Δέκα χρόνια μετά το κρίσιμο δημοψήφισμα του 2015, η Άνγκελα Μέρκελ επιστρέφει στην Αθήνα, όχι πια ως Καγκελάριος αλλά ως συγγραφέας, προκαλώντας, ακόμη και με αυτή την ιδιότητα, νέους κλυδωνισμούς στην εγχώρια πολιτική σκηνή. Στις 2 Ιουλίου θα παρουσιάσει το βιβλίο της «Ελευθερία», το οποίο ρίχνει φως σε άγνωστες πτυχές της πιο κρίσιμης περιόδου των μνημονίων και, ταυτόχρονα, ανατρέπει βολικές αφηγήσεις που κυριάρχησαν επί χρόνια στο δημόσιο διάλογο. Υπενθυμίζεται ότι τα απομνημονεύματά της έχουν ήδη προκαλέσει αλυσιδωτές πολιτικές αντιδράσεις, λόγω των ανατρεπτικών αποκαλύψεων που επιφυλάσσουν για τον Γιώργο Παπανδρέου, τον Αντώνη Σαμαρά και τον Αλέξη Τσίπρα.
Το μεγάλο come back της Μέρκελ
Βέβαια, ο ερχομός της «σιδηράς Κυρίας» της Ευρώπης στην Ελλάδα δεν θα φέρει λύτρωση σε όσους την επικαλούνταν στα κρίσιμα χρόνια της ελληνικής οικονομικής κρίσης για να επιτεθούν στον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Το αντίθετο μάλιστα!
Άλλωστε, γι’ αυτό θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον αν οι πάλαι ποτέ υποστηρικτές της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας θα βρεθούν στις πρώτες σειρές για να ακούσουν τη Μέρκελ να παρουσιάζει τα απομνημονεύματά της, τα οποία αποκαλύπτουν ότι είχε «εκνευρισμό» με τον Γ. Παπανδρέου, θεωρούσε αποτυχημένη την εποχή του Α. Σαμαρά και έτρεφε ενθουσιασμό για τον Αλέξη Τσίπρα λόγω των ικανοτήτων του στις διαπραγματεύσεις.
Πώς θα μπορούσε, λοιπόν, να βρεθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης — ή και άλλοι εκπρόσωποι της δεξιάς παράταξης αλλά και θιασώτες του «κινήματος» «Μένουμε Ευρώπη» — στο ακροατήριο, όταν η κορυφαία εκπρόσωπος των Ευρωπαίων συντηρητικών ετοιμάζεται να παρουσιάσει απομνημονεύματα που αποδομούν το κυρίαρχο αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας; Ένα αφήγημα σύμφωνα με το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας οδήγησε τη χώρα στα βράχια μέσω του δημοψηφίσματος του 2015. Διότι, η πρώην Καγκελάριος της Γερμανίας, δεν συμμερίζεται αυτή την εκδοχή. Δεν χαρακτηρίζει το δημοψήφισμα καταστροφικό, αλλά το περιγράφει ως μέρος μιας τακτικής του Αλέξη Τσίπρα για να επιτύχει καλύτερη συμφωνία — ένα “plan B”, όπως το αποκαλεί στο βιβλίο της.
Παράλληλα, ενώ το βιβλίο της «σιδηράς κυρίας» της Ευρώπης δεν επιβεβαιώνει το εγχώριο αφήγημα της δεξιάς παράταξης για τον Τσίπρα και τις πολιτικές του επιλογές, προχωρά σε αυστηρή κριτική της κυβέρνησης Σαμαρά, μέρος της οποίας ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως κορυφαίος υπουργός, επισημαίνοντας πως «είχε αποτύχει να εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν στο δεύτερο πρόγραμμα διάσωσης».
Με λίγα λόγια, το βιβλίο της Μέρκελ έρχεται να «αδειάσει» τους λεγόμενους «μνημονιακούς» και να επανανοηματοδοτήσει την εποχή της κυβέρνησης του Αλέξης Τσίπρα, ανατρέποντας πλήρως τα όσα γραφόντουσαν από τους συντηρητικούς ακόμα και για το δημοψήφισμα του 2015.
Η παρουσία της Άνγκελα Μέρκελ στην Ελλάδα, σε αυτή την ιδιαίτερη χρονική συγκυρία, φαίνεται ότι θα λειτουργήσει εκ των πραγμάτων ως παρέμβαση στη συλλογική μνήμη της κοινωνίας και των κομμάτων. Τα όσα αναφέρει για τους Παπανδρέου, Σαμαρά και Τσίπρα έρχονται να «ξεβολέψουν» παγιωμένες αντιλήψεις και να εκθέσουν τα εύκολα συνθήματα. Αντί για μια τυπική επίσκεψη με σκοπό την παρουσίαση ενός ακόμη βιβλίου, η Μέρκελ φαίνεται ότι θα φέρει μαζί της έναν καθρέφτη για το ελληνικό πολιτικό σύστημα – και δεν θα αρέσει σε όλους αυτό που θα αντικρίσουν.
