Τι κοινό έχουν οι ρινόκεροι της Ιάβας, το πουλί kiwikiu ή Maui parrotbill στο Μάουι και το τροπικό φυτό ερυθρίνα με τον Bacillus coahuilensis, ένα βακτήριο που απομονώθηκε από τις πλούσιες σε αλάτι λιμνοθάλασσες στην κοιλάδα Cuatro Ciénegas στο Μεξικό; Όλα είναι απειλούμενα είδη. Ωστόσο, η εξαφάνιση μικροοργανισμών όπως του B. coahuilensis δεν έχει τραβήξει την προσοχή έξω από τους κύκλους της μικροβιολογίας.
Τώρα, μια διεπιστημονική ομάδα ερευνητών και οικολόγων που συναντήθηκε στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας Scripps στο Σαν Ντιέγκο Καλιφόρνια την περασμένη εβδομάδα θέλει να το αλλάξει αυτό.
Την πρωτοβουλία για τη συγκέντρωση των επιστημόνων στο Ινστιτούτο ανέλαβε ο Kent H. Redford, ειδικός στον τομέα της προστασίας της φύσης και διευθυντής της Archipelago Consulting, η οποία ιδρύθηκε το 2012 και εδρεύει στο Πόρτλαντ του Μέιν, στις ΗΠΑ. Η Archipelago Consulting σχεδιάστηκε για να βοηθά άτομα και οργανισμούς να βελτιώσουν τις πρακτικές τους στον τομέα της προστασίας της φύσης. Ο ίδιος που κατείχε ηγετικούς ρόλους στην Wildlife Conservation Society και στο Nature Conservancy, είπε ωστόσο στο Science ότι δυσκολεύτηκε να πείσει τους συναδέλφους του ότι τα μικρόβια πρέπει να προστατευθούν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όπως επεσήμανε στο Science ο συνδιοργανωτής της συνάντησης, Jack Gilbert, καθηγητής Μικροβιακής Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, υπάρχουν 1031 βακτήρια, ιοί, Αρχαία, πρώτιστα και μύκητες στη Γη, που παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του οξυγόνου του κόσμου, αποικίζουν τα έντερά μας, παρέχουν ενδείξεις για την προέλευση της ζωής, προκαλούν και θεραπεύουν ασθένειες, παράγουν κρασί και τυρί και βοηθούν στην ανάπτυξη των φυτών. Με τη βιοτεχνολογία βοηθούν να δημιουργούμε νέα φάρμακα, να ελέγχουμε τους οργανισμούς και το περιβάλλον για τοξίνες, να μειώνουμε την ανάγκη των φυτών για λιπάσματα και να βελτιώνουμε τις αποδόσεις των καλλιεργειών μας.
Ο Jack Gilbert και οι συνάδελφοί του που συμμετείχαν στη συνάντηση σχεδιάζουν να σχηματίσουν μια ομάδα ειδικών στους μικροοργανισμούς, ως τμήμα της Species Survival Commission of the International Union for Conservation of Nature, IUCN (Επιτροπής Επιβίωσης των Ειδών της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης), η οποία διατηρεί μια «κόκκινη λίστα» απειλούμενων ειδών και παρακολουθεί τον κίνδυνο εξαφάνισης ζώων, φυτών και μυκήτων (μόνο όμως όσων είναι ορατοί με γυμνό μάτι, όπως τα μανιτάρια).
Το Ίδρυμα Γκόρντον και Μπέτι Μουρ, το οποίο χρηματοδότησε τη συνάντηση, έχει δεσμευτεί να παράσχει έως και 100.000 δολάρια για την υποστήριξη της ομάδας, η οποία σχεδιάζει να παρουσιάσει τις προτάσεις της στο Παγκόσμιο Συνέδριο της IUCN στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τον ερχόμενο Οκτώβριο.
«Υπάρχει μια πρόταση για την τροποποίηση των ζωοξανθελλών, των μικροβίων που ζουν μέσα στα κοράλλια, και μια άλλη για την τροποποίηση του γονιδιώματος του ίδιου του οργανισμού ξενιστή. Και οι δύο στοχεύουν στην ενίσχυση της ικανότητας των κοραλλιών να επιβιώνουν σε έναν διαρκώς θερμαινόμενο και όξινο ωκεανό», σχολίασε ο Kent H. Redford στο Science.
Ο ίδιος σημείωσε πως πρότεινε ως σημείο για την πρώτη συνάντηση την κοιλάδα Cuatro Ciénegas συμβολικά, επειδή είναι ένα μέρος που θέλουν οι οικολόγοι να διασώσουν, καθώς αντιπροσωπεύει μια ιστορία ζωής στη Γη, διαφορετική από αυτήν που συναντάται στα περισσότερα άλλα μέρη του κόσμου. «Αυτοί οι οργανισμοί μπορεί να σχετίζονται με εκείνους που αποίκισαν αρχικά το χερσαίο τμήμα της Γης», αναφέρει.
Η ομάδα των επιστημόνων προτείνει τη δημιουργία μιας τράπεζας (μιας βιβλιοθήκης) που θα λαμβάνει δείγματα μικροοργανισμών και θα τα συντηρεί για μια συγκεκριμένη περίοδο κατά την οποία οι επιστήμονες φιλοδοξούν να αντιστρέψουν την τροχιά του κλίματος και να επαναφέρουν μερικά από αυτά, ενώ δεν αποκλείει ως στρατηγική για εξοικονόμηση πόρων, τη ψηφιακή αποθήκευση τμημάτων γονιδιωμάτων μικροοργανισμών.
Στην ερώτηση τι θα γίνει με τους μικροοργανισμούς από τους οποίους θέλουμε να απαλλαγούμε ο Gilbert έχει μια σαφή θέση: «Ο μικροβιακός κόσμος έχει πρόβλημα αρνητικού branding επειδή έχει ταυτιστεί με παράγοντες που αρρωσταίνουν τους ανθρώπους ή ξινίζουν το γάλα ή κάνουν το κρέας να σαπίσει. Ωστόσο, υπάρχει ένας πολύ, πολύ μικρός αριθμός γνωστών μικροοργανισμών που προκαλούν ασθένειες στους ανθρώπους, κάτι πολύ λιγότερο από 1%. Δεν υποστηρίζω τη διατήρηση των παθογόνων μικροοργανισμών, αλλά η ασθένεια είναι μια οικολογική δύναμη και αποτελεί σημαντικό συστατικό του φυσικού κόσμου. Στην πραγματικότητα, βιώνουμε μια δυναμική ισορροπία μεταξύ των μικροβίων που υπάρχουν μέσα μας και δεν προκαλούν ασθένειες και εκείνων που θα μπορούσαν ή ενδέχεται να προκαλέσουν ασθένειες, επομένως αποτελούν μέρος αυτής».
Αυτό που θα ήθελε η ομάδα να προκύψει από το συνέδριο είναι μια λίστα με σημεία πάνω στη γη, τα οποία εκτιμώνται για τα μικρόβιά τους, όπως είναι το Cuatro Ciénegas, οι γεωθερμικές πηγές στο Yellowstone και οι υδροθερμικές πηγές στα βάθη του ωκεανού.
«Αυτός θα ήταν ένας τρόπος να κάνουμε τους ανθρώπους να αναφωνήσουν με έκπληξη “Ουάου, τι;” Και ξέρουμε πώς να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες διατήρησης με βάση τον τόπο, οι οποίες θα μοιάζουν με την κόκκινη λίστα οικοσυστημάτων της IUCN. Έχουν μια μεθοδολογία και θα θέλαμε να την ενσωματώσουμε στον τρόπο που σκεφτόμαστε».
