Σε τροχιά επεξεργασίας εισέρχεται το πακέτο μέτρων που αναμένεται να εξεταστεί και να κοστολογηθεί ενόψει της κατάρτισης του προεκλογικού προγράμματος για την επόμενη τετραετία, με το οικονομικό επιτελείο να κινείται εντός των αυστηρών ορίων που θέτουν οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τους περιορισμούς, οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις των τελευταίων δύο ετών δημιουργούν συνθήκες σχετικής ευελιξίας για στοχευμένες παροχές, με αναλυτές να εκτιμούν ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για το 2027 ενδέχεται να υπερβεί κατά πολύ το 1 δισ. ευρώ.
Ήδη στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η μείωση της παρακράτησης φόρου για τα φυσικά πρόσωπα, ένα μέτρο με συγκρατημένο δημοσιονομικό κόστος, το οποίο υπολογίζεται στα περίπου 650 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Παράλληλα εξετάζονται παρεμβάσεις στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, που θα μπορούσαν να περιορίσουν τα φορολογικά βάρη για περισσότερους από 450.000 επαγγελματίες που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς. Ωστόσο, οποιαδήποτε αλλαγή στο πεδίο αυτό συνδέεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα έχει παρουσιαστεί στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ως μόνιμο εργαλείο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Στο μικροσκόπιο τίθεται επίσης η επανεξέταση του συντελεστή φορολόγησης των προσωπικών εταιρειών. Με τον ισχύοντα συντελεστή 22%, οι συγκεκριμένες εταιρικές μορφές εμφανίζονται λιγότερο ελκυστικές σε σύγκριση με τις ατομικές επιχειρήσεις, γεγονός που, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επαγγελματικές συνεργασίες. Το υπουργείο Οικονομικών αποφεύγει προς το παρόν να ανοίξει τα χαρτιά του, ωστόσο στο παρασκήνιο έχουν ξεκινήσει τεχνικές ασκήσεις για την αποτίμηση του κόστους και των δημοσιονομικών επιπτώσεων κάθε εναλλακτικού σεναρίου.
Καθοριστικός παράγοντας για τις τελικές αποφάσεις παραμένει η πορεία των δημόσιων οικονομικών. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι και το 2025 ο προϋπολογισμός, σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης, θα κλείσει με υπέρβαση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος, το οποίο ενδέχεται να ξεπεράσει –ενδεχομένως και αισθητά– το 4% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%. Υπενθυμίζεται ότι το 2024 το πρωτογενές πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του 4,7% του ΑΕΠ.
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, είναι κατά πόσο αυτή η υπέρβαση, και ειδικότερα η καλύτερη του αναμενομένου πορεία των φορολογικών εσόδων, μπορεί να θεωρηθεί μόνιμου χαρακτήρα. Μόνο υπό αυτή την προϋπόθεση μπορεί να μεταφραστεί σε πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για παροχές το 2027.
Το πακέτο της ΔΕΘ του 2026, που θα αφορά το 2027, αναμένεται να κριθεί το επόμενο τρίμηνο, καθώς στο τέλος Μαρτίου καταφθάνει στην Αθήνα αντιπροσωπεία της Κομισιόν για διαπραγματεύσεις. Στο επίκεντρο των επαφών θα βρεθεί και η πορεία της μείωσης της φοροδιαφυγής, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα για τη δημιουργία μόνιμων εσόδων και, κατ’ επέκταση, για τη δυνατότητα υλοποίησης νέων παρεμβάσεων με σταθερό δημοσιονομικό αποτύπωμα.
