Για την παραίτηση του Σταύρου Μπένου και το χρέος λογοδοσίας της κυβέρνησης για το master Plan του ακριτικού Έβρου, που εγκαταλήφθηκε υπέβαλαν ερώτηση προς τους υπουργούς Οικονομίας, Κλιματικής Κρίσης, Ανάπτυξης και Υποδομών, πέντε ανεξάρτητοι βουλευτές.
Σε ερώτησή τους οι ανεξάρτητοι βουλευτές κκ Θεοδώρα Τζάκρη, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Μυρτώ Κοροβέση, Κυριακή Μάλαμα και Γιώτα Πούλου αναφέρουν πως «Τον Οκτώβριο του 2024, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε από την Ορεστιάδα το στρατηγικό σχέδιο «Έβρος Μετά», ύψους 3 δισ. ευρώ, ως το ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023. Το σχέδιο εκπονήθηκε με τη συμμετοχή του «Διαζώματος» και του Σταύρου Μπένου και παρουσιάστηκε ως ένα ταχύ και χρηματοδοτικά εξασφαλισμένο πρόγραμμα.
Ωστόσο, όπως σημειώνουν «σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, το σχέδιο εμφανίζεται δραστικά συρρικνωμένο. Στην 14η συνεδρίαση της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου παρουσιάστηκε νέα Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση με 108 έργα συνολικού ύψους μόλις 309,9 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου το ένα δέκατο του αρχικού προϋπολογισμού των 3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, από το νέο σχέδιο φαίνεται να απουσιάζουν σημαντικές παρεμβάσεις, ακόμη και έργα με εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού περίπου 700 εκατ. ευρώ».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ανεξάρτητοι βουλευτές συνεχίζουν λέγοντας πως «η εξέλιξη προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Σταύρου Μπένου, ο οποίος κατήγγειλε ότι δεν είχε ενημερωθεί για τη νέα μελέτη και εξέφρασε την προσβολή προς το πρόσωπο του και την απογοήτευσή του από την εξέλιξη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησής του από τον συντονισμό του εγχειρήματος. Από την πλευρά του, ο αρμόδιος υφυπουργός υποστήριξε ότι «δεν χάνεται κανένα έργο και καμία χρηματοδότηση», θέση που προκαλεί εύλογα ερωτήματα, δεδομένης της τεράστιας απόκλισης ανάμεσα στα 3 δισ. ευρώ του αρχικού σχεδιασμού και στα περίπου 310 εκατ. ευρώ του νέου σχεδίου.
»Το ζήτημα δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το τι απέγινε η αρχική κυβερνητική δέσμευση των 3 δισ. ευρώ, ποια έργα παραμένουν ενεργά, ποια εγκαταλείπονται και τι πραγματικά θα υλοποιηθεί στον Έβρο».
Προσθέτουν πως «επειδή, η εν λόγω υπόθεση αποκτά ιδιαίτερα μεγάλη πολιτική σημασία, καθώς παρόμοια εξέλιξη (με απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στην πραγματική υλοποίηση) έχει καταγραφεί και σε άλλες πληγείσες περιοχές, όπως η Θεσσαλία, η Βόρεια Εύβοια, το Αρκαλοχώρι και η Βόρεια Χίος, οι ανεξάρτητοι βουλευτές κκ Θεοδώρα Τζάκρη, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Μυρτώ Κοροβέση, Κυριακή Μάλαμα και Γιώτα Πούλου, κατέθεσαν Ερώτηση προς τους Υπουργούς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Υποδομών και Μεταφορών με την οποία ζητούν απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:
1. Ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενο, ο αναλυτικός προϋπολογισμός ανά άξονα/έργο και οι πηγές χρηματοδότησης του αρχικού MasterPlan «Έβρος Μετά», ύψους 3 δισ. ευρώ, όπως ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2024 στην Ορεστιάδα;
2. Ποιοι ήταν οι λόγοι και τα κριτήρια που οδήγησαν στην ουσιαστική αντικατάσταση του αρχικού σχεδίου από τη νέα ΟΧΕ «Έβρος Μετά» των 108 έργων και των 309,9 εκατ. ευρώ; Ποιος ανέθεσε και ποιος ενέκρινε τη νέα μελέτη, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του επικεφαλής του αρχικού σχεδίου, κ. Σταύρου Μπένου;
3. Ποια συγκεκριμένα έργα του αρχικού MasterPlan εξαιρέθηκαν ή απεντάχθηκαν από το νέο σχέδιο - πέραν της ηλεκτροκίνησης του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ - και τι θα απογίνει η ήδη εξασφαλισμένη γι' αυτά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση;
4. Ποιο είναι το ακριβές ύψος των κονδυλίων που είχε ήδη δεσμεύσει ή εξασφαλίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και λοιποί χρηματοδοτικοί φορείς για το αρχικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ, και προς ποια κατεύθυνση διοχετεύονται πλέον τα κονδύλια αυτά;
5. Ποιες συγκεκριμένες δράσεις προβλέπονται πλέον για την ανοικοδόμηση και ανασυγκρότηση του ακριτικού Έβρου, με ποιο αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ανά έργο (δημοπράτηση, έναρξη, ολοκλήρωση), με ποιον συνολικό προϋπολογισμό και από ποιες πηγές χρηματοδότησης;
6. Μετά την αποχώρηση/παραίτηση του κ. Σταύρου Μπένου από τον συντονισμό του έργου, ποιος αναλαμβάνει πλέον τον συντονισμό και την ευθύνη υλοποίησης της ανασυγκρότησης του Έβρου;
7. Ποια είναι η μέχρι σήμερα πραγματική πρόοδος υλοποίησης των δράσεων ανασυγκρότησης του Έβρου, τρία χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2023 - με αναλυτικά στοιχεία για ενταγμένα, δημοπρατημένα, υπό εκτέλεση και ολοκληρωμένα έργα, καθώς και ποσοστό απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων;
8. Προτίθεται η κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει αναλυτικό, τεκμηριωμένο απολογισμό όλων των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για την ανασυγκρότηση του Έβρου από το 2023 έως σήμερα, ώστε να καταστεί δυνατός ο δημόσιος έλεγχος της υλοποίησής τους;
Αναλυτικά η Ερώτηση:
«ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
1. Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
2. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
3. Ανάπτυξης
4. Υποδομών και Μεταφορών
ΘΕΜΑ: «Εγκατάλειψη του ακριτικού Έβρου: Από το Master Plan των 3 δισ. ευρώ στα 309,9 εκατ. - Η παραίτηση Σταύρου Μπένου και το χρέος λογοδοσίας της κυβέρνησης – Βιομηχανία σχεδίων ανασυγκρότησης από την κυβέρνηση που δεν υλοποιούνται»
Τον Οκτώβριο του 2024, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε από την Ορεστιάδα το στρατηγικό σχέδιο «Έβρος Μετά», προϋπολογισμού 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, ως το κεντρικό εργαλείο ανασυγκρότησης της ακριτικής περιοχής του Έβρου μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023 - τη μεγαλύτερη στην ιστορία της Ελλάδας και της Ευρώπης. Ο ίδιος διαβεβαίωνε τότε τους κατοίκους ότι «από τις επικοινωνιακές εξαγγελίες περνάμε στην υλοποίηση» ενός «συγκροτημένου σχεδίου που θα υλοποιηθεί με μεγάλη ταχύτητα». Την εκπόνηση του συνολικού, ολιστικού σχεδίου ανέλαβε, κατόπιν γραπτής συμφωνίας με την κυβέρνηση, το σωματείο «Διάζωμα» και ο πρόεδρός του, πρώην υπουργός Σταύρος Μπένος. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, περίπου το 80% της χρηματοδότησης προερχόταν από κοινοτικούς πόρους και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά ταμεία, ενώ κατά δήλωση του ιδίου του κ. Μπένου, τα μισά κονδύλια ήταν ήδη εξασφαλισμένα (Dnews.gr, «Μπένος μετά - Μέρος Β», 11.08.2026, Εφημερίδα των Συντακτών, «Έβρος: Στον κάλαθο των αχρήστων το masterplan 3 δισ. ευρώ – Η μεγάλη απάτη του Μαξίμου και η οργή Μπένου», 11.08.2026.
Στα τέλη Ιουλίου 2026, όμως, στη 14η συνεδρίαση της Επιτροπής για την Ανασυγκρότηση του Έβρου, στη Νέα Βύσσα, παρουσία του αρμόδιου Υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Χρήστου Κατσαφάδου, παρουσιάστηκε από τον αρχιτέκτονα-μελετητή Αλέξανδρο Τσιατσιάμη ένα εντελώς διαφορετικό σχέδιο: η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) «Έβρος Μετά», με 108 έργα συνολικού προϋπολογισμού μόλις 309,9 εκατ. ευρώ - περίπου το 1/10 του αρχικού MasterPlan, δηλαδή μείωση της τάξης του 90%. Από το νέο, ισχνό σχέδιο εξαιρέθηκαν ακόμη και έργα με ήδη εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ - ποσό υπερδιπλάσιο ολόκληρου του νέου σχεδίου Radioevros.gr, «Σύγκρουση για το “Έβρος Μετά” στη Νέα Βύσσα – Σ. Μπένος: “Ακυρώσατε το σχέδιο των 3 δισ.€ – Νιώθω ότι αυτοκτονείτε”», Το Βήμα, «ΠαΣοΚ: “Εγκαταλείπεται το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου” – Από τα 3 δισ. στα 309 εκατ. ευρώ», 11.08.2026, Npress.gr, «Σταύρος Μπένος: Από το MasterPlan των 3 δισ. για τον Έβρο στα 309 εκατ. – Τώρα δηλώνει “προσβεβλημένος” και αποχωρεί».
Ο κ. Μπένος αντέδρασε δημόσια και έντονα στη συνεδρίαση, καταγγέλλοντας ότι κλήθηκε σε «διατεταγμένη υπηρεσία» χωρίς καμία προηγούμενη ενημέρωση για τη νέα μελέτη, ότι «παγιδεύτηκε» από τον υφυπουργό, ο οποίος τον προσκάλεσε χωρίς να τον προϊδεάσει. Σε ηχητικό ντοκουμέντο από τη συνεδρίαση ακούγεται να λέει: «Εγώ ήσυχα θα φύγω. Έδωσα και το αίμα μου εδώ πέρα και ήταν μεγάλη προσβολή για μένα» Εφημερίδα των Συντακτών, «Ξέσπασμα Μπένου για τον Έβρο και καταγγελία για ακύρωση του masterplan: “Δεν αξίζω λίγο σεβασμό; Ήρθα ως εθελοντής” [ηχητικό]».
Έκτοτε, σύμφωνα με ρεπορτάζ πολλαπλών μέσων ενημέρωσης (Dnews, Εφημερίδα των Συντακτών, Το Βήμα, Τα Νέα, Reporter.gr), ο κ. Μπένος αρνείται να ανταποκριθεί σε επανειλημμένα αιτήματα των ΜΜΕ για συνέντευξη και θεωρείται έτοιμος να αποχωρήσει οριστικά από τον συντονισμό του έργου, ενώ ο αρμόδιος υφυπουργός καλείται να δώσει απαντήσεις πριν από τη συνέντευξη Τύπου του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου [Τα Νέα, «Έβρος: ο Μπένος αποχωρεί και το ΠΑΣΟΚ πυροβολεί», 12.08.2026, Reporter.gr, «Ο Μπένος προσβεβλημένος, ο Έβρος παρατημένος».
Στην ίδια συνεδρίαση, ο υφυπουργός επιχείρησε να διαβεβαιώσει ότι «δεν χάνεται κανένα έργο από αυτά που έχουν εξαγγελθεί, δεν χάνεται καμία χρηματοδότηση» - διαβεβαίωση που έρχεται σε ευθεία αντίφαση με το γεγονός ότι το νέο σχέδιο είναι, βάσει προϋπολογισμού, το 1/10 του αρχικού.
Κόμματα της αντιπολίτευσης χαρακτηρίζουν το ζήτημα «πολιτική κοροϊδία» και ζητούν πλήρη διαφάνεια για την τύχη των δεσμεύσεων των 3 δισ. ευρώ.
Υπενθυμίζεται, τέλος, ότι το ζήτημα του Έβρου δεν είναι μεμονωμένο: αντίστοιχη απόκλιση ανάμεσα σε εξαγγελίες και πραγματική υλοποίηση έχει καταγραφεί και σε άλλες πληγείσες περιοχές της χώρας - στη Θεσσαλία, στη Βόρεια Εύβοια, στο Αρκαλοχώρι και στη Βόρεια Χίο — όπου σχέδια ανασυγκρότησης «έμειναν στα χαρτιά», όπως έχει αποκαλυφθεί από τον Τύπο [Εφημερίδα των Συντακτών, «Παχιές υποσχέσεις: τα σχέδια ανασυγκρότησης που έμειναν στα χαρτιά» (Χίος, Έβρος, Β. Εύβοια, Θεσσαλία, Αρκαλοχώρι).
Η μετάλλαξη ενός στρατηγικού σχεδίου 3 δισ. ευρώ σε ένα κατακερματισμένο πακέτο σκόρπιων δράσεων ύψους μόλις 300 περίπου εκατ. ευρώ συνιστά ακόμη μία απόδειξη ότι οι μεγαλόστομες εξαγγελίες της κυβέρνησης στις πληγείσες, ακριτικές περιοχές της χώρας λειτουργούν πρωτίστως ως εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης και όχι ως ουσιαστική, υπολογίσιμη δέσμευση απέναντι σε πολίτες που πλήρωσαν ήδη βαρύτατο τίμημα.
Η εγκατάλειψη κρίσιμων υποδομών - όπως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου- σε μια περιοχή με ιδιαίτερη γεωστρατηγική, αναπτυξιακή και εθνική σημασία, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις πραγματικές προτεραιότητες της κυβέρνησης απέναντι στη συνοχή, την ασφάλεια και το μέλλον του ακριτικού Έβρου. Η παραίτηση, ή έστω η δημόσια δυσαρέσκεια, του ίδιου του ανθρώπου που η κυβέρνηση επέλεξε να εμπιστευτεί το σχέδιο, αποτελεί επιβεβαίωση εκ των έσω ότι η «ανασυγκρότηση» παραμένει, τρία χρόνια μετά, σε μεγάλο βαθμό στα χαρτιά.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
1. Ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενο, ο αναλυτικός προϋπολογισμός ανά άξονα/έργο και οι πηγές χρηματοδότησης του αρχικού MasterPlan «Έβρος Μετά», ύψους 3 δισ. ευρώ, όπως ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2024 στην Ορεστιάδα;
2. Ποιοι ήταν οι λόγοι και τα κριτήρια που οδήγησαν στην ουσιαστική αντικατάσταση του αρχικού σχεδίου από τη νέα ΟΧΕ «Έβρος Μετά» των 108 έργων και των 309,9 εκατ. ευρώ; Ποιος ανέθεσε και ποιος ενέκρινε τη νέα μελέτη, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του επικεφαλής του αρχικού σχεδίου, κ. Σταύρου Μπένου;
3. Ποια συγκεκριμένα έργα του αρχικού MasterPlan εξαιρέθηκαν ή απεντάχθηκαν από το νέο σχέδιο - πέραν της ηλεκτροκίνησης του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ - και τι θα απογίνει η ήδη εξασφαλισμένη γι' αυτά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση;
4. Ποιο είναι το ακριβές ύψος των κονδυλίων που είχε ήδη δεσμεύσει ή εξασφαλίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και λοιποί χρηματοδοτικοί φορείς για το αρχικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ, και προς ποια κατεύθυνση διοχετεύονται πλέον τα κονδύλια αυτά;
5. Ποιες συγκεκριμένες δράσεις προβλέπονται πλέον για την ανοικοδόμηση και ανασυγκρότηση του ακριτικού Έβρου, με ποιο αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ανά έργο (δημοπράτηση, έναρξη, ολοκλήρωση), με ποιον συνολικό προϋπολογισμό και από ποιες πηγές χρηματοδότησης;
6. Μετά την αποχώρηση/παραίτηση του κ. Σταύρου Μπένου από τον συντονισμό του έργου, ποιος αναλαμβάνει πλέον τον συντονισμό και την ευθύνη υλοποίησης της ανασυγκρότησης του Έβρου;
7. Ποια είναι η μέχρι σήμερα πραγματική πρόοδος υλοποίησης των δράσεων ανασυγκρότησης του Έβρου, τρία χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2023 — με αναλυτικά στοιχεία για ενταγμένα, δημοπρατημένα, υπό εκτέλεση και ολοκληρωμένα έργα, καθώς και ποσοστό απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων;
8. Προτίθεται η κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει αναλυτικό, τεκμηριωμένο απολογισμό όλων των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για την ανασυγκρότηση του Έβρου από το 2023 έως σήμερα, ώστε να καταστεί δυνατός ο δημόσιος έλεγχος της υλοποίησής τους;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Θεοδώρα Τζάκρη
Αλέξανδρος Αυλωνίτης
Μυρτώ Κοροβέση
Κυριακή Μάλαμα
Γιώτα Πούλου».
