Καμπανάκι για την έκταση της ξηρασίας στην Ευρώπη και τις επιπτώσεις της σε γεωργία, ενέργεια, ποτάμια και πυρκαγιές κρούει ο ευρωβουλευτής και μετεωρολόγος Σάκης Αρναούτογλου, επικαλούμενος τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του, το 50% της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκεται ήδη σε κάποια βαθμίδα ξηρασίας, ενώ το 9% βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού, με την κατάσταση να παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενόψει των επόμενων εβδομάδων.
Ξηρασία σε επίπεδα που θυμίζουν το 2022
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιοποιήθηκαν στις 12 Αυγούστου, το 50% της έκτασης της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκεται σε κάποια βαθμίδα ξηρασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Αρναούτογλου συγκρίνει τα φετινά δεδομένα με δύο από τις δυσκολότερες χρονιές των τελευταίων ετών. Στα τέλη Ιουλίου του 2018 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 54%, ενώ το 2022 είχε φτάσει στο 60%.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τον ίδιο, το ποσοστό των περιοχών που βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού. Το 2018 ήταν μόλις 3%, το 2022 είχε φτάσει στο 11%, ενώ φέτος βρίσκεται ήδη στο 9%, πριν καν συμπληρωθεί το πρώτο μισό του Αυγούστου.
«Για το 2026 επομένως η εξέλιξη των επόμενων εβδομάδων θα είναι κρίσιμη», σημειώνει ο ευρωβουλευτής, επισημαίνοντας ότι η φετινή εικόνα βρίσκεται ήδη σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα του 2018 και σχετικά κοντά στα δεδομένα του ιδιαίτερα ξηρού 2022.
Από την ξηρασία στη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές
Το πρόβλημα, όπως εξηγεί, δεν περιορίζεται στην έλλειψη βροχοπτώσεων. Η μειωμένη υγρασία του εδάφους έχει επηρεάσει μεγάλο μέρος της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, ενώ σημαντικοί ποταμοί, μεταξύ των οποίων ο Λίγηρας, ο Πάδος, ο Ρήνος και ο Δούναβης, έχουν καταγράψει πολύ χαμηλές στάθμες.
Οι συνέπειες έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στη γεωργική παραγωγή. Οι προβλέψεις για τις χειμερινές καλλιέργειες έχουν μειωθεί κατά περίπου 1% έως 4% μέσα σε έναν μήνα, ενώ για το καλαμπόκι και τον ηλίανθο οι εκτιμώμενες μειώσεις φτάνουν το 6% έως 7%.
Παράλληλα, η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την παραγωγή ενέργειας, ακόμη και την πυρηνική παραγωγή στη Γαλλία. Στον Δούναβη έχουν καταγραφεί προβλήματα στη ναυσιπλοΐα, την ύδρευση και τη γεωργική δραστηριότητα.
Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο κίνδυνος πυρκαγιών εντείνεται.
Μέχρι τις 5 Αυγούστου 2026 είχαν ήδη καεί περισσότερα από 505.000 εκτάρια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναντι περίπου 379.000 την ίδια ημερομηνία του 2025. Μάλιστα, το 2025 ήταν τελικά η χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στην ΕΕ ως προς τη συνολική καμένη έκταση.
Ο κίνδυνος, μάλιστα, δεν αφορά πλέον μόνο τις παραδοσιακά ευάλωτες περιοχές της Μεσογείου, καθώς σημαντικές πυρκαγιές έχουν εκδηλωθεί ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη βόρεια Γαλλία.
«Πρόληψη πριν από την καταστροφή»
Ο Σάκης Αρναούτογλου επισημαίνει ότι είχε θέσει ήδη από το 2025 και τις αρχές του 2026 στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητήματα που αφορούν την πρόληψη των πυρκαγιών, τη χαρτογράφηση της κλιματικής τρωτότητας, την ενίσχυση των περιφερειών και των δήμων, αλλά και την επαναχρησιμοποίηση νερού για τη γεωργία σε περιοχές που αντιμετωπίζουν λειψυδρία.
Όπως αναφέρει, τον Μάρτιο του 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση του κινδύνου των πυρκαγιών, από την πρόληψη και την ετοιμότητα μέχρι την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση.
Παράλληλα, στις 29 Ιουνίου το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε σε σύσταση για ενίσχυση της πρόληψης, καλύτερη διαχείριση γης και δασών, αξιοποίηση δεδομένων και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και μεγαλύτερη στήριξη των τοπικών κοινωνιών.
Για το 2026 η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει σε ετοιμότητα 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα, μαζί με επίγειες ομάδες πυρόσβεσης. Την ίδια στιγμή, το Copernicus έχει ενεργοποιηθεί από τις αρχές Ιουνίου 30 φορές για πυρκαγιές σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
«Δεν έχει σημασία να πούμε ότι κάποιος δικαιώθηκε. Σημασία έχει ότι η κατεύθυνση που υποστηρίζουμε εδώ και καιρό γίνεται πλέον ευρωπαϊκή προτεραιότητα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Και συνοψίζει την ανάγκη σε έξι βασικούς άξονες: «Πρόληψη πριν από την καταστροφή. Καλύτερη διαχείριση του νερού. Σύγχρονη μετεωρολογική παρακολούθηση. Έγκαιρη προειδοποίηση. Ανθεκτικότερη γεωργία. Καλύτερη διαχείριση των δασών. Ισχυρότερες περιφέρειες και δήμοι».
Ο ίδιος καταλήγει με ένα πιο αισιόδοξο μήνυμα, υπογραμμίζοντας ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τους κινδύνους, αλλά η Ευρώπη διαθέτει πλέον περισσότερη επιστημονική γνώση, καλύτερες προγνώσεις, δορυφόρους, το Copernicus και μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης.
«Δεν μπορούμε να αποτρέψουμε κάθε καύσωνα, κάθε ξηρασία ή κάθε ακραίο καιρικό φαινόμενο. Μπορούμε όμως να είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι όταν έρθουν».
Και, όπως τονίζει, «αυτό είναι το στοίχημα της πρόληψης. Και αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε».
{https://www.facebook.com/20531316728/posts/10154009990506729/}
