Δεκαπενταύγουστος, η πιο πλούσια περίοδος πανηγυριών στη χώρα. Πανηγύρια που δεν περιορίζονται μόνο στην Τήνο, την Πάρο, την Ικαρία, την Κεφαλονιά ή την Κάρπαθο αλλά επεκτείνονται σε κάθε περιοχή της χώρας.
Ο ιδιοκτήτης του e-panigiria.gr Σωτήρης Κολιοκώστας εξηγεί στο Dnews γιατί τα πανηγύρια δεν είναι πλέον παλαιομοδίτικα καθώς τα χαρακτηρίζει πλέον η συμμετοχή των νέων σε αυτά, απαριθμεί τα μεγαλύτερα ονόματα καλλιτεχνών των δημοτικών τραγουδιών σήμερα, αλλά και το ποιο είναι το μενού στα τραπέζια και τι απέγινε το φιλοδώρημα με το χαρτονόμισμα στο μέτωπο του κλαρινίστα.
Το e-panigiria.gr είναι μια από τις μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων για τα ελληνικά πανηγύρια και τις παραδοσιακές εκδηλώσεις, με πάνω από 220.000 επισκέψεις τον χρόνο, καθώς ανά πάσα στιγμή μπορεί να ενημερωθείτε για το πού γίνονται πανηγύρια ακόμα και στο μικρότερο χωριό της χώρας.
Δεκαπενταύγουστος, γιορτή της Παναγίας. Ποια είναι τα πιο ξακουστά πανηγύρια; Είναι μόνο νησιώτικη υπόθεση;
Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μάλλον η πιο πλούσια περίοδος πανηγυριών σε όλη τη χώρα. Και το ωραίο είναι πως δεν υπάρχει ένα «το» πανηγύρι — κάθε τόπος έχει τη δική του ιστορία, τον δικό του τρόπο να γιορτάζει.
Η Τήνος, η Πάρος, η Κεφαλονιά, η Ικαρία, η Κάρπαθος έχουν φυσικά βγάλει όνομα. Αλλά θα έκανα λάθος αν άφηνα να νομίζει κανείς ότι το πανηγύρι είναι νησιώτικο προνόμιο. Ήπειρος, Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη, Στερεά, Πελοπόννησος, ακόμα και η Αττική — παντού γίνονται εκατοντάδες γλέντια. Το βλέπουμε καθημερινά κι εμείς μέσα από το e-panigiria.gr: από το πιο απομακρυσμένο χωριό μέχρι μια μεγάλη πόλη, ο κόσμος ψάχνει να μάθει πού θα βρεί το επόμενο πανηγύρι.
Ποια είναι τα μεγάλα ονόματα των πανηγυριών σήμερα;
Έχουν περάσει πια αρκετές γενιές καλλιτεχνών από τα πανηγύρια, και το ρεπερτόριο έχει ανοίξει πολύ. Στο δημοτικό και παραδοσιακό τραγούδι θα ακούσεις τον Γιώργο Βελισσάρη, τον Κώστα Σαφέτη, τον Γιάννη Καψάλη, τη Γιώτα Γρίβα, τη Χαρά Βέρρα — και δίπλα τους, ολοένα και περισσότερους νεότερους καλλιτέχνες που μπαίνουν δυναμικά στον χώρο.
Αυτό που μου αρέσει είναι ότι το πανηγύρι δεν έχει μείνει καθηλωμένο σε μια εποχή. Παραδοσιακό, δημοτικό, νησιώτικο, κρητικό, ποντιακό, ακόμα και λαϊκό — όλα συνυπάρχουν πια στο ίδιο γλέντι. Το βλέπουμε ξεκάθαρα και στις καταχωρίσεις μας, που καλύπτουν ένα τεράστιο εύρος καλλιτεχνών και συγκροτημάτων.
Έχει πανηγύρια και το Λεκανοπέδιο;
Περισσότερα απ' όσα φαντάζεται κανείς, θα έλεγα. Το ότι είσαι στην Αθήνα δεν σημαίνει ότι μένεις εκτός γλεντιού — κρητικές βραδιές, νησιώτικα πανηγύρια, δημοτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις γίνονται σε πολλές γειτονιές της Αττικής.
Στο e-panigiria.gr καταγράφουμε εκδηλώσεις ακόμα και μέσα στον αστικό ιστό — από το κέντρο της Αθήνας ως τα βόρεια και νότια προάστια, τον Πειραιά, όλη την ευρύτερη περιοχή. Κι αυτό μας έχει διδάξει κάτι: το πανηγύρι δεν είναι απαραίτητα ένα χωριό στην κορυφή ενός βουνού. Είναι πάνω απ' όλα μια αφορμή να συναντηθούμε, να ακούσουμε μουσική, να χορέψουμε, να κρατήσουμε ζωντανή μια παράδοση.
Αλήθεια πάει φέτος πολύ περισσότερος κόσμος νέων ηλικιών στα πανηγύρια;
Ναι, και είναι από τις πιο όμορφες αλλαγές που έχω δει. Το πανηγύρι έχει πάψει να θεωρείται «παλιομοδίτικο» ή υπόθεση μόνο για μεγαλύτερες ηλικίες. Βλέπεις νέους να ψάχνουν ενεργά πού θα βρεθεί το επόμενο γλέντι, να οργανώνουν παρέες, να ταξιδεύουν από περιοχή σε περιοχή γι' αυτό.
Τα social media έχουν παίξει σημαντικό ρόλο εδώ — ένα πανηγύρι μπορεί να γίνει viral μέσα σε λίγες ώρες και να φέρει κόσμο που πριν από λίγα χρόνια ίσως ούτε να ήξερε ότι υπάρχει. Και αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα, γιατί σημαίνει πως η παράδοση δεν κλείνεται σε ένα μουσείο. Συνεχίζει να ζει, και μάλιστα περνάει σε μια καινούργια γενιά.
Παλιά έβαζαν χαρτονομίσματα στο μέτωπο του κλαρινίστα. Τι γίνεται σήμερα με τα φιλοδωρήματα;
Το φιλοδώρημα στους μουσικούς είναι από τα πιο χαρακτηριστικά κομμάτια της πανηγυριώτικης κουλτούρας. Η εικόνα με το χαρτονόμισμα στο μέτωπο του κλαρινίστα έχει μείνει σχεδόν σύμβολο του ελληνικού πανηγυριού, ακόμα κι αν σήμερα οι τρόποι έχουν αλλάξει και διαφέρουν από τόπο σε τόπο, από παρέα σε παρέα.
Αυτό όμως που δεν αλλάζει είναι η ουσία: ο κόσμος θέλει να δείξει στον μουσικό ότι πραγματικά τον διασκέδασε. Δεν είναι απλώς θέμα χρημάτων — είναι τρόπος συμμετοχής. Όταν κάποιος σηκώνεται να χορέψει, παραγγέλνει ένα τραγούδι ή δίνει ένα φιλοδώρημα, γίνεται κι αυτός κομμάτι της γιορτής.
Τι τρώει συνήθως ο κόσμος σε ένα πανηγύρι;
Δεν υπάρχει ενιαίο «μενού» — κάθε τόπος έχει τις δικές του γεύσεις. Το κρέας βέβαια έχει τον πρώτο λόγο: αρνί, κατσίκι, σουβλάκι, λουκάνικα, ψητά. Αλλά η εικόνα αλλάζει εντελώς ανάλογα με το πού βρίσκεσαι — άλλες συνταγές στα νησιά, άλλη γαστρονομική παράδοση στην Κρήτη, διαφορετικά κρέατα και πίτες στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία, και σχεδόν παντού το τοπικό κρασί ή το τσίπουρο να συνοδεύει τη βραδιά.
Για μένα πάντως το «μενού» ενός πανηγυριού δεν είναι μόνο το φαγητό. Είναι η μουσική, ο χορός, η παρέα, η αίσθηση ότι όλοι κάθονται στο ίδιο τραπέζι.
Το e-panigiria έχει ριζώσει πια για τα καλά. Ποιος είναι ο στόχος σας;
Ο στόχος μας από την αρχή ήταν απλός: να μη χαθεί κανένα πανηγύρι και να μπορεί ο καθένας να βρει εύκολα πού γίνεται μια εκδήλωση.
Σήμερα το e-panigiria.gr έχει γίνει μια από τις μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων για τα ελληνικά πανηγύρια και τις παραδοσιακές εκδηλώσεις, με πάνω από 220.000 επισκέψεις τον χρόνο. Έχουμε πια και εφαρμογή, με πάνω από 12.000 λήψεις, και συνεχίζουμε να τη βελτιώνουμε.
Ο επόμενος στόχος μας είναι να κάνουμε την εμπειρία ακόμα πιο εύκολη — καλύτερη αναζήτηση, περισσότερη πληροφορία για κάθε εκδήλωση, καλύτερη γεωγραφική απεικόνιση, μεγαλύτερη κάλυψη σε όλη την Ελλάδα.
Αλλά υπάρχει κι ένας μεγαλύτερος στόχος πίσω από όλα αυτά: να βοηθήσουμε να μείνει ζωντανή αυτή η παράδοση. Γιατί για μένα το πανηγύρι δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι οι άνθρωποι, η μουσική, ο χορός, το χωριό, η επιστροφή στον τόπο μας — κομμάτι της ίδιας μας της ταυτότητας. Κι όσο βλέπω νέους ανθρώπους να συμμετέχουν, να χορεύουν, να ταξιδεύουν για ένα πανηγύρι, τόσο πιο σίγουρος είμαι πως αυτή η παράδοση έχει μέλλον.
