Το νομοσχέδιο για την «Διοικητική Μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας» παρουσίασε ο υπουργός Υγείας, Ανδρέας Ξανθός, ενώ η αναπληρώτρια υπουργός, Θεανώ Φωτίου, εισηγήθηκε μία ολοκληρωμένη δέσμη πολιτικών για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης.
Αναλυτικά, σύμφωνα με δελτίο Τύπου από την αντιπροεδρία της κυβέρνησης και σχετική ενημέρωση:
Διοικητική Μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας
Το νομοσχέδιο που παρουσίασε ο υπουργός Υγείας, το οποίο θα τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση με σκοπό να κατατεθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα στη Βουλή, αποτελεί σημαντική θεσμική αλλαγή, ενισχυτική της ολοκλήρωσης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης.
Στόχος της μεταρρυθμιστικής αυτής πρωτοβουλίας είναι η ολοκληρωμένη προστασία και η προαγωγή του αγαθού της ψυχικής υγείας με απόλυτο σεβασμό των ασθενών μέσα από ένα ενισχυμένο διοικητικό σύστημα υψηλής λειτουργικότητας και αυξημένης κοινωνικής ανταποδοτικότητας.
Στην κατεύθυνση αυτή προωθούνται ο μετασχηματισμός του ασύλου, η ανάπτυξη στεγαστικών δομών στην κοινότητα, καθώς και υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας και επανένταξης, πάντα με σεβασμό στα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια των ψυχικά ασθενών.
Πυλώνες της μεταρρύθμισης που αναδιοργανώνει το σύστημα διοίκησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας κινητοποιώντας ελάχιστους οικονομικούς πόρους είναι:
• η αποκέντρωση,
• η διασφάλιση της λειτουργικότητας της νέας διοικητικής δομής,
• η διαφανής και δημοκρατική διοίκηση,
• η συμμετοχή και αντιπροσωπευτικότητα όλων των εμπλεκομένων μερών,
• η διασφάλιση της προάσπισης των δικαιωμάτων των ασθενών.
Το νομοσχέδιο συγκροτεί Τομεακές Διοικήσεις Ψυχικής Υγείας στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), οι οποίες θα συνδέουν τους Τομείς Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων, Παιδιών και Εφήβων με την Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας.
Σε κάθε Τομέα δημιουργούνται Επιτροπές Ελέγχου και Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, οι οποίες θα ελέγχουν και θα παρακολουθούν στην περιοχή ευθύνης τους την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και την καλή λειτουργία των Μονάδων Ψυχικής Υγείας.
Το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει χρόνιες δυσλειτουργίες και προβλήματα της διοίκησης των ψυχιατρικών δομών της χώρας, καθώς δημιουργείται ένα ενδιάμεσο αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης με αποφασιστικές και διακριτές αρμοδιότητες και πλήρη διοικητική υποστήριξη, ενώ σε κάθε επίπεδο διοίκησης συμμετέχουν οι Λήπτες Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.
Η νέα διοικητική μορφή θα επιτρέψει να λειτουργήσει με νέους, καλύτερους όρους η Τομεοποίηση των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με άμεσους ωφελημένους καταρχάς και κυρίως τους ασθενείς, τις οικογένειες και τους φροντιστές τους αλλά και το σύνολο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
Πολιτικές για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης
Αναφορικά με την ολοκληρωμένη δέσμη πολιτικών για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης που εισηγήθηκε η αναπληρώτρια υπουργός, Θεανώ Φωτίου:
Απαντώντας στις χρόνιες ελλείψεις του κράτους πρόνοιας στην Ελλάδα και την απουσία σχεδίου για την κοινωνική κατοικία, η Κυβέρνηση, ευνοώντας τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, των ωφελούμενων και της κοινωνίας:
1. Σχεδιάζει την Εθνική Στρατηγική για τους αστέγους στο πλαίσιο της επικαιροποιημένης, τον Ιούλιο του 2015, Εθνικής Στρατηγικής Κοινωνικής Ένταξης.
2. Προετοιμάζει τη θεσμική κατοχύρωση των στρατηγικών αντιμετώπισης της έλλειψης στέγης.
3. Δρομολογεί σύστημα επείγουσας συνδρομής με διαδικασίες πρόληψης, παρέμβασης και παρακολούθησης του φαινομένου.
Η ολοκληρωμένη προσέγγιση στο ζήτημα της έλλειψης στέγης προβλέπει τη συγκρότηση των απαραίτητων μηχανισμών συντονισμού, παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποστήριξης των υλοποιούμενων πολιτικών σε όλα τα επίπεδα διοίκησης, καθώς και Εθνικού Μητρώου Δικαιούχων.
Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας των στοχευμένων δράσεων, είναι κρίσιμη η διάσταση της χρηματοδοτική βιωσιμότητα του συνολικού σχεδιασμού.
Σε αυτή την κατεύθυνση θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ μέσω σύγχρονων και εξειδικευμένων εργαλείων θα επιχειρηθεί η μέγιστη κινητοποίηση και βέλτιστη κατανομή δυνητικών πόρων τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών. Συγκεκριμένα προβλέπεται η δημιουργία ειδικού φορέα για τη χρηματοδότηση και τις επενδύσεις στον οποίο θα συγκεντρώνονται οι αναγκαίοι πόροι.
Ήδη, σε επίπεδο άμεσης αντιμετώπισης του φαινομένου της έλλειψης στέγης μεταξύ άλλων δράσεων:
- Υλοποιείται πρόγραμμα επιτόπιας βοήθειας σε αστέγους δρόμου στην Αθήνα, με λεωφορείο διαμορφωμένο με χώρους υγιεινής, καθαριότητας, υποδοχής και ενημέρωσης ώστε να δίνεται άμεση βοήθεια και πληροφόρηση στα συγκεκριμένα άτομα για τους τρόπους αντιμετώπισης της έλλειψης στέγης αλλά και διαδικασίες εργασιακής και κοινωνικής επανένταξης.
- Παρατάθηκε και αξιολογείται το Πρόγραμμα «Στέγαση και Επανένταξη» που στεγάζει αυτή τη στιγμή 1.100 άτομα, στηρίζοντάς τα, παράλληλα, στην εργασιακή τους αποκατάσταση.
-Ολοκληρώθηκε η πρώτη καταγραφή των ακινήτων της Γενικής Γραμματείας Πρόνοιας και διενεργείται μελέτη αξιοποίησής τους προς όφελος των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού. Σε συνεργασία με τους εποπτευόμενους φορείς καταγράφεται η δική τους ακίνητη περιουσία και σύντομα θα διεξαχθεί αντίστοιχη μελέτη αξιοποίησης τους.
- Ανασχεδιάστηκαν Δομές για αστέγους (Κέντρα Ημέρας και Υπνωτήρια).
