Μία νέα καινοτομία, η οποία μπορεί να φέρει σημαντικές αλλαγές στον τομέα της διατροφής και κατ΄επέκταση της υγείας, αναπτύχθηκε από επιστήμονες στην Αγγλία. Πρόκειται για νέες ποικιλίες σιταριού με τη χρήση της τεχνολογίας CRISPR, οι οποίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα ακρυλαμιδίου στο ψωμί και τα μπισκότα, μίας ουσίας που θεωρείται καρκινογόνα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Rothamsted Research Center στο Χάρπεντεν της Αγγλίας και βασίστηκε στην ακριβή επεξεργασία του DNA των φυτών. Η τεχνολογία CRISPR, που προέρχεται από φυσικούς μηχανισμούς άμυνας των βακτηρίων, επιτρέπει στους επιστήμονες να τροποποιούν στοχευμένα συγκεκριμένα γονίδια.
Το σιτάρι περιέχει ένα αμινοξύ που ονομάζεται ασπαραγίνη, το οποίο χρησιμοποιείται από το φυτό για την αποθήκευση αζώτου. Ωστόσο, όταν το ψωμί ψήνεται, τηγανίζεται ή φρυγανίζεται, η ασπαραγίνη μετατρέπεται σε ακρυλαμίδιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα αποτελέσματα διετών πειραμάτων έδειξαν ότι το σιτάρι που δημιουργήθηκε με CRISPR είχε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα ασπαραγίνης, χωρίς να επηρεάζεται η απόδοση της καλλιέργειας. Αυτό μεταφράζεται σε σαφώς μειωμένο σχηματισμό ακρυλαμιδίου στα τρόφιμα.
Συγκεκριμένα, ψωμί και μπισκότα που παρασκευάστηκαν από το τροποποιημένο σιτάρι παρουσίασαν αισθητά χαμηλότερες συγκεντρώσεις ακρυλαμιδίου, με ορισμένα δείγματα ψωμιού να εμφανίζουν επίπεδα κάτω από τα ανιχνεύσιμα όρια ακόμη και μετά το ψήσιμο.
Οι επιστήμονες συνέκριναν αυτές τις ποικιλίες με σιτάρι που είχε τροποποιηθεί με συμβατικές μεθόδους, δηλαδή μέσω έκθεσης σε χημικούς παράγοντες που προκαλούν τυχαίες μεταλλάξεις. Αν και οι μέθοδοι αυτές πέτυχαν μείωση της ασπαραγίνης κατά περίπου 50%, συνοδεύτηκαν από μείωση της παραγωγής έως και 25%, πιθανότατα λόγω ανεπιθύμητων μεταλλάξεων.
Με τη χρήση της CRISPR, οι ερευνητές στόχευσαν συγκεκριμένα γονίδια που ευθύνονται για την παραγωγή ασπαραγίνης. Οι παρεμβάσεις αυτές οδήγησαν σε μείωση έως 59% σε μία γραμμή σιταριού και έως 93% σε μία δεύτερη, πιο εξελιγμένη εκδοχή — χωρίς καμία απώλεια στην απόδοση.
Η επικεφαλής ερευνήτρια, Navneet Kaur, τόνισε ότι η μελέτη αναδεικνύει τη δύναμη της τεχνολογίας CRISPR να προσφέρει ακριβείς και ωφέλιμες αλλαγές στη γεωργία.
Μετά το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κέντρο έρευνας για τη γονιδιακή επεξεργασία, καθώς δεν δεσμεύεται πλέον από τους αυστηρούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Ο νόμος Genetic Technology (Precision Breeding) Act 2023 διευκολύνει την ανάπτυξη και εμπορία τέτοιων καλλιεργειών, αν και οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ ενδέχεται να επηρεάσουν το μέλλον τους.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι κανονισμοί για το ακρυλαμίδιο γίνονται ολοένα και αυστηρότεροι, με νέα όρια που αναμένεται να τεθούν σε ισχύ, επηρεάζοντας και τα εισαγόμενα προϊόντα.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Nigel Halford, σημείωσε ότι το σιτάρι χαμηλού ακρυλαμιδίου μπορεί να βοηθήσει τη βιομηχανία τροφίμων να συμμορφωθεί με τα νέα πρότυπα ασφάλειας, χωρίς να θυσιάζει την ποιότητα ή να αυξάνει σημαντικά το κόστος παραγωγής, ενώ παράλληλα μειώνει την έκθεση των καταναλωτών σε επιβλαβείς ουσίες.
Με πληροφορίες του Guardian
