Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας αποφάσισε την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των κρατών-μελών της, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συλλογική απελευθέρωση αποθεμάτων στην ιστορία του οργανισμού.
Η απόφαση ελήφθη από τα 32 κράτη-μέλη της υπηρεσίας, τα οποία περιλαμβάνουν ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης, της Βόρειας Αμερικής και της βορειοανατολικής Ασίας. Η αποδέσμευση των αποθεμάτων θα γίνει σταδιακά και με χρονοδιάγραμμα που θα προσαρμόζεται στις συνθήκες κάθε χώρας, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης της διοχέτευσης του πετρελαίου στις αγορές.
Ο εκτελεστικός διευθυντής της υπηρεσίας, Φατίχ Μπιρόλ, χαρακτήρισε την απόφαση «έκτακτη συλλογική δράση πρωτοφανούς μεγέθους», τονίζοντας ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά πετρελαίου είναι «χωρίς προηγούμενο». Όπως σημείωσε, η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί τον βασικό λόγο ύπαρξης του οργανισμού και η συντονισμένη αντίδραση των χωρών-μελών αποδεικνύει την πρόθεσή τους να δράσουν από κοινού απέναντι σε μεγάλες διαταραχές της αγοράς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς η σύγκρουση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει προκαλέσει σοβαρές δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως. Από το σημείο αυτό διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Αναλυτές της αγοράς προειδοποιούν ότι ακόμη και η μέγιστη δυνατότητα αποδέσμευσης αποθεμάτων ίσως να μην αρκεί για να καλύψει πλήρως μια παρατεταμένη διακοπή των ροών μέσω της περιοχής, από την οποία μεταφέρονται περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Την ίδια ώρα, η Ιαπωνία ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να κινηθεί άμεσα, με την πρωθυπουργό Σανάε Τακαΐτσι να δηλώνει ότι η χώρα θα αρχίσει να απελευθερώνει ποσότητες πετρελαίου από τα εθνικά της αποθέματα ήδη από την επόμενη εβδομάδα. Η απόφαση αυτή, όπως ανέφερε, συνδέεται με την «εξαιρετικά υψηλή εξάρτηση» της χώρας από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή.
Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες μετά την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου. Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent είχε φθάσει σχεδόν τα 120 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, πριν υποχωρήσει ξανά κάτω από τα 90 δολάρια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπηρεσίας, τα κράτη-μέλη διαθέτουν σήμερα περισσότερα από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια δημόσιων στρατηγικών αποθεμάτων, ενώ περίπου 600 εκατομμύρια βαρέλια βρίσκονται σε αποθέματα εταιρειών που τηρούνται βάσει κυβερνητικών υποχρεώσεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπηρεσία είχε προχωρήσει σε σημαντική αποδέσμευση αποθεμάτων και το 2022, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν είχαν διατεθεί περίπου 182 εκατομμύρια βαρέλια για τη σταθεροποίηση της αγοράς ενέργειας. Ωστόσο, η σημερινή απόφαση ξεπερνά κάθε προηγούμενο μέτρο, υπογραμμίζοντας το μέγεθος της ενεργειακής κρίσης που προκαλεί η τρέχουσα γεωπολιτική ένταση.
