Η σημερινή απόφαση 32 κρατών μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να ρίξουν στην αγορά 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματά τους, δείχνει την οξύτητα της πετρελαϊκής κρίσης που πυροδότησε ο πόλεμος εναντίον του Ιράν. Πέρα από την αύξηση πλέον του 45% της τιμή του βαρελιού (που αυτή τη στιγμή είναι κοντά στα 90 δολάρια), το μέγιστο πρόβλημα είναι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία περνάει το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Παρά τις δηλώσεις Τραμπ ότι οι ΗΠΑ εγγυώνται την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ, οι σημερινές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο κατέστησαν σαφές το τεράστιο ρίσκο που παίρνουν όσα πλοία κινούνται στην περιοχή.
Η στρατηγική του Ιράν
Η πρόκληση πετρελαϊκής κρίσης και η μέγιστη διαταραχή της παγκόσμιας οικονομίας (από τις αερομεταφορές και τον τουρισμό έως το διεθνές εμπόριο) αποτελούν βασικά σημεία της τακτικής που επέλεξε το Ιράν για την αντιμετώπιση της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης. Πρόκειται για μια τακτική «ανταρτοπόλεμου» που αποσκοπεί στην πρόκληση του μέγιστου δυνατού οικονομικό κόστος στον αντίπαλο και τους συμμάχους του.
Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Ρούσσος είχε γράψει στο Dnews: «Το Ιράν γνωρίζει ότι η συμβατική ισορροπία ισχύος είναι καταφανώς εις βάρος του. Δεν έχει την υλική δυνατότητα να επιτύχει μια κλασική στρατιωτική νίκη απέναντι σε έναν συνασπισμό δυτικών δυνάμεων. Ως εκ τούτου, η στρατηγική του προσομοιάζει περισσότερο σε «αντάρτικο» παρά σε παραδοσιακό πόλεμο. Κεντρικός στόχος δεν είναι η στρατιωτική ήττα του αντιπάλου, αλλά η επιβίωση του καθεστώτος. Παράλληλα, επιδιώκει να αυξήσει στο μέγιστο το κόστος για τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών και για την παγκόσμια οικονομία, είτε μέσω επιθέσεων στις χώρες του Κόλπου είτε μέσω αποσταθεροποίησης κρίσιμων ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Είναι χαρακτηριστική η σημερινή δήλωση του Ιμπραήμ Ζολφακαρί, εκπροσώπου της ιρανικής στρατιωτικής διοίκησης. «Ετοιμαστείτε να πάει το βαρέλι στα 200 δολάρια, γιατί η τιμή του πετρελαίου εξαρτάται από τη σταθερότητα της περιοχής την οποίας υπονομεύσατε», ανέφερε ο Ζολφοκαρί απευθυνόμενος στις ΗΠΑ.
Η προειδοποίηση
Σύμφωνα με διπλωματική πηγή, οι μοναρχίες του Κόλπου είχαν προειδοποιήσει το Λευκό Οίκο για την πρόθεση του Ιράν να προκαλέσει πετρελαϊκή κρίση αν δεχόταν επίθεση. Δεν είναι απίθανο να είχαν ενημερωθεί από το ίδιο το Ιράν περί αυτού. Όπως και να έχει, οι μοναρχίες του Κόλπου έκαναν τεράστια προσπάθεια για να μη γίνει αυτός ο πόλεμος -χωρίς επιτυχία.
Αλλά ακόμα και σήμερα, παρά τα πλήγματα που δέχονται από το Ιράν, αποφεύγουν την περαιτέρω κλιμάκωση. Ενώ καταδικάζουν τις ιρανικές επιθέσεις και δηλώνουν ότι διατηρούν το δικαίωμα της αυτοάμυνας, εντούτοις, οι χώρες του Κόλπου δεν έχουν απαντήσει μέχρι τώρα με στρατιωτικά μέσα. «Δεν είναι δικός μας πόλεμος. Δεν θέλαμε αυτή τη σύγκρουση, όμως πληρώνουμε το τίμημα στην ασφάλεια και στην οικονομία μας», δήλωσε στο Reuters η Ebtesam Al-Ketbi, πρόεδρος του Emirates Policy Center.
Ο Τραμπ που δεν άκουσε
Αυτό που μοιάζει εξωφρενικό, είναι ότι ο Τραμπ δεν πίστεψε τις προειδοποιήσεις των μοναρχιών του Κόλπου. Ρεπορτάζ των New Yort Times αναφέρει ότι οι σύμβουλοι του Αμερικανού Προέδρου «απέρριπταν τις προειδοποιήσεις ότι το Ιράν θα μπορούσε να διεξαγάγει οικονομικό πόλεμο κλείνοντας τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς που μεταφέρουν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Το μέγεθος αυτού του λάθους εκτίμησης έγινε εμφανές τις τελευταίες ημέρες, όταν το Ιράν απείλησε ότι θα ανοίξει πυρ εναντίον εμπορικών πετρελαιοφόρων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, το στρατηγικό «λαιμό μπουκαλιού» από τον οποίο πρέπει να περάσουν όλα τα πλοία που βγαίνουν από τον Περσικό Κόλπο».
Χωρίς προοπτική εξόδου
Ο Τραμπ δήλωσε σήμερα ότι «ο πόλεμος πάει περίφημα» και προέβλεψε ότι θα τελειώσει σύντομα. Μάλιστα για να δείξει πόσο καλά έχουν πάει ο επιχειρήσεις, υποστήριξε ότι «δεν έχει μείνει σχεδόν τίποτα να βάλουμε στο στόχαστρο».
Ωστόσο, η προοπτική εξόδου από την πολεμική κρίση δεν είναι ακόμα ορατή. Το ισλαμικό καθεστώς στο Ιράν δεν φαίνεται να ανατρέπεται (κάτι που αρχίζουν να παραδέχονται και οι Ισραηλινοί), ενώ τα χτυπήματα στο Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου συνεχίζονται. Το ερώτημα είναι λοιπόν πώς μπορεί να σταματήσει ο Τραμπ τον πόλεμο, πείθοντας ότι θριάμβευσε, ενώ το καθεστώς παραμένει στη θέση του και εξακολουθεί να μάχεται. Ωστόσο, η όξυνση της πετρελαϊκής κρίσης δεν του αφήνει πολλά χρονικά περιθώρια.
