Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε σήμερα την έναρξη της διαδικασίας για τη συνταγματική αναθεώρηση. Στη δήλωσή του ο πρωθυπουργός ανέφερε: «Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά».
Δεν πείθει η κυβέρνηση
Ο Μητσοτάκης στη δήλωσή του υποστηρίζει ότι η αναθεώρηση είναι απαραίτητη για να προσαρμοστεί το σύνταγμα στον 21ο αιώνα. Ωστόσο, είναι προφανές ότι η συνταγματική αναθεώρηση εντάσσεται στον κομματικό σχεδιασμό της Νέας Δημοκρατίας εν όψει των εκλογών. Τόσο οι αλλαγές που προτείνονται όσο και ο τόνος της πρωθυπουργική δήλωσης δεν αφήνουν αμφιβολίες για την κομματική σκοπιμότητα του εγχειρήματος. Άλλωστε, δεν μπορεί να πείσει ότι νοιάζεται σοβαρά για το θεσμικό εκσυγχρονισμό μια κυβέρνηση που καταπάτησε τις θεμελιώδεις πολιτικές ελευθερίες με το σκάνδαλο των υποκλοπών, γελοιοποίησε τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες με την ψηφοφορία των… απόντων για την εξεταστική του ΟΠΕΚΕΠΕ και μετέτρεψε τις προανακριτικές και εξεταστικές επιτροπές σε διαδικασίες συγκάλυψης και όχι διαλεύκανσης των σκανδάλων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κομματική εργαλειοποίηση
Μέσα από τη συνταγματική αναθεώρηση, το Μαξίμου έχει πέντε στόχους:
1. Να διαμορφώσει προς όφελός του την κεντρική πολιτική ατζέντα, απομακρύνοντας τη από τα θέματα της ακρίβειας και της διαφθοράς.
2. Να στηρίξει την προσπάθεια αναστήλωσης της εικόνας της «εκσυγχρονιστικής ΝΔ», που έχει θρυμματιστεί με τα Τέμπη και τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
3. Να εμφανιστεί ότι «ανταποκρίνεται» σε λαϊκά αιτήματα όπως ο τερματισμός της ατιμωρησίας της πολιτικής ελίτ.
4. Να προκαλέσει ρήγματα στο ΠΑΣΟΚ, οξύνοντας την εσωτερική αντιπαράθεση μεταξύ όσων κρατούν σκληρή γραμμή απέναντι στην κυβέρνηση και όσων κρατούν ανοιχτό το παράθυρο σε ενδεχόμενη κυβερνητική συνεργασία με τη ΝΔ.
5. Να συνταγματοποιήσει κατεξοχήν νεοφιλελεύθερες και συντηρητικές πολιτικές, αποτρέποντας τη μελλοντική αλλαγή τους.
Η κομματική εργαλειοποίηση φαίνεται άλλωστε και σε μια αποστροφή της σημερινής δήλωσης Μητσοτάκη: «Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα». Δηλαδή, ο πρωθυπουργός προαναγγέλλει ότι οι όποιες αντιρρήσεις στις προτάσεις τους θα καταγγελθούν ως λαϊκισμός και τοξικότητα…
Δεν είναι η πρώτη φορά
Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το σχόλιο του καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Γιώργου Σωτηρέλη: «Δεν είναι η πρώτη φορά που μία κυβέρνηση καταφεύγει στην αναθεώρηση του Συντάγματος, με πρόσχημα να μας πείσει για τον μεταρρυθμιστικό της οίστρο αλλά στην πραγματικότητα για να απομακρυνθούν τα φώτα της δημοσιότητας από σκάνδαλα και αποτυχίες. Την μικροπολιτική αυτήν τακτική (την οποία έχω χαρακτηρίσει περιπαικτικά «το στρίβειν δια της αναθεώρησης») φαίνεται ότι προσεχώς θα την δούμε ξανά αλλά σε μια ακόμη χειρότερη εκδοχή της. Το γιατί είναι προφανές: κανένας λεκτικός βερμπαλισμός και καμία μεγαλεπήβολη εξαγγελία δεν μπορεί να υπερκεράσει το τεράστιο έλλειμμα θεσμικής αξιοπιστίας που έχει σωρεύσει η σημερινή κυβέρνηση κατά την διάρκεια της έως τώρα θητείας της».
Τα βασικά σημεία
Αξίζει όμως να μπούμε και στην ουσία των αλλαγών που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, κάνοντας κάποιες πρώτες παρατηρήσεις:
1. «Αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους» . Η αναθεώρηση του άρθρου 86 με τον τρόπο που προαναγγέλλεται, θα σημάνει ότι η κυβέρνηση θα διατηρήσει τον έλεγχο της διαδικασίας.
2. Άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο. Άρση της μονιμότητας χωρίς δικλείδες για να μην αντιμετωπίζεται το κράτος ως λάφυρο από την εκάστοτε κυβέρνηση, σημαίνει στην πράξη ευνοιοκρατία, κομματικές διώξεις και διοικητική αναποτελεσματικότητα -η κυβέρνηση Μητσοτάκη δίνει διαρκώς τέτοια δείγματα γραφής.
3. «Άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων». Η δήλωση ότι θα αναθεωρηθεί το άρθρο 16 το οποίο έχει ήδη φαλκιδευτεί αφού επιτράπηκε η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, συνοψίζει τη λογική της χειραγώγησης των θεσμών που διέπει την κυβέρνηση. Το γεγονός δε ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που ιδρύονται, είναι καταφανώς υποδεέστερα των δημοσίων, αποδεικνύει ότι η αναθεώρηση/φαλκίδευση του άρθρου 16 δεν έχει ως στόχο την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά την ενίσχυση της κερδοφορίας των κολλεγίων.
4. Κλείνοντας, ο Μητσοτάκης σημείωσε ότι η αναθεώρηση θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού». Εδώ τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα. Γιατί ο πρωθυπουργός επιχειρεί να συνταγματοποιήσει συγκεκριμένες απόψεις για την οικονομική πολιτική και βάλει ελέγχους στα κόμματα που περιορίζουν την ελευθερία τους. Τι ακριβώς σημαίνει «δημοσιονομική ισορροπία», αν όχι διαρκή λιτότητα; Από και ως πού το σύνταγμα θα απαγορεύσει (!) πολιτικές που δίνουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη και όχι στον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό; Είναι δυνατόν να απαγορευτεί συνταγματικά ο… κεϋνσιανισμός;
Επιπλέον πώς ακριβώς θα διακριβώνεται η «ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων»; Κάποιοι δικαστικοί ή οικονομολόγοι θα κρίνουν να είναι «ρεαλιστικά» όσα περιλαμβάνουν τα προγράμματα των κομμάτων; Με ποια κριτήρια και με βάση ποια κοσμοθεωρία; Δεν συνιστά αυτό περιορισμό της ελευθερίας του πολιτικού φρονήματος;
Μια συνταγματική αναθεώρηση που γίνεται με κομματική σκοπιμότητα δεν απαντά στην κρίση των θεσμών. Αντιθέτως, την οξύνει.
