Οι επιστήμονες ανακάλυψαν έναν θανατηφόρο ιό στην αναπνοή των φαλαινών, ο οποίος προκαλεί μαζικούς θανάτους στα θηλαστικά του Αρκτικού Κύκλου.
Με τη χρήση drones, ειδικός εξοπλισμός πέταξε μέσα από τα εκπνεόμενα σταγονίδια, γνωστά ως «φυσήματα», που απελευθερώνονται όταν οι φάλαινες ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν μέσω των φυσητήρων τους.
Σύμφωνα με την intependent, οι ερευνητές εντόπισαν έναν ιδιαίτερα μεταδοτικό ιό, γνωστό ως ιός της νοσηρότητας των κητωδών (cetacean morbillivirus), ο οποίος έχει συνδεθεί με μαζικούς εκβρασμούς φαλαινών και δελφινιών παγκοσμίως.
Ο ιός μπορεί να μεταπηδά μεταξύ ειδών και αποτελεί σημαντική απειλή για τα θαλάσσια θηλαστικά.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό BMC Veterinary Research, θα βοηθήσουν τους παρατηρητές να εντοπίζουν θανατηφόρες απειλές για την ωκεάνια ζωή πριν αυτές εξαπλωθούν.
«Η δειγματοληψία των φυσήματων με drones αλλάζει τα δεδομένα. Μας επιτρέπει να παρακολουθούμε παθογόνους οργανισμούς σε ζωντανές φάλαινες χωρίς στρες ή βλάβη, προσφέροντας κρίσιμες πληροφορίες για ασθένειες σε ταχέως μεταβαλλόμενα αρκτικά οικοσυστήματα», δήλωσε ο συν-συγγραφέας καθηγητής Τέρι Ντόσον από το Τμήμα Γεωγραφίας του King’s College London.
Για τη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν το King’s College London και η Βασιλική (Dick) Σχολή Κτηνιατρικών Σπουδών στο Εδιμβούργο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν drones εξοπλισμένα με αποστειρωμένα τρυβλία Petri, τα οποία αιωρούνταν πάνω από τους φυσητήρες των φαλαινών για να συλλέξουν αναπνευστικά σταγονίδια.
Τα δείγματα συλλέχθηκαν μεταξύ 2016 και 2025 από καμπουροφάλαινες, φυσητήρες και πτεροφάλαινες σε ολόκληρο τον Βόρειο Ατλαντικό.
Τα δείγματα από τα φυσήματα, καθώς και βιοψίες δέρματος και, σε μία περίπτωση, δείγμα οργάνου, συλλέχθηκαν και ελέγχθηκαν για μολυσματικούς παράγοντες με τη χρήση μοριακών εργαστηριακών εξετάσεων.
Ο ιός cetacean morbillivirus, που εντοπίστηκε αρχικά σε δελφίνια, βρέθηκε σε ομάδα καμπουροφαλαινών στη βόρεια Νορβηγία, σε έναν φυσητήρα με κακή κατάσταση υγείας και σε μια εκβρασμένη φάλαινα-πιλότο.
Ο ιός προκαλεί σοβαρές βλάβες στο αναπνευστικό, το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα και έχει πυροδοτήσει πολλαπλά επεισόδια μαζικής θνησιμότητας από την ανακάλυψή του το 1987.
Οι ερευνητές εξήγησαν ότι τα ευρήματα εγείρουν επίσης ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους επιδημιών κατά τη διάρκεια πυκνών χειμερινών συγκεντρώσεων τροφοληψίας, όπου φάλαινες, θαλασσοπούλια και άνθρωποι έρχονται σε στενή επαφή.
Ιοί έρπητα εντοπίστηκαν επίσης σε καμπουροφάλαινες στα νερά γύρω από τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Πράσινο Ακρωτήριο, ωστόσο δεν ανιχνεύθηκε ο ιός της γρίπης των πτηνών ούτε βακτήρια Brucella, τα οποία έχουν επίσης συνδεθεί με εκβρασμούς.
Η Έλενα Κόστα, επικεφαλής συγγραφέας από το Πανεπιστήμιο Nord, δήλωσε: «Στο εξής, προτεραιότητα είναι να συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε αυτές τις μεθόδους για μακροπρόθεσμη παρακολούθηση, ώστε να κατανοήσουμε πώς πολλαπλοί αναδυόμενοι παράγοντες πίεσης θα διαμορφώσουν την υγεία των φαλαινών τα επόμενα χρόνια».
