Μεταξύ των θαλάσσιων θηλαστικών, οι λευκές φάλαινες ή beluga (Delphinapterus leucas) είναι ιδιαίτερα δύσκολο να μελετηθούν στο παγωμένο τους περιβάλλον. Για να κατανοήσουν καλύτερα και να προστατεύσουν αυτό το απειλούμενο είδος, οι επιστήμονες πρέπει να συνθέσουν κομμάτια της ζωής τους από αποσπασματικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης μιας από τις πιο σημαντικές συμπεριφορές κάθε είδους, της αναπαραγωγής.
Απροσδόκητη στρατηγική
Ένας μικρός πληθυσμός beluga που ζει στον Κόλπο Μπρίστολ, στη νοτιοδυτική Αλάσκα, φαίνεται ότι εφαρμόζει μια απροσδόκητη στρατηγική: Κατά τη διάρκεια αρκετών ετών, τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά ζευγαρώνουν με πολλαπλούς συντρόφους!
Τα ευρήματα παρουσιάζονται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Marine Science.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για 13 χρόνια, οι επιστήμονες συγκέντρωναν γενετικά δείγματα από 623 beluga στον Κόλπο Μπρίστολ. Ο απομονωμένος αυτός πληθυσμός φαιλαινών έχει ελάχιστη ή καθόλου ανάμειξη με άλλους πληθυσμούς στην Αρκτική και την υποαρκτική ζώνη. Ο βαθμός απομόνωσής του προσφέρει στους επιστήμονες μια μοναδική ευκαιρία να τον μελετήσουν ως ξεχωριστό πληθυσμό.
Η ερευνητική ομάδα ήθελε να προσδιορίσει ποιο σύστημα ζευγαρώματος ακολουθούν οι φάλαινες beluga: πολυγυνικό, πολυανδρικό ή πολυγυνάνδρικο. Στο πολυγυνικό σύστημα, ένα αρσενικό ζευγαρώνει με πολλά θηλυκά, όπως συμβαίνει σε πολλά είδη πουλιών. Στο πολυανδρικό, ένα θηλυκό ζευγαρώνει με πολλά αρσενικά, όπως παρατηρείται στα θηλυκά ποντίκια. Το πολυγυνάνδρικο σύστημα σημαίνει ότι τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά έχουν πολλαπλούς συντρόφους.
Όλοι με όλους
Δεδομένου ότι οι μπελούγκα ζουν κατά μέσο όρο 30 έως 50 χρόνια - ορισμένες φτάνουν ακόμη και τα 80 έτη ζωής - οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε μόνο μία αναπαραγωγική περίοδο και όχι σε ολόκληρη τη διάρκεια ζωής των φαλαινών.
Η μελέτη έδειξε ότι ο συγκεκριμένος πληθυσμός μπελούγκα ακολουθεί πολυγυνάνδρικο σύστημα, όπου τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά ζευγαρώνουν με πολλαπλούς συντρόφους σε βάθος ετών. Αυτή η εναλλαγή συντρόφων οδηγεί σε πολλά ετεροθαλή αδέλφια, γεγονός που μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο αιμομιξίας και να βοηθά στη διατήρηση της γενετικής ποικιλομορφίας στον μικρό πληθυσμό.
Σύμφωνα με την ομάδα, τα ευρήματα αυτά ανατρέπουν τις προηγούμενες αντιλήψεις των επιστημόνων για το ζευγάρωμα των μπελούγκα. Επειδή τα αρσενικά είναι πολύ μεγαλύτερα από τα θηλυκά και δεν συναντώνται συχνά μαζί με μητέρες και μικρά, οι ερευνητές πίστευαν ότι οι φάλαινες αυτές ήταν έντονα πολυγυνικές. Σε τέτοια συστήματα, τα αρσενικά αφιερώνουν πολύ χρόνο στον ανταγωνισμό για συντρόφους.
«Τα ευρήματά μας λένε μια πολύ διαφορετική ιστορία», δήλωσε ο Γκρεγκ Ο’Κόρι-Κρόου, συν-συγγραφέας της μελέτης και βιολόγος στο Florida Atlantic University.
«Βραχυπρόθεσμα, τα αρσενικά είναι μόνο μέτρια πολυγυνικά. Μία εξήγηση που προτείνουμε σχετίζεται με τη μεγάλη τους μακροζωία - οι beluga μπορεί να ζουν 100 χρόνια ή και περισσότερο. Αντί να ανταγωνίζονται έντονα σε μία μόνο περίοδο, τα αρσενικά φαίνεται να παίζουν το μακροπρόθεσμο παιχνίδι, κατανέμοντας την αναπαραγωγική τους προσπάθεια σε πολλά χρόνια. Πρόκειται για μια στρατηγική τύπου "πάρε τον χρόνο σου, υπάρχει άφθονο ψάρι στη θάλασσα"».
Η σημασία του ζευγαρώματος
Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι οι θηλυκές beluga έχουν τη δική τους, εξίσου ενδιαφέρουσα, αναπαραγωγική στρατηγική. Αντί να παραμένουν με έναν μόνο σύντροφο, αλλάζουν συχνά αρσενικό από τη μία αναπαραγωγική περίοδο στην άλλη. Αυτό θα μπορούσε να αποτελεί μορφή διαχείρισης κινδύνου, επιτρέποντάς τους να αυξάνουν την πιθανότητα γέννησης υγιών και γενετικά ποικιλόμορφων απογόνων.
Σύμφωνα με την ομάδα, τα ευρήματα υπογραμμίζουν πόσο σημαντική είναι η κατανόηση των συστημάτων ζευγαρώματος για τις στρατηγικές διατήρησης, ιδιαίτερα σε μικρούς ή απομονωμένους πληθυσμούς όπως οι beluga στον Κόλπο Μπρίστολ. Σε πολυγυνάνδρικα συστήματα σαν αυτό, η επιλογή συντρόφου, η εναλλαγή και οι κοινές αναπαραγωγικές ευκαιρίες κατανέμουν τα γονίδια πιο ομοιόμορφα, διατηρώντας τη γενετική ποικιλομορφία, περιορίζοντας την αιμομιξία και μετριάζοντας τις σοβαρές επιπτώσεις του μικρού μεγέθους πληθυσμού.
Πηγή: popsci.com
