Η πρόταση της κυβέρνησης για την αναθεώρηση του άρθρου 16 επανέφερε στο προσκήνιο μία από τις πιο έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων δεκαετιών, τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται θετικό απέναντι στην αλλαγή, θέτοντας όμως συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με βασικό αίτημα τη συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των ιδρυμάτων.
Η συζήτηση βρέθηκε στο επίκεντρο της Διακομματικής Επιτροπής Συνταγματικής Αναθεώρησης, με τη ΝΔ να τάσσεται υπέρ της συνύπαρξης δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων. Ο εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, υποστήριξε ότι η Ελλάδα παρέμεινε για δεκαετίες απομονωμένη από τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της εκπαίδευσης, γεγονός που συνέβαλε και στη φυγή επιστημόνων στο εξωτερικό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η Νέα Δημοκρατία προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 16 στην κατεύθυνση της συνύπαρξης δημοσίων και ιδιωτικών ή μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα ονομάζονται Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος άσκησε κριτική στο υφιστάμενο μοντέλο, υποστηρίζοντας ότι έχει στερήσει από τη χώρα σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης στον εκπαιδευτικό τομέα.
«Στοίχισε ακριβά το κρατικό μονοπώλιο στην εκπαίδευση, απέκλεισε τη χώρα μας από τη δυναμική εκπαιδευτική αγορά. Από αυτή την αγορά η Ελλάδα είναι εντελώς απούσα λόγω της τραγικής ιδεοληψίας κάποιων πολιτικών δυνάμεων ή ξεπερασμένων συντεχνιακών κατεστημένων που συναποτελούν τη δικτατορία των μετριοτήτων», ανέφερε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης.
ΠΑΣΟΚ: Θετικό, αλλά με σαφείς όρους
Σε αντίθεση με τα κόμματα της Αριστεράς, το ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκε διατεθειμένο να συζητήσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, θέτοντας ωστόσο δύο βασικές προϋποθέσεις: την ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών ιδρυμάτων.
Η Νάντια Γιαννακοπούλου υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να ξεπεράσει έναν διαχρονικό «αναχρονισμό», χωρίς όμως να οδηγηθεί σε εμπορευματοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης.
«Ναι, να επιτρέψουμε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα συμπληρώνουν το δημόσιο πανεπιστήμιο. Αυτό είναι το πραγματικά προοδευτικό βήμα», ανέφερε αρχικώς η εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, διαφωνώντας ωστόσο με την «εμπορευματοποίηση» της εκπαίδευσης.
Στη συνέχεια εξήγησε τους λόγους διαφοροποίησης του κόμματός της από την κυβερνητική πρόταση.
«Δεν υπάρχει πουθενά στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας η φράση “μη κερδοσκοπικά” ιδρύματα. Δεν είναι αθώα η επιλογή της διατύπωσης, ανοίγει διάπλατα την πόρτα στο κερδοσκοπικό, επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, χωρίς εγγύηση προσβασιμότητας. Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ σχετίζεται με τη θωράκιση του δημοσίου πανεπιστημίου και με τη ρητή συνταγματική κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Εδώ είναι η διαφορά μας», ανέφερε η Νάντια Γιαννακοπούλου, εξηγώντας τη στάση του κόμματός της.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ευαγγελία Λιακούλη, η οποία υπογράμμισε την ανάγκη να ξεπεραστούν παρωχημένες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, ζητώντας παράλληλα ισχυρές εγγυήσεις για τη μη κερδοσκοπική λειτουργία των ιδρυμάτων και τη στήριξη του δημόσιου πανεπιστημίου. Παράλληλα, κατηγόρησε τη ΝΔ ότι προωθεί μια λογική εμπορευματοποίησης της γνώσης.
Πάντως, το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να υπερψηφίσει τις υπό αναθεώρηση διατάξεις στην παρούσα Βουλή. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε θετική στάση υπό τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις μετατίθεται για την επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση, μετά τις εθνικές εκλογές.
Η αντίδραση της Αριστεράς και οι υψηλοί τόνοι
Τα κόμματα της Αριστεράς διατήρησαν αμετάβλητη τη θέση τους απέναντι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, απορρίπτοντας κάθε προοπτική λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος, απαντώντας στις αναφορές του Ευριπίδη Στυλιανίδη στον Οδυσσέα Ελύτη, επέλεξε να επικαλεστεί τον νομπελίστα συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου για να αποτυπώσει τη θέση του κόμματος.
«Και μιας και μπήκατε στον κόπο, ιδιωτικοποιήστε στο φινάλε και τη…. μάνα που σας γέννησε», σχολίασε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ αναφερόμενος στο νόμο για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, υποστήριξε: «Ούτε το Yale ήρθε στην Ελλάδα, ούτε το Harvard, ούτε το MIT, αλλά το Northern Eastern του κυρίου Λαζαρίδη…».
Παράλληλα, εξέφρασε την αντίθεσή του και στην πρόταση για συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής σημαίας.
«Κλίνατε επί δεξιά. Ποια είναι η ανάγκη για την πρόβλεψη αυτή; Σε καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζουμε το εθνικό σύμβολο. Όμως δεν βρίσκω το λόγο της συνταγματικής αναθεώρησης», ανέφερε ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος.
Από την πλευρά του ΚΚΕ, η Αφροδίτη Κτενά επανέλαβε την πάγια θέση του κόμματος υπέρ της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης, ασκώντας σκληρή κριτική τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στο ΠΑΣΟΚ.
«Το ΚΚΕ στηρίζει αταλάντευτα τη δημόσια δωρεάν εκπαίδευση», τόνισε από την πλευρά της η Αφροδίτη Κτενά του ΚΚΕ, διαμηνύοντας πως το κόμμα της αντιτιθεται σθεναρά στα ιδιωτικά ΑΕΙ, κατηγορώντας τη ΝΔ για «πλήρη υποταγή της εκπαίδευσης στις απαιτήσεις του κεφαλαίου», αλλά και το ΠΑΣΟΚ για «πομφόλυγες».
Τέλος, η Ελληνική Λύση παρουσίασε τη δική της πρόταση για το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης.
«Η πρότασή μας είναι η παράλληλη λειτουργία δημοσίων και ιδιωτικών ΑΕΙ με ταυτόχρονη κατάργηση των ψυχοφθόρων πανελλαδικών εξετάσεων», ανέφερε ο Στέλιος Φωτόπουλος της Ελληνικής Λύσης.
