσης» (διάρκειας περίπου 10 ημερών).
Οι συστάσεις του ΕΟΔΥ
Με βάση όλα αυτά και με στόχο την προστασία τόσο των ταξιδιωτών όσο και της δημόσιας υγείας, ο ΕΟΔΥ συστήνει:
- Άτομα που ταξιδεύουν (ή διαμένουν) σε χώρες του εξωτερικού όπου ενδημεί ο δάγκειος πυρετός ή/και οι νόσοι Chikungunya ή Zika θα πρέπει να λαμβάνουν σχολαστικά μέτρα ατομικής προστασίας από τα κουνούπια:
– καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού τους στην ενδημική χώρα/ περιοχή, και
– τουλάχιστον για τρεις εβδομάδες μετά από την επιστροφή/ άφιξή τους στην Ελλάδα (ανεξάρτητα από την παρουσία ή μη συμπτωμάτων, δηλαδή ακόμη και εάν δεν έχουν αρρωστήσει, γιατί μπορεί να έχουν ασυμπτωματική λοίμωξη αλλά όμως να είναι «μεταδοτικά» και να μολύνουν τα κουνούπια που θα τα τσιμπήσουν).
Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος (στο δέρμα και πάνω από τα ρούχα) και περιβάλλοντος, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης. Αυτά μπορεί να είναι οι σήτες, οι κουνουπιέρες, τα κλιματιστικά και οι ανεμιστήρες.
Συνιστάται επίσης η χρήση μακριών ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν περισσότερο το σώμα. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, καθώς τα συγκεκριμένα κουνούπια τσιμπούν κυρίως κατά τη διάρκεια της ημέρας, με μεγαλύτερη δραστηριότητα το πρωί και αργά το μεσημέρι/απόγευμα έως το σούρουπο.
Σε περίπτωση που τα άτομα αυτά παρουσιάσουν ύποπτα συμπτώματα (π.χ. πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, αρθραλγίες, εξάνθημα) κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή μετά από την επιστροφή τους, πρέπει άμεσα να αναζητήσουν ιατρική εκτίμηση.
Η γεωγραφική κατανομή του δάγκειου πυρετού
Η λίστα των χωρών σε κίνδυνο σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ
Η γεωγραφική κατανομή για τις νόσους Chikungunya και Zika
Οι χώρες σε κίνδυνο για τη νόσο Chikungunya
Οι χώρες με τρέχουσα ή παρελθούσα κυκλοφορία Zika
