Ο Χάρης Δούκας τόνισε ότι ο παραγωγικός μετασχηματισμός της Ελλάδας δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά κυρίως πολιτικό. Σε ομιλία του σε διημερίδα για την ανάπτυξη, υπογράμμισε ότι η βιώσιμη αλλαγή απαιτεί ένωση δυνάμεων για επένδυση στον άνθρωπο, την κοινωνία, τη γνώση και την αλληλεγγύη.
Σημείωσε ότι η χώρα αντιμετωπίζει χαμηλή παραγωγικότητα, εξάρτηση από τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας και ανισότητες, που υπονομεύουν την πραγματική ανάπτυξη. Η νέα παραγωγική βάση, σύμφωνα με τον Δούκα, πρέπει να στηρίζεται στην καινοτομία, την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, την αναβάθμιση της γεωργίας και της βιομηχανίας, χωρίς να αφήνει πίσω τις μικρές επιχειρήσεις.
Τόνισε επίσης ότι η δίκαιη κατανομή του πλούτου και η Δημοκρατία στην οικονομία και στους θεσμούς είναι απαραίτητα στοιχεία για ένα πραγματικά παραγωγικό και κοινωνικά δίκαιο μοντέλο ανάπτυξης. «Το στοίχημα του παραγωγικού μετασχηματισμού είναι πολιτικό», κατέληξε, «να ενώσουμε δυνάμεις για να επενδύσουμε στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στη γνώση, στην αλληλεγγύη.»
Η ομιλία του Χάρη Δούκα
Αγαπητές φίλες και φίλοι διοργανωτές,
Κυρίες και κύριοι
Οι εθνικοί μύθοι στην Ελλάδα ευδοκιμούν και ενίοτε γίνονται φύλλο συκής για να καλύψουν αποτυχημένες κυβερνητικές πολιτικές, παγιωμένες αντιλήψεις για το κράτος-φέουδο των ολίγων και ισχυρών, ανεπάρκειες του πολιτικού συστήματος, ακινησία της κοινωνίας και παραιτημένες παραγωγικές δυνάμεις.
Έναν ακόμη τέτοιον μύθο ζούμε αυτή την περίοδο. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για τους ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπερνούν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. ‘Όμως η Κομισιόν κρούει των κώδωνα του κινδύνου για την απελπιστική υστέρηση στην παραγωγικότητα που φέρνει την Ελλάδα στην τελευταία θέση της Ευρώπης.
Η Αθήνα πανηγυρίζει για το successstory της ελληνικής οικονομίας. Μιας οικονομίας όμως, που είναι εξαρτημένη από τομείς χαμηλής παραγωγικότητας, όπως ο τουρισμός, η ακίνητη περιουσία και η εστίαση και που το πλήθος των μικρών επιχειρήσεων παραμένουν κολλημένες σε μη παραγωγικά μοντέλα, καταδικασμένες να σβήσουν.
Η τελευταία έκθεση Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, επισημαίνει ότι παρά τη σταθερή ανάπτυξη από το 2021, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα δεν προσεγγίζει καν, αυτήν της υπόλοιπης Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις αρχές της βδομάδας, περιχαρείς υπουργοί διαβεβαίωναν ότι δε θα χαθεί ούτε ένα ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλήθεια – ακόμη κι αν είναι έτσι - μπορεί η κυβέρνηση να απαντήσει πόσο θα αυξηθεί η παραγωγικότητα ή πόσο υπολογίζει ότι θα βελτιωθούν οι κοινωνικοί δείκτες από τον τρόπο που δαπάνησε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης;
Στην πραγματικότητα δεν έχει να πει κάτι στα σοβαρά. Γιατί οι συλλογικές ανάγκες, από τις οποίες εξαρτάται η κοινωνική ευημερία ή αντίθετα η δυσπραγία, δεν υπήρξαν προτεραιότητα στην 7ετία της σημερινής κυβέρνησης.
Δεν ήταν ποτέ μέσα στις φιλοδοξίες της να γίνει κάτι πραγματικά σημαντικό, να πιάσουν τόπο τα 36 δισ. ευρώ. Όπως, για παράδειγμα, να χτίσουμε 10-20 χιλιάδες κοινωνικές κατοικίες ή να αναμορφώσουμε το σύστημα της εκπαίδευσης, της έρευνας, να ξεκινήσει η αναβάθμιση του ΕΣΥ ή να οχυρώσουμε τις πόλεις μας απέναντι στην απειλή των ακραίων φαινομένων.
Αυτά δεν αποτελούν προτεραιότητα της σημερινής κυβέρνησης. Προτεραιότητά της είναι η εξυπηρέτηση των δικτύων των εκλογικών πελατών της και τα επιδόματα που κλείνουν πρόσκαιρα, αλλά διαιωνίζουν τα κενά της κοινωνικής πολιτικής. Εσχάτως, καθώς μπαίνουμε – όπως όλα δείχνουν σε μια μακρά προεκλογική περίοδο – είναι και οι ψηφοθηρικές φοροελαφρύνσεις.
Όλα αυτά όμως δεν οδηγούν την Ελλάδα με αξιώσεις στο νέο διεθνή ανταγωνιστικό στίβο, που διαμορφώνουν, από την μια οι γεωπολιτικές εξελίξεις και από την άλλη η ραγδαία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αντίθετα είναι πιθανόν να την οδηγήσουν σε ένα νέο κύκλο καταστροφής. Αυτό το περιβάλλον φέρνει και πάλι την Ελλάδα σε ένα σημείο καμπής και θέτει το θέμα της διημερίδας σας - για τον παραγωγικό μετασχηματισμό - στην πρώτη γραμμή. Είμαι βέβαιος ότι θα ακούσουμε ενδιαφέρουσες σκέψεις από τους εκλεκτούς συμμετέχοντας στα πάνελ.
Δύο-τρεις σκέψεις θα ήθελα να καταθέσω σύντομα, στις συζητήσεις σας:
Η πρώτη, ότι δεν μπορεί να υπάρχει πραγματικός μετασχηματισμός όταν οι ανισότητες μεγαλώνουν.Η Ελλάδα σήμεραέχει χαμηλούς μισθούς, αλλά υψηλό κόστος ζωής,έχει νέους με προσόντα που μεταναστεύουν για να ζήσουν αξιοπρεπώς και μια οικονομία που εξαρτάται υπερβολικά από τον τουρισμό και τα ενοίκια.Ένας προοδευτικός μετασχηματισμός ξεκινά από την επένδυση στον άνθρωπο: Δημόσια Παιδεία που καλλιεργεί δεξιότητες, Δημόσια Υγεία που σέβεται την αξιοπρέπεια κάθε πολίτη και πολιτικές στήριξης της εργασίας.
Η δεύτερη, ότι η νέα παραγωγική βάση δεν μπορεί να είναι στηριγμένη στο φθηνό εργατικό κόστος, και τις επιδοτήσεις.Χρειαζόμαστε γενναία αναβάθμιση του πρωτογενή τομέα, της γεωργίαςμε ποιότητα και συνεργατικά σχήματα, της βιομηχανίας με περιβαλλοντική ευθύνη και έξυπνη τεχνολογία, ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, χωρίς να αφήνουμε πίσω τις μικρές επιχειρήσεις.
Η Τρίτη, ότι χρειάζεται Δίκαιη Κατανομή του Πλούτου. Αν ο πλούτος δεν μοιράζεται δίκαια, τότε έχουμε ανάπτυξη για λίγους.Δίκαιη κατανομή του πλούτου, σημαίνει ισχυρό κοινωνικό κράτος, φορολογική δικαιοσύνη: όχι άλλα βάρη στους μισθωτούς και τους μικρούς, δημόσιες επενδύσεις με κριτήρια βιωσιμότητας και κοινωνικού οφέλους.
Και μια τελευταία σκέψη, όχι όμως και τελευταία σε σπουδαιότητα, ο παραγωγικός μετασχηματισμός δεν είναι μόνο τεχνική υπόθεση, προϋποθέτει Δημοκρατία στην Οικονομία και στους Θεσμούς.Δηλαδή,αποτελεσματικό κράτος, συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό πολιτικών, διαφάνεια στις επενδύσεις και στη χρήση των δημόσιων πόρων, ενίσχυση της αυτοδιοίκησης, όχι συγκεντρωτισμός, έλεγχος των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, όχι παράδοση του δημόσιου χώρου στο ιδιωτικό κεφάλαιο.
Κυρίες και κύριοι,
Ο ευρύτερος προοδευτικός χώρος σκέψης, αναγνωρίζει το παραγωγικό σύστημα, όχι μόνο ως εργαλείο, αλλά και ως ισχυρό κοινωνικό πομπό που διαπλάθει την επιχειρηματικότητα, τις αναπτυξιακές προσδοκίες και βεβαίως την πολιτική. Η ικανότητα όλων των φορέων του παραγωγικού συστήματος να δημιουργούν ευκαιρίες, να εφευρίσκουν καινοτομίες, να αναπτύσσουν και να πριμοδοτούν εργασιακές δεξιότητες, να εμπνέουν νέες προσδοκίες, λειτουργούν ως διαμορφωτές και πυλώνες αντιλήψεων και συμπεριφορών της κοινωνίας.
Γι’ αυτότο στοίχημα του παραγωγικού μετασχηματισμού είναι κυρίως πολιτικό. Δεν υπάρχει ουδέτερη αλλαγή. Και για να είναι η αλλαγή που χρειαζόμαστε βιώσιμη, πρέπει να ενώσουμε δυνάμεις. Να ενώσουμε δυνάμεις για να επενδύσουμε στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στη γνώση, στην αλληλεγγύη.
Σας ευχαριστώ.
