Οι τέσσερις αστροναύτες έχουν ήδη αρχίσει να γράφουν ιστορία, ξεκινώντας ένα συναρπαστικό δεκαήμερο ταξίδι μέχρι τη Σελήνη και πίσω, στο πλαίσιο της αποστολής Artemis II.
Πρόκειται για μια διαδρομή-μαμούθ, που αγγίζει τα 1,1 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αλλά το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πετύχουν στο διάστημα, αλλά τι θα υποστεί το σώμα τους μέσα σε 240 ώρες μακριά από τη Γη.
Οι αστροναύτες Reid Wiseman, Victor Glover, Jeremy Hansen και Christina Koch γνωρίζουν καλά ότι, παρότι η αποστολή θεωρείται σχετικά σύντομη, οι προκλήσεις για τον οργανισμό τους δεν είναι καθόλου αμελητέες. Από τις πρώτες κιόλας ώρες, το σώμα αρχίζει να αντιδρά σε ένα περιβάλλον που κάθε άλλο παρά γνώριμο είναι.
Η έκθεση σε αυξημένη διαστημική ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει ζάλη, ενώ η λεγόμενη «ναυτία του διαστήματος» κάνει συχνά την εμφάνισή της τις πρώτες ημέρες, καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να προσαρμοστεί στη μικροβαρύτητα. Ταυτόχρονα, τα σωματικά υγρά μετακινούνται προς το κεφάλι, προκαλώντας πρήξιμο, πονοκεφάλους και το χαρακτηριστικό φαινόμενο των «ποδιών κοτόπουλου», όπου τα κάτω άκρα δείχνουν πιο αδύναμα.
Σαν να μην έφταναν αυτά, ο ύπνος γίνεται πιο δύσκολος. Οι αστροναύτες καλούνται να λειτουργήσουν σε έναν τεχνητό κύκλο ημέρας-νύχτας, με έντονο φωτισμό και συνεχείς εναλλαγές στην ένταση του φωτός, γεγονός που επηρεάζει την ποιότητα της ξεκούρασης και, κατ’ επέκταση, τη συγκέντρωση και την απόδοσή τους. Το ψυχολογικό φορτίο είναι επίσης σημαντικό, η απομόνωση, ο περιορισμένος χώρος και η πίεση της αποστολής μπορούν να δοκιμάσουν ακόμη και τους πιο έμπειρους.
Η επιστημονική κοινότητα, πάντως, εμφανίζεται καθησυχαστική σε έναν βαθμό. Η Irene Di Giulio από το King's College London εξηγεί στη Daily mail ότι οι σοβαρότερες επιπτώσεις στην υγεία μειώνονται σημαντικά σε σύγκριση με αποστολές μεγάλης διάρκειας, όπως εκείνες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι εξαφανίζονται.
Ακόμη και μέσα σε λίγες ημέρες μπορεί να ξεκινήσει η απώλεια μυϊκής μάζας και οστικής πυκνότητας, ένα φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί ήδη από τις αποστολές του διαστημικού λεωφορείου της NASA, οι οποίες συχνά διαρκούσαν επτά έως 14 ημέρες. Η διαφορά είναι ότι σε αυτή την περίπτωση τα συμπτώματα θα είναι πιο ήπια, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν απαιτούν αντιμετώπιση. Γι’ αυτό και η άσκηση κατά τη διάρκεια της πτήσης αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινότητας των αστροναυτών, μαζί με φαρμακευτική υποστήριξη και αυστηρά δομημένο πρόγραμμα ύπνου.
Οι εικόνες από προηγούμενες αποστολές λειτουργούν ως υπενθύμιση. Οι Butch Wilmore και Suni Williams επέστρεψαν στη Γη μετά από εννέα μήνες στο διάστημα εμφανώς καταβεβλημένοι, με απώλεια βάρους, μυϊκή ατροφία και σημάδια πρόωρης γήρανσης.
Αν και το πλήρωμα του Artemis II δεν αναμένεται να βιώσει τόσο ακραίες αλλαγές, οι επιπτώσεις, έστω και πιο ήπιες, είναι αναπόφευκτες.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, το πλήρωμα θα δοκιμάσει όλα τα συστήματα του διαστημοπλοίου Orion και θα συλλέξει κρίσιμα βιολογικά δεδομένα, τα οποία θα αποτελέσουν τη βάση για τις επόμενες, πιο φιλόδοξες αποστολές, ακόμη και για ένα ταξίδι στον Άρη. Δεν είναι τυχαίο ότι η αποστολή Artemis II θεωρείται το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη και τη δημιουργία μιας μόνιμης παρουσίας εκεί.
Οι προκλήσεις, βέβαια, δεν σταματούν στην τροχιά. Η ίδια η Σελήνη κρύβει κινδύνους, όπως χαμηλή βαρύτητα που αποδυναμώνει το σώμα, υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, αλλά και τη διαβόητη σεληνιακή, λεπτή, αιχμηρή και επικίνδυνη σκόνη για το αναπνευστικό σύστημα, το δέρμα και τα μάτια.
Για αυτόν τον λόγο, η εκπαίδευση των αστροναυτών δεν περιορίζεται μόνο στην πλοήγηση και τα τεχνικά συστήματα. Περιλαμβάνει και αντιμετώπιση επειγόντων ιατρικών περιστατικών από πρώτες βοήθειες και ΚΑΡΠΑ μέχρι τη διαχείριση τραυμάτων σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Το ταξίδι της Artemis II μπορεί να διαρκεί μόλις δέκα ημέρες, αλλά η σημασία του είναι τεράστια. Κάθε δεδομένο που θα συλλεχθεί, κάθε αντίδραση του ανθρώπινου σώματος, κάθε μικρή δυσκολία, θα φέρει την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο κοντά στο επόμενο μεγάλο άλμα, όχι απλώς να επισκεφθεί ξανά τη Σελήνη, αλλά να μείνει εκεί.
