Ποιο είναι το αποτέλεσμα της κυβερνητικής απόφασης; Ότι θα επέλθει η παραγραφή (κατά νομική ακριβολογία η παρέλευση της αποσβεστικής προθεσμίας) και δεν θα μπορεί να προχωρήσει δίωξη τουλάχιστον κατά του ενός από τους δύο Υπουργούς.
Υπάρχει ένα τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς, που αποκαλύφθηκε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Υπάρχει μία ογκώδης δικογραφία, όπου στοιχειοθετούνται η σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, υπεξαιρέσεις, απάτες και κακουργηματική απιστία. Υπάρχουν δύο Υπουργοί, που αναφέρονται ονομαστικά στη δικογραφία για την εμπλοκή τους στο σκάνδαλο. Και υπάρχει ο κίνδυνος παραγραφής αν δεν ξεκινήσει η δίωξη των Υπουργών (τουλάχιστον για τον ένα από αυτούς) πριν από την έναρξη της επόμενης συνόδου της Βουλής στις 5 Οκτωβρίου.
Τι όφειλε αυτονοήτως να πράξει η Κυβέρνηση; Να συστήσει Προανακριτική Επιτροπή, επειδή έμειναν μόλις δυόμιση (καλοκαιρινοί) μήνες μέχρι την παραγραφή, προκειμένου να διερευνηθεί αν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να ασκηθεί δίωξη κατά των δύο Υπουργών πριν επέλθει η παραγραφή. Τι πράττει αντί για αυτό η Κυβέρνηση; Προτείνει τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής η οποία θα εξετάσει τα πεπραγμένα του ΟΠΕΚΕΠΕ από το 1998 μέχρι σήμερα, για να καταλήξει μετά από μερικούς μήνες σε ένα πόρισμα όπου κάθε κόμμα θα δίνει τη δική του εκδοχή για όσα έγιναν τα προηγούμενα 27 χρόνια, χωρίς καμία έννομη συνέπεια για τους εμπλεκόμενους.
Ποιο είναι το αποτέλεσμα της κυβερνητικής απόφασης; Ότι θα επέλθει η παραγραφή (κατά νομική ακριβολογία η παρέλευση της αποσβεστικής προθεσμίας) και δεν θα μπορεί να προχωρήσει δίωξη τουλάχιστον κατά του ενός από τους δύο Υπουργούς. Πώς ονομάζεται αυτή η κυβερνητική απόφαση στην τρέχουσα πολιτική ορολογία; Συγκάλυψη ή πλυντήριο, και μάλιστα με τρόπο πιο προκλητικό ακόμη και από τα Τέμπη. Πρόκειται δηλαδή για κυβερνητικές ενέργειες που έχουν αποτέλεσμα να απαλλάσσονται δύο Υπουργοί σκόπιμα από οποιαδήποτε ποινική λογοδοσία, χωρίς να γίνει προηγουμένως καμία έρευνα για τις πράξεις τους που περιγράφονται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Ο κ. Μάκης Βορίδης, εκ των βασικών υπόπτων στο τεράστιο σκάνδαλο πολιτικής διαφθοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ σύμφωνα με την 3.000 σελίδων δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, έκανε χτες μία ανάρτηση στο Χ την οποία χαρακτηρίζει ως «ένα πρώτο, σύντομο σχόλιο επί των αποδιδομένων σε εμένα κατηγοριών από το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά», επιφυλασσόμενος να επανέλθει «με όλα τα απαραίτητα νομικά και πολιτικά επιχειρήματα, τη στιγμή που πρέπει» και αποποιούμενος κάθε ποινική ευθύνη, όπως πράττει άλλωστε κατά κανόνα κάθε ύποπτος ή κατηγορούμενος για την τέλεση εγκλημάτων. Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια απλά ζητήματα τα οποία, παρότι αυτονόητα στον νομικό κόσμο, επιχειρείται από την Κυβέρνηση να παρεξηγηθούν ή να διαστρεβλωθούν:
1. Υπάρχει ένα σκάνδαλο κρατικής διαφθοράς, ένα (πρώτο) πρόστιμο 415 εκατομμυρίων που θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι και ένας εμπεριστατωμένος φάκελος δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ο κ. Βορίδης ήταν από το 2019 έως τις αρχές του 2021 Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης με αρμοδιότητα την εποπτεία του ΟΠΕΚΕΠΕ και φέρεται, κατά τη δικογραφία, να προέβη σε συγκεκριμένες πράξεις και παραλείψεις που συναρτώνται με το σκάνδαλο, ενώ φέρεται να συνέχισε και αργότερα ως Υπουργός Επικρατείας να έχει εμπλοκή στην υπόθεση.
2. Είναι ένοχος ο κ. Βορίδης για κακουργηματική απιστία, συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, ηθική αυτουργία σε απάτες και υπεξαιρέσεις, παράβαση καθήκοντος; Αυτό έχει αρμοδιότητα να το κρίνει η δικαιοσύνη. Επί του παρόντος καλύπτεται από το τεκμήριο αθωότητας, όπως άλλωστε και τα υπόλοιπα εμπλεκόμενα πρόσωπα της δικογραφίας--ο Χασάπης, ο Φραπές και τα άλλα παιδιά, που κατά τα λεγόμενά τους σκόπευαν να "ξεκ...σουν" την Ελληνίδα εισαγγελέα Πόπη Παπανδρέου η οποία χειριζόταν την υπόθεση στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
3. Τι συμβαίνει όταν υπάρχουν υποψίες ή κατηγορίες για την τέλεση ποινικών αδικημάτων; Δεν χρειάζεται να είναι κανείς νομικός για να απαντήσει: Προανάκριση και ακολούθως ανάκριση, ώστε να διερευνηθεί τι έχει γίνει, να δώσει εξηγήσεις ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος, να συγκεντρωθούν στοιχεία και να γίνει η πρώτη αξιολόγηση των γεγονότων.
4. Ποιος είναι αρμόδιος να προχωρήσει την προανάκριση σε υποθέσεις που αφορούν Υπουργούς και πρώην Υπουργούς; Σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος η Βουλή, συστήνοντας με απόφασή της Προανακριτική Επιτροπή ή, κατά νομική ακριβολογία, "ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης". Η απόφαση αυτή λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των βουλευτών, δηλαδή τουλάχιστον 151, άρα απαιτείται να υπερψηφίσουν την πρόταση και βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
5. Χτες κατατέθηκαν στη Βουλή δύο προτάσεις για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, η μία από το ΠΑΣΟΚ και η άλλη από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Στις αναλυτικές αυτές προτάσεις αναπτύσσονται με βάση τη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας τα γεγονότα που στοιχειοθετούν τη διάπραξη σειράς αδικημάτων από τους πρώην Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης Βορίδη και Αυγενάκη. Ειδικά για τον πρώτο, η σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής είναι κατεπείγουσα, επειδή προαναφέρθηκε, επίκειται παραγραφή στις 5 Οκτωβρίου, δηλαδή σε δυόμιση μήνες.
6. Υπάρχει οποιαδήποτε δικαιολογία για την απόφαση της Κυβέρνησης να απορρίψει τις αυτονόητες (αν και με αρκετή καθυστέρηση) προτάσεις της αντιπολίτευσης, επιτυγχάνοντας έτσι να μπλοκάρει τη σύσταση μίας Επιτροπής που θα προβεί στην προανάκριση, δηλαδή να ξεκινήσει ένα πρώτο στάδιο διερεύνησης αν υπάρχουν λόγοι να ασκηθεί δίωξη κατά των προσώπων αυτών, ώστε να προχωρήσει σε επόμενα στάδια η δικαστική εξουσία σε ανάκριση και ενδεχομένως, με βάση τη νομική αξιολόγηση των στοιχείων που θα προκύψουν, σε δίκη;
7. Απαντά η Κυβέρνηση ότι δεν χρειάζεται να γίνει τίποτα, επειδή θεωρεί ότι δεν υπάρχουν ποινικές ευθύνες. Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι χωρίς να έχει γίνει καν προανάκριση και παρότι υπάρχει εμπεριστατωμένη δικογραφία 3.000 σελίδων από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και παρότι ο ίδιος ο κ. Βορίδης ένιωσε χτες υποχρεωμένος να αντικρούσει όσα του αποδίδονται, παρόλα ταύτα η Κυβέρνηση δηλώνει ότι γνωρίζει και αποφαίνεται ότι δεν υπάρχει καμία ευθύνη και δεν χρειάζεται καν μία προκαταρκτική εξέταση. Κατά την ταπεινή μου γνώμη τα προηγούμενα δεν αποκαλούνται απλώς συγκάλυψη, αλλά πολιτικό όνειδος και ευτελισμός των θεσμών.
(O Ξενοφών Κοντιάδης, συνταγματολόγος, Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο)
