Όσοι φοβούνται τους μικροοργανισμούς μπορούν να ανασάνουν με περισσότερη άνεση. Σύμφωνα με μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Northwestern, ο αέρας που αναπνέουμε μέσα σε αεροπλάνα και νοσοκομεία περιέχει κυρίως αβλαβείς μικροοργανισμούς που σχετίζονται με το ανθρώπινο δέρμα και όχι επικίνδυνους παθογόνους μικροοργανισμούς. Στην πρώτη μελέτη αυτού του είδους, οι ερευνητές με επικεφαλής την Erica M. Hartmann επέλεξαν χρησιμοποιημένες μάσκες προσώπου και ένα φίλτρο αέρα αεροσκάφους για να εξετάσουν ποιοι μικροοργανισμοί «αιχμαλωτίζονται» στον αέρα σε κλειστούς χώρους υψηλής κυκλοφορίας.Η Χάρτμαν και η ομάδα της ξεκίνησαν το έργο τον Ιανουάριο του 2022, εν μέσω της πανδημίας COVID-19.
Εκείνη την εποχή οι ταξιδιώτες ανησυχούσαν ολοένα και περισσότερο για το πόσο καλά φιλτράρεται και κυκλοφορεί ο αέρας στις καμπίνες των αεροπλάνων. Η Χάρτμαν έλαβε επιχορήγηση από το Ίδρυμα Walder για να εξετάσει τα HEPA φίλτρα αεροπλάνων (που αφαιρούν το 99,97% ή περισσότερο των αιωρούμενων σωματιδίων) που είχαν χρησιμοποιηθεί για περισσότερες από 8.000 ώρες πτήσης, τα οποία φιλτράρουν τον αέρα με μεγάλη αποδοτικότητα. Ωστόσο, αυτά τα φίλτρα είναι πολύ ακριβά και δύσκολα στην αφαίρεση, καθώς απαιτείται να βγει το αεροπλάνο εκτός υπηρεσίας για συντήρηση. «Εκείνη την εποχή, υπήρχε σοβαρή ανησυχία για τη μετάδοση της Covid στα αεροπλάνα», είπε η Χάρτμαν.
«Τα φίλτρα HEPA στα αεροπλάνα φιλτράρουν τον αέρα με απίστευτα υψηλή απόδοση, οπότε σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ένας πολύ καλός τρόπος για να συλλάβουμε τα πάντα στον αέρα. Αλλά αυτά τα φίλτρα δεν είναι σαν τα φίλτρα στα αυτοκίνητα ή τα σπίτια μας. Κοστίζουν χιλιάδες δολάρια και για να τα αφαιρέσουν οι εργαζόμενοι πρέπει να βγάλουν το αεροπλάνο εκτός λειτουργίας για συντήρηση. Αυτό προφανώς έχει ένα απίστευτο κόστος».Αυτή η δυσκολία οδήγησε τους ερευνητές σε μια πιο απλή και φθηνή λύση: να χρησιμοποιήσουν μάσκες που φορούσαν εθελοντές κατά τη διάρκεια πτήσεων και εργαζόμενοι σε βάρδιες σε νοσοκομεία. Μετά τη χρήση, οι μάσκες αποστειρώνονταν και στέλνονταν στο εργαστήριο για ανάλυση DNA.Η ομάδα της Χάρτμαν εξετάζοντας DNA από τις μάσκες διαπίστωσε ότι ο αέρας στα νοσοκομεία και στα αεροπλάνα περιέχει ένα ποικίλο (407 διακριτά μικροβιακά είδη) αλλά ως επί το πλείστον ακίνδυνο μείγμα μικροβίων, με ελάχιστα ίχνη δυνητικά παθογόνων ειδών. Και στα δύο περιβάλλοντα, κοινά βακτήρια που σχετίζονται με τον άνθρωπο, ειδικά αυτά που βρίσκονται στο δέρμα και στον αέρα εσωτερικών χώρων, κυριάρχησαν στα δείγματα. Αν και η αφθονία κάθε μικροβίου που υπήρχε ήταν ελαφρώς διαφορετική, οι μικροβιακές κοινότητες από νοσοκομεία και αεροπλάνα ήταν πολύ παρόμοιες. Αυτή η επικάλυψη υποδηλώνει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι και όχι το συγκεκριμένο περιβάλλον αποτελούν την κύρια πηγή αερομεταφερόμενων μικροβίων και στα δύο περιβάλλοντα. Τα μικρόβια που αιωρούνται στον αέρα εσωτερικών χώρων προέρχονται από το δέρμα των ανθρώπων και όχι από ασθένειες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ομάδα της Χάρτμαν εντόπισε επίσης μια σειρά από γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά, τα οποία συνδέονται με κύριες κατηγορίες αντιβιοτικών, τα οποία παρότι δεν υποδεικνύουν την παρουσία επικίνδυνων μικροβίων στον αέρα, υπογραμμίζουν πόσο διαδεδομένη έχει γίνει η αντοχή στα αντιβιοτικά.Αν και ο αέρας σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να μην είναι τόσο επιβλαβής όσο φοβούνται ορισμένοι, η Χάρτμαν τονίζει ότι είναι απλώς ένα μέσο μετάδοσης των λοιμώξεων. Για πολλές κοινές ασθένειες, άλλες οδοί, όπως η άμεση επαφή με ένα μολυσμένο άτομο ή η αλληλεπίδραση με επιφάνειες που αγγίζονται συχνά είναι πολύ πιο σημαντικές.«Για αυτήν τη μελέτη, εξετάσαμε αποκλειστικά τι υπάρχει στον αέρα», δήλωσε η Χάρτμαν. «Η υγιεινή των χεριών παραμένει ένας αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της μετάδοσης ασθενειών από επιφάνειες. Μας ενδιέφερε να μάθουμε σε τι εκτίθενται οι άνθρωποι μέσω του αέρα, ακόμα κι αν πλένουν τα χέρια τους».
Εν κατακλείδι, ο αέρας σε αεροπλάνα και νοσοκομεία δεν είναι γεμάτος με επικίνδυνα μικρόβια, καθώς περιέχει κυρίως μικροοργανισμούς που ζουν στο ανθρώπινο σώμα. Την ίδια ώρα, η χρήση μασκών ως εργαλείου δειγματοληψίας αποδείχθηκε μια έξυπνη, οικονομική μέθοδος για την παρακολούθηση του αέρα σε κλειστούς χώρους. Τέλος, παρόλο που τα αποτελέσματα είναι καθησυχαστικά, η πρόληψη λοιμώξεων δεν περιορίζεται μόνο στον αέρα, οι λοιμώξεις εξακολουθούν να μεταδίδονται και μέσω επαφής.Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Microbiome.
