Πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Μουσείο Ακρόπολης η απόδοση των τριών θραυσμάτων από τις μετόπες, τη ζωφόρο και τα αετώματα του Παρθενώνα, που επιστράφηκαν από τα Μουσεία του Βατικανού, στο μνημείο στο οποίο ανήκουν, τον Παρθενώνα.
Η επανένωση αυτή έγινε χάρη στη σοβαρή και ουσιαστική εργασία όλων όσων ασχολήθηκαν με αυτήν, τόσο από την Αγία Έδρα και τα Μουσεία του Βατικανού όσο και από την Ελληνική πλευρά, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και το Μουσείο της Ακρόπολης.
Το θραύσματα που αποδόθηκαν στο μνημείο τους περιλαμβάνουν την κεφαλή ενός σκαφηφόρου (ιματιοφόρου) άνδρα που ανήκει στον λίθο V της βόρειας ζωφόρου του Παρθενώνα, την κεφαλή ενός γενειοφόρου άνδρα που αποδίδεται στη νότια μετόπη 16 της Κενταυρομαχίας και, τέλος, την κεφαλή ενός αλόγου που αποδίδεται σε αέτωμα του Παρθενώνα.
Όπως ανέφερε κατά τον χαιρετισμό της η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, «Η μοναδικής σημασίας και σπουδαιότητος πνευματική και φιλάδελφος χειρονομία της Αυτού Αγιότητος του Πάπα Φραγκίσκου προς τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο, δείχνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο πώς ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στο διάλογο, στην ειρήνη, στη συμφιλίωση των κοινοτήτων, στην αδελφοσύνη των λαών.
Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Καρδινάλιος Fernando Vérgez Alzaga, πρόεδρος του Κυβερνείου του Κράτους της πόλης του Βατικανού, ο άνθρωπος που ανέλαβε να διεκπεραιώσει την επιθυμία του Ποντίφικα, πριν 15 μέρες στην τελετή υπογραφής του πρωτοκόλλου της δωρεάς «η πιο σημαντική αξία αυτής της πράξης είναι, να δούμε για άλλη μια φορά, πώς οι συλλογές τέχνης του Πάπα, γίνονται προνομιακό σημείο φιλίας μεταξύ λαών, θρησκειών, Εκκλησιών, ξεπερνώντας όλα τα εμπόδια.
Γνωρίζοντας τα όσα προηγήθηκαν της ιστορικής απόφασης του Πάπα Φραγκίσκου, επιτρέψτε μου να επισημάνω πόσο καθοριστική ήταν η συμβολή του Οικουμενικού Πατριάρχη κκ. Βαρθολομαίου. Οι ευχαριστίες μας στο πρόσωπό του είναι ευγνώμονες και διαρκείς.
Η χειρονομία του Ποντίφικα έρχεται αρωγός στο δίκαιο και ηθικό αίτημα σύμπαντος του ελληνικού λαού, αλλά και στην εργώδη προσπάθεια της Ελληνικής Κυβέρνησης και προσωπικά του Πρωθυπουργού, για οριστική επιστροφή και επανένωση του συνόλου των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα».
Πρόκειται για την δεύτερη οριστική επανένωση τμημάτων από τα αρχιτεκτονικά γλυπτά του Παρθενώνα, χωρίς όρους. Ο δρόμος που άνοιξε από πέρυσι η Κυβέρνηση της Περιφέρειας της Σικελίας με την οριστική επιστροφή του θραύσματος «Fagan» και σήμερα πραγματοποιεί η Αγία Έδρα με την επιστροφή των τριών θραυσμάτων από τα Μουσεία του Βατικανού, αποτελεί την οδό που μπορεί και οφείλει να ακολουθήσει η βρετανική πλευρά, ακολουθώντας και την πλειονότητα του βρετανικού λαού που επιθυμεί την οριστική επιστροφή και επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα, αποδεικνύοντας έτσι τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Βρετανίας σε θέματα ηθικής και πολιτισμού.
Η επανένωση των θραυσμάτων πραγματοποιήθηκε στην εμβληματική Αίθουσα του Παρθενώνα, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου Β’, του Γραμματέα του Ποντιφικού Συμβουλίου Επισκόπου κ. Brian Farrell, του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων Κωνσταντίνου Τασούλα, της Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη, του Αν. Γραμματέα του Ποντιφικού Συμβουλίου κ. Andrea Palmieri, του Γενικού Γραμματέα Πολιτισμού Γιώργου Διδασκάλου, της Καθ. Barbara Jatta Διευθύντριας των Μουσείων του Βατικανού και του Γενικού Διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης, Kαθ. Νικόλαου Χρ. Σταμπολίδη. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Πρόεδρος και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Ακρόπολης και εκπρόσωποι της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ομιλία υπουργου Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη
Εις πρόσωπον του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου,
Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμε,
Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων,
Σεβασμιώτατε Νούντσιε κ. Jan Romeo Pawlowski,
Κυρία πρέσβυ της Ελλάδος στο Βατικανό,
Κυρίες και Κύριοι,
Είναι ιδιαίτερα μεγάλη η τιμή και η χαρά μας, που μαζί σας, υποδεχόμαστε σήμερα, εδώ, στην αίθουσα του Παρθενώνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης, τους Σεβασμιώτατους Monsignor Brian Farrell και Monsignor Andrea Palmieri, Γραμματέα και υπογραμματέα του Ποντιφικού Συμβουλίου για την προώθηση της Χριστιανικής Ενότητος, καθώς και την καθηγήτρια Barbara Jatta, Διευθύντρια Μουσείων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Βατικανού, εις εκπλήρωση και ολοκλήρωση της δωρεάς του Πάπα Φραγκίσκου προς την Εκκλησιαστική Αρχή της Ελλάδας, των τριών θραυσμάτων από τη ζωφόρο, τη μετόπη και το αέτωμα του Παρθενώνα, τα οποία φυλάσσονταν, από τον 19ο αιώνα, στις πολύτιμες συλλογές των Μουσείων του Βατικανού.
Η μοναδικής σημασίας και σπουδαιότητος πνευματική και φιλάδελφος χειρονομία της Αυτού Αγιότητος του Πάπα Φραγκίσκου προς τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο, δείχνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο πώς ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στο διάλογο, στην ειρήνη, στη συμφιλίωση των κοινοτήτων, στην αδελφοσύνη των λαών.
Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Καρδινάλιος Fernando Vérgez Alzaga, πρόεδρος του Κυβερνείου του Κράτους της πόλης του Βατικανού, ο άνθρωπος που ανέλαβε να διεκπεραιώσει την επιθυμία του Ποντίφικα, πριν 15 μέρες στην τελετή υπογραφής του πρωτοκόλλου της δωρεάς «η πιο σημαντική αξία αυτής της πράξης είναι, να δούμε για άλλη μια φορά, πώς οι συλλογές τέχνης του Πάπα, γίνονται προνομιακό σημείο φιλίας μεταξύ λαών, θρησκειών, Εκκλησιών, ξεπερνώντας όλα τα εμπόδια».
Γνωρίζοντας τα όσα προηγήθηκαν της ιστορικής απόφασης του Πάπα Φραγκίσκου, επιτρέψτε μου να επισημάνω πόσο καθοριστική ήταν η συμβολή του Οικουμενικού Πατριάρχη κκ. Βαρθολομαίου. Οι ευχαριστίες μας στο πρόσωπό του είναι ευγνώμονες και διαρκείς.
Οταν ο όποιος ιστορικός αποκτήσει στο μέλλον πρόσβαση στα προσωπικά αρχεία των δύο Προκαθημένων θα μπορέσει να αποδώσει τις λεπτομέρειες.
Ο Πατριάρχης, πριν διατυπωθεί το επίσημο αίτημα του Μουσείου της Ακρόπολης, παρακάλεσε ο ίδιος, επρέσβευσε προς τον Πάπα, έστειλε απεσταλμένο στο Βατικανό τον Γέροντα Χαλκηδόνος, και ο Ποντίφικας ανταποκρίθηκε στην παράκλησή του. Ετσι, εκδήλωσε την ειλικρινή του επιθυμία να ακολουθήσει τον δρόμο της οικουμενικής αλήθειας.
Πρόκειται για μια χειρονομία με έντονο θρησκευτικό, αλλά και πολιτικό συμβολισμό, ο οποίος αντανακλά την βαθιά ηθική πεποίθηση ότι το ίδιο το χάσκον και ακρωτηριασμένο μνημείο αξιώνει την επιστροφή των αρχιτεκτονικών γλυπτών μελών του, προκειμένου να επανακτήσει την ενιαιμα και αδιαιμρετη φυσικημ, αισθητικημ και νοηματικημ του οντομτητα.
Το δημιούργημα του Φειδία, ο γλυπτός διάκοσμος του Παρθενώνα, εκπέμπει ασύγκριτη δύναμη, τελειότητα και ομορφιά. Αυτή τη μοναδική σύνθεση της Δημιουργίας, της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας η Ανθρωπότητα δικαιούται να δει στην ολότητά της.
Περίπου 10 μήνες πριν, η Ανεξάρτητη Περιφερειακή Κυβέρνηση της Σικελίας και το Υπουργείο Πολιτισμού της Ιταλικής Δημοκρατίας είχαν προβεί σε μια ανάλογη κίνηση, επίσης υψηλής αξίας και συμβολισμού, αποδίδοντας στην Αθήνα ες αεί το θραύσμα Fagan, το οποίο έχει επανενωθεί στη ζωφόρο. Οι πρωτεργάτες αυτής της πρωτοβουλίας, ο Περιφερειακός Σύμβουλος Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σικελικής Ταυτότητας Αλμπέρτο Σαμονά και η Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου A. Salinas του Παλέρμο Δρ Caterina Greco είναι σήμερα μαζί μας τιμώντας τον πνευματικό και φιλάδελφο χαρακτήρα της παπικής χειρονομίας προς την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος.
Οι δύο αυτές πρωτοβουλίες, οι δύο αυτές πράξεις, δείχνουν τον δρόμο προς πάσα κατεύθυνση. Πως μπορούν να επανενωθούν στον Παρθενώνα τα αναπόσπαστα μέλη του, επουλώνοντας τα τραύματα που βάρβαρα χέρια προκάλεσαν πολλά χρόνια πριν.
Η ευγνωμοσύνη μας προς τον Πάπα Φραγκίσκο για την ιστορική και γενναιόδωρη απόφασή του είναι διαρκής και για πάντα.
Τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο κκ. Ιερώνυμο ευχαριστούμε από καρδιάς για τον ενθουσιασμό και την απόλυτη σύμπραξή του στην επανένωση των τριών θραυσμάτων με τα παρθενώνεια γλυπτά του Μουσείου της Ακρόπολης.
Η χειρονομία του Ποντίφικα έρχεται αρωγός στο δίκαιο και ηθικό αίτημα σύμπαντος του ελληνικού λαού, αλλά και στην εργώδη προσπάθεια της Ελληνικής Κυβέρνησης και προσωπικά του Πρωθυπουργού, για οριστική επιστροφή και επανένωση του συνόλου των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα.
